Zaterdag 21/05/2022

De wondere wereld van Lance Inc.

In Europa is Lance Armstrong de vijfvoudige Tour-winnaar die - dat zijn wij bijna vergeten - ooit kanker had. In Texas is Lance Armstrong de lokale held die kanker in de ogen keek en versloeg, om vervolgens elke zomer de Europeanen - en nog beter: de Fransen - een pak voor de broek te geven. De Morgen verbleef een week in Austin, hoofdstad van Texas en Lance City. 'Lance is een fietser, maar bovenal is hij onze State Hero.'

Hans Vandeweghe

De week zal eindigen met de 'Ride for the Roses', een 'Kom op tegen Kanker' made in Austin by Lance A. De traditie om voor rozen te fietsen ontstond tien jaar geleden al, nog voor er sprake was van kanker bij Lance Armstrong, en de toen nog Cofidis-renner was de initiator. Fietsers van Austin en wijde omstreken reden een informele wedstrijd om het seizoen te besluiten. De vrouw van de winnaar kreeg een bos rozen. "Austin was een paradijs toen", zegt de eigenaar van de Pro Bike Shop, de winkel achter Slotsky's Deli in West-Austin.

Met de nadruk op de verleden tijd, want wie vandaag in groot-Austin met de fiets durft te rijden, is zijn leven moe of kent bijzonder goed de weg. Dit is wellicht de enige stad waar fietsers ongehinderd met hun Trek of Merckx aan de hand met fietsschoenen over het vasttapijt door een vijfsterrenlobby mogen laveren. Daar zegt niemand iets over, want de racefiets is een statussymbool. Biking is in, maar eenmaal buiten op straat zijn fietsers loslopend wild. Wie belastingen betaalt, heeft recht op de weg, luidt de achterliggende Texaanse gedachtegang.

Het plan om de Armstrong-sites - het restaurant Chuy's met zijn eigen stoel, zijn huis, zijn favoriete trainingsparcours in de Texas Hills (de Provence, maar meer bomen) - met de fiets in één mooie tocht aan elkaar te rijgen, wordt snel opgegeven. De racefiets gaat achterin de Outlander en zal daar goeddeels blijven. Het initiatief van de plaatselijke fietsersbond om een Lance Armstrong-autokenteken te ontwerpen en een Armstrong-fietsroute door de stad uit te tekenen, is een zwaktebod.

Austin is de hoofdstad van de staat Texas, ook wel bekend als de Lone Star State, en een nest van de koppigsten onder de Amerikanen. Texas mag dan nog George W. Bush naar het Witte Huis hebben gestuurd nadat hij jarenlang in Austin gouverneur is geweest, de hoofdstad is een liberaal non-conformistisch nest en dus de perfecte thuisbasis voor 's werelds bestbetaalde wielrenner, zelf zo koppig en non-conformistisch als maar kan. Hoe verklaar je anders dat hij bij de start van zijn 'Ride for the Roses' tot niet geringe verbazing van de 10.000 aanwezigen om 8 uur 's ochtends het nationale volkslied à la Jimi Hendrix laat spelen door een gitarist van een plaatselijke rockband. Dat geeft allemaal niet. De reputatie van Lance kan niet kapot.

"People love him, no matter what", zegt Suzanne Halliburton van The Austin American Statesman, de lokale krant. Een stukgelopen huwelijk, hoewel een persoonlijke kennis van de Grote Leider niet bepaald happy zijn met de invasie van Irak en daar ook nog voor uitkomen, in zijn nieuwste boek tot drie keer toe ongevraagd melden dat hij geen boodschap heeft aan God... Er zijn er in de VS voor minder aan de schandpaal gegaan. Armstrong blijft ondanks alles een American Hero die de gehate Fransen een poepje laat ruiken - getuige de T-shirts met het opschrift 'Texas is bigger than... France'. De renner zelf laat zich daar niet door leiden.

"Er is maar één rode draad voor Lance", zegt zijn manager Bill Stapleton. "Authenticiteit. Lance doet niets wat tegen zijn denken ingaat." Stapleton zou het handig vinden als hij dat af en toe wel eens zou doen, maar hij heeft het opgegeven. "Lance is Lance. What you see, is what you get." Als Lance Armstrong het beste kan worden omschreven als een adhd'er, zo vluchtig als gas, dan is Stapleton, zelf ex-olympiër als zwemmer, de overtreffende trap. Beloftes en sympathieke telefoons op weg van en naar een vliegveld ten spijt, het uiteindelijke bezoek aan de bureaus van Capital Sports Entertainment (CSE) zal precies 7,5 minuten duren.

Stapleton was de vriend die het vaakst aan de zijde van Lance Armstrong zat toen die dacht dood te gaan van kanker. Hij deelde mee in de vreugde van de miraculeuze genezing van de man die - de overlevingskansen varieerden tussen 3 en 40 procent - er heel erg aan toe was. De advocaat was zijn manager geworden in 1995. Hij wilde weg van de balie, zag een niche in het representeren van bekende Austinites en stapte af op Lance Armstrong, die toen al wereldkampioen was geworden na één jaar als prof. Stapleton was ook de manager die door het Franse Cofidis in 1996 naar Parijs werd gevlogen en daar te horen kreeg dat ze het contract van hun kankerlijder zouden ontbinden, zonder schadevergoeding. Stapleton bleef Armstrong trouw en trok toen die beter was, op zoek naar sponsors voor het medische wonder.

