Donderdag 25/02/2021

'De wolf is geen lammetje geworden'

Bart De Wever (N-VA) botst met zijn formateursnota op een non van zijn gesprekspartner cdH. Voorzitter Benoît Lutgen geeft de nochtans gematigde nota een onvoldoende en spreekt van een grote vertrouwenskloof. Met de andere betrokken Franstalige partij, de MR, is de breuk nu compleet.

Informateur Bart De Wever (N-VA) trekt vanochtend om 11 uur met slecht nieuws naar koning Filip. De afgelopen dagen werkte hij aan de nota die als basis moet dienen voor de onderhandelingen van een federale regering. Maar gisteren om 17 uur kwam het partijbureau van cdH samen om het werkstuk van een twintigtal pagina's te bespreken, en meteen zakte de sfeer tot diep onder nul. Na een paar uur vergaderen werd het uiteindelijk non.

Al dagenlang werd gespeculeerd dat cdH niet zou meestappen aan het handje van Bart De Wever. De toenadering tussen beide partijen bleef erg summier. Maar gisteren kantelde de sceptische sfeer juist weer, toen bleek dat de informateursnota van De Wever amper breekpunten bleek te bevatten. (zie hiernaast) De verwachte 'oui, mais' kwam er evenwel niet.

CdH-voorzitter Benoît Lutgen spreekt van een onoverbrugbare vertrouwenskloof. "De twijfel over het communautaire is niet weggenomen. Dit is nog steeds een rechts project dat geurt naar confederalisme en separatisme", zegt hij. "De wolf is duidelijk geen lammetje geworden." De cdH-topman verwijst expliciet naar het eerste punt van de N-VA-statuten, dat een onafhankelijk Vlaanderen voorop stelt.

750 euro

Wat had Lutgen dan verwacht? "Ik heb geprobeerd zonder a priori's te werken, maar de duivel zit soms in de details", zo verwoordt de cdH'er het. "Er staan zaken in de nota, maar er zijn ook zaken die er duidelijk niet inzitten. Er is bijvoorbeeld geen federaal engagement of een verbintenis om de zesde staatshervorming uit te voeren." Volgens Lutgen kan De Wever nog altijd een communautaire agenda doorduwen door in de sociale zekerheid beslissingen te nemen die het ene landsdeel bevoordelen tegenover het andere.

De humanisten hebben ook sterke inhoudelijke kritiek op de nota. Lutgen heeft naar eigen zeggen veel garanties niet gekregen. Bijvoorbeeld niet over de gezondheidszorg, waar cdH de waarborg vroeg dat het huidige niveau van zorg voor alle patiënten