Zaterdag 24/10/2020

De wonderjongen die liever thuis blijft

Er is er één dit jaar, een reden om naar de WK-finale voor clubelftallen te kijken. Zondag speelt FC Barcelona in Japan tegen FC Santos. Let op de Argentijn Lionel Messi, maar ook op de Braziliaan Neymar (19). Elke topploeg in Europa wil de jongen met de hanenkam, maar hij blijft voorlopig gezellig waar hij is. Gewoon thuis, in BRIC-land Brazilië, waar hij elk jaar 14 miljoen euro verdient.

Zo doet Neymar dat: bal aannemen met rechts, schot veinzen, kappen en dan overhoeks met links in de bovenhoek. Een pareltje, zoals er op YouTube ondertussen een hele vitrine pareltjes staat. Afgelopen woensdag was het ook een belangrijke goal: de eerste in de 3-1-overwinning tegen Kashiwa Reysol. Santos verzekerde zich zo van een plaats in de finale op het WK voor clubelftallen, een rechtstreeks duel met de kampioen van Europa: FC Barcelona.

Neymar versus Barcelona dus, al had dat eigenlijk Neymar met Barcelona moeten zijn. In september jongstleden nog stond op het internet dat de Catalaanse club Neymar had binnengehaald. Met zoveel details dat het zowaar waarachtig leek. Kostprijs was 60 miljoen euro. En Neymar had zijn makelaar Wagner Ribeiro gedumpt en ingeruild voor Andre Curi, een ex-werknemer van Nike, die daar bevriend was geraakt met Barçavoorzitter Sandro Rosell. De overgang zou plaatsvinden na het WK 2014 in Brazilië.

Het hele verhaal paste mooi in elkaar, maar klopte van geen kanten. Precies zoals verhalen over een overgang naar Real Madrid, Inter Milaan en naar Chelsea ook al verzinsels waren gebleken.

Dat het net die ploegen waren die interesse hadden in Neymar, was erg dankbaar. Het leidde tot een taalkundig handigheidje. De Braziliaan had de BRIC-mogendheden (Barça - Real - Inter - Chelsea) van het voetbal afgewezen. En de reden daarvoor was simpel: Brazilië is een boomende BRIC-mogendheid binnen de wereldeconomie. De vaderlandse voetbalcompetitie vaart daar wel bij en dus hebben de clubs geen Europees geld meer nodig om het hoofd boven water te houden.

Stijgende lonen

"De Braziliaanse competitie is structureel veel sterker geworden", zegt Alex Bellos. Bellos is de auteur van standaardwerk Futebol, the Brazilian way of life. "Samen met de groeiende economie zorgt dat ervoor dat clubs nu veel hogere lonen kunnen betalen."

Neymar is binnen die context een symbooldossier. Vroeger vertrok alle voetbalgoud meteen naar Europa: Romario en Ronaldo als tieners naar PSV, Ronaldinho naar PSG. Neymar doet het anders, die blijft gewoon waar hij is.

Op 9 november, te midden van de uitgebreide speculatie over een overstap naar Europa, maakte hij zijn beslissing bekend. Op een persconferentie die alles had van een promospot voor hem zelf en voor Brazilië. Neymar zag er die dag helemaal westers uit: met een Nike-petje schuin op het hoofd en met een T-shirt met het Angelsaksische opschrift: 'It's good to be the king'.

Tien sponsors

Maar de boodschap was dus dat hij niet naar Europa ging. Hij tekende een contractverlenging tot 2014, tot aan het WK in eigen land is dat. "In het leven moet je keuzes maken", zei Neymar. "Ik ik heb gekozen om te blijven."

Een krant printte vervolgens een foto af op de voorpagina: Neymar op het dek van een jacht, met twee zonnende dames in bikini op de achtergrond. Bijschrift daarbij: 'Waarom Europa?'. Dat beeld zei natuurlijk een en ander: bijvoorbeeld dat je niet in Europa moet voetballen om de levensstijl van een Europese voetbalprof te hebben.

Integendeel, voor Neymar is het wellicht interessanter om in eigen land te blijven. Hij is er nu dé sportfiguur, en in die hoedanigheid de persoon waar elk florerend bedrijf zich in de aanloop naar het WK graag mee wil vereenzelvigen. Neymar heeft op dit moment een tiental privésponsors: gaande van onderbroeken (Lupo) over elektronica (Panasonic) en bier (Ambev) tot de Spaanse Banco de Santander voor wie Brazilië een belangrijke markt is. Wie reclame maakt met Neymar, verkoopt. Zo werkt het momenteel in Brazilië.

Neymar is voor de adverteerder ook interessanter dan pakweg Messi: hij heeft een 'trademark'-kapsel: een 'mohawk'-hanenkam die hem extravert en aaibaar maakt. Elke kleine jongen heeft er tegenwoordig één.

Bad boy

Neymar heeft ook een echt imago, dat van 'bad boy' met peperkoekenhart. Nooit bracht hij dat beter naar voor dan bij de geboorte van zijn eerste kind, het resultaat van een iets te innige omhelzing met een vrouwelijke fan. "Ik zal dit kindje aanvaarden", zei Neymar. "Aanvankelijk met angst, nu met heel veel liefde." Brazilië ging hem meteen nog wat liever zien.

De optelsom van loon en sponsordeals maakt Neymar met 36 miljoen real of 14 miljoen euro per jaar de negende best verdienende voetballer ter wereld. Al wie hem voorafgaat in dat lijstje is overigens beduidend ouder. Auteur Bellos denkt dat meer spelers straks in eigen land blijven. "De sterren zullen langer in Brazilië blijven. Zeker nu de Braziliaanse munt overgewaardeerd is."

Het is een realiteit die de Europese clubs onder ogen moeten zien. En blijkbaar is dat een moeilijke oefening. Na de contractverlenging van Neymar haalde Santosvoorzitter Luis Alvaro Ribeiro hard uit naar Real Madrid. Hij verweet hen "koloniaal gedrag", door de transfer van Neymar naar Madrid als een evidentie te zien. "Real stelde ons voor de keuze", zei Ribeiro. "Meteen verkopen of later verkopen. Maar wij willen niet verkopen. Die clubs lijken te denken dat het Verdrag van Tordesillas nog in voege is, toen heel Zuid-Amerika één grote kolonie was. Aan hen zeg ik: onze economie draait, die van jullie is om zeep."

Finale WK voor clubs

Zondag vanaf 11.25 uur te volgen op Sporting Telenet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234