Toen dat niet snel genoeg ging, dreigde Lance Armstrong even met ontslag voor zijn beste vriend. Gelukkig kwam alles goed. Het mini-imperium CSE is gebouwd op twee peilers: de Tour-winnaar en Austin City Limits, een driedaags muziekfestival in de stad die bekend staat als de wereldhoofdstad van livemuziek. Het Armstrong-imperium heeft vijf stevige peilers: US Postal Services, Subaru (auto's), Bristol Meyers Squibb (pharma), Coca-Cola en Nike. Stapleton: "De meeste relaties met de grote sponsors houden niet op na 2004. Lance is voor die bedrijven meer de man die kanker overleefde dan de gele trui van de Tour."

De campagnes van Subaru zijn gericht op zijn innerlijke drive, Coca-Cola kiest voor inspiratie als thema en Bristol Meyers Squibb koos voor overleven. Lance Armstrong overstijgt zijn sport en dat reflecteert in zijn portemonnee. "Ik kan geen commentaar geven op het bedrag van 16,5 miljoen dollar", zegt Stapleton als we het tijdens die zeveneneenhalve minuut over het jaarinkomen hebben van 's werelds beste ronderenner. "Maar om je te helpen: we hebben nooit de behoefte gehad dat te corrigeren, niet voor de belastingen en ook niet voor de sponsors."

Suzanne Halliburton weet dat het bedrag klopt. "Bill moet niet lullen, hij heeft het mij zelf gezegd en ik heb het geschreven. 16,5 miljoen dollar, waarvan 2 miljoen salaris van US Postal Services." De journaliste Halliburton is een bekende verschijning in de perskaravaan van de Tour. Deze Texaanse versie van Bette Middler waakt al vijf zomers op rij als een moederkloek over haar jong Lance. Tijdens de Tour wordt ze bijna elke ochtend gebeld door de renner, gewoon om te grappen, wat Texaans te kunnen praten, maar ook om te weten te komen wat de houding van de pers is ten opzichte van the Boss on the Bike.

Suzanne neemt haar taak ter harte, maar ze is ook journaliste en als haar lokale held op minder fraaie wijze in het nieuws komt, belt of mailt ze zelf, als enige journaliste die in het bezit is van al zijn privé-nummers en mailadres. Als ondergetekende in Austin is, speelt de scheiding tussen Lance en zijn Kristin, Kik (spreek uit: Kiek) voor de vrienden. En vooral dan de kwestie Sandra Bullock (zie kader). The Statesman heeft als enige de quote van Armstrong over de ware toedracht of althans zijn versie van de feiten.

Lance Armstrong mag dan een non-conformist zijn, hij is een controlefreak. De pers behoort tot de moeilijkst te controleren randfenomenen, had hij al vroeg uitgemaakt. Daarom zocht hij in elk land naar bevriende journalisten, gasten waarbij hij een goed gevoel had en die hem op tijd en stond inseinden. Zo besloot hij al heel snel om L'Equipe alles te geven wat die krant maar wilde, om zo de immer naar doping op zoek zijnde Le Monde de pas af te snijden.

Persrelaties worden gecoördineerd vanuit CSE. De man aldaar heet Marc Higgins en die behartigt de Amerikaanse pr-activiteiten voor Armstrong. In Europa, vanwege de meertaligheid, is de Zwitser Jogi Müller aan de beurt. Het contact tussen Müller en Higgins en de terugkoppeling naar ondergetekende voor deze afspraak ging volledig de mist in, maar het siert dat de CSE-organisatie de schuld op haar schouders neemt en de pr-man gelast alles netjes in orde te maken. "We houden van België. Jouw land is goed voor Lance en voor het team."

Dat ondergetekende inschreef voor de Ride for the Roses en plichtsbewust zijn 100 dollar bijdroeg voor de goede zaak, was evenmin onopgemerkt gebleven. Die driedaagse begon op vrijdag met een fiets- en gezondheidsbeurs(je) in het plaatselijke Convention Center. Opvallend: de dominerende kleur is geel in alle mogelijke tinten. Ook gezien: 'Property of USPS'-T-shirts, 5XL nog wel. Dit blijft het land van de dikzakken.

Lance Armstrong zou er zich niet laten zien. Hij zou voor het eerst aan het fietsende volk verschijnen op zondag en voorafgaand aan de rit zijn volgelingen toespreken. Op vrijdag was zijn aanwezigheid voorbehouden aan de Yellow Jersey-members van Het Peloton. Alleen zij die 10.000 dollar hadden bijgedragen tot de goede zaak, kregen een gele trui en mochten met hem een paar rondjes fietsen op een plek die niemand kende, behalve dan de de politie, die het Metropolitan Park voor de gelegenheid hermetisch had afgesloten. Een Gele Trui is niet noodzakelijk rijk. De man die het meeste bijdroeg, was een Canadese wielertoerist die in zijn eentje 161.000 dollar bij elkaar had gefietst door een paar keer gesponsord van oost naar west en omgekeerd te rijden. 's Avonds was er een diner met dezelfde uitverkorenen, die nog eens in de buidel mochten tasten voor een stille bieding op memorabilia, persoonlijk door The Man gehandtekend.

Om de handtekening van topsporters is veel te doen in de VS. Wie te veel tekent, ziet zijn marktwaarde zakken. EBay is de norm. "Lance heeft te veel getekend in het verleden", geeft Stapleton toe. "Dat is nu eenmaal eigen aan het wielrennen. Hier is het een business geworden. Bij het verschijnen van zijn tweede boek (Elke Seconde Telt) tekende hij de eerste boeken in Austin. Die avond waren er al te koop aangeboden op eBay." Even surfen levert het volgende op: 90 dollar voor een gesigneerd boek dat in de winkel ongesigneerd 14 dollar kost. Een gesigneerd US Postal-shirt (90 dollar in de winkel zonder handtekening) is 305 dollar waard.

Op zaterdag signeerde Armstrong voor de gele, groene en bolletjestruien. Die laatste twee categorieën hadden respectievelijk 5.000 en 2.500 dollar ingebracht. Twee items per persoon zou de Tour-winnaar signeren en even ontstond er paniek en gêne toen hardvochtige suppoosten zonder aanzien des persoons de handtassen van de eega's van de Gele Truien doorzochten en desgevallend in beslag namen.

"Sorry, maar het mag niet te gek worden", wist Marc Higgins. "Straks krijgt Lance kramp van het schrijven. Nochtans, hij kan er wat van. In New York signeerde hij twee weken geleden 847 boeken in 70 minuten. Volgens de mevrouw van de boekenwinkel was dat een nieuw snelheidsrecord." De gewone Peloton-members moeten het met de architect achter het fenomeen Armstrong doen, Chris Carmichael, de man van de trainingsschema's. Die heeft ook een boek uit (The Ultimate Ride) en the next best thing signeert dat het een lust is, mede in de stille hoop om zijn vreselijke dure schema's op maat aan de man te kunnen brengen. Kostprijs: tussen 25 en 420 euro. Per maand, minimaal twaalf maanden af te nemen.

Die zaterdagavond stond er een feestje gepland met intimi, maar eerst was er een preview van een ontroerende serie die PBS volgend jaar zal uitzenden over slachtoffertjes van kanker. Vijf meter van Lance Armstrong gezeten, zijn de tranen die over zijn wangen rollen duidelijk merkbaar. Hij doet ook geen moeite ze te verbergen. De film werd gevolgd door een debat met Armstrong als moderator. "Ik ben hier niet zo goed in", zegt hij. Nonsens, als hij ooit stopt met fietsen kan hij zo voor ESPN Sports Center aan de slag, zeker als groot kenner van American Football. Armstrong modereert, ontroert, grapt gevat en stelt de goeie vragen aan een panel dat vreselijk politiek correct is: een zwarte kansarme jongen die kanker overleefde met zijn alleenstaande zwarte moeder en hun jonge Chinese oncoloog.

Voor de race op kerkdag/zondag kwamen 5.500 wielertoeristen opdagen en enkele profs, onder wie ook Tyler Hamilton. Ondergetekende werd veel gevraagd voor de foto. "Die daar is een Belg en heeft een Merckx-bike. Waauw, cool." 4,3 miljoen dollar heeft die race in het laatje gebracht. "Dat is bijna een verdubbeling", schreeuwt Lance het uit. Applaus en gejoel volgt. Dat mag ook, want de minimumbijdrage voor de goede zaak was in één jaar gestegen van 45 naar 100 dollar.

Het imago van Lance Armstrong mag dan nog in Texas dichter bij dat van de genezeres Yomanda aanleunen dan bij pakweg dat van Michael Jordan, een jaarinkomen van 16,5 miljoen dollar blijft wonderbaarlijk. "Zonder die kankergeschiedenis is Lance just another athlete in een voor Amerikanen volksvreemde sport", geeft Stapleton zonder aarzelen toe. Wielrennen wint nochtans aan populariteit. De kijkcijfers voor de Tour verdubbelden de voorbije zomer. Outdoor Life Network was heel opgetogen over het marktaandeel van vier procent, alleen is Outdoor Life Network, een zender van natuurreportages en vissen, bijna nergens te zien. Stapleton: "Je kunt alleen maar gissen hoeveel Armstrong zou verdienen als hij in een van de vier grote Amerikaanse sporten zou schitteren. En waar ik nu zou wonen. Dat is het verschil: wij gissen in zijn plaats. Voor Lance maakt het niets uit. Hij is zo gelukkig dat hij weer op zijn fiets kan rijden en winnen."

Manager Bill Stapleton: 'Je kunt alleen maar gissen hoeveel Armstrong zou verdienen als hij in een van de vier grote Amerikaanse sporten zou schitteren'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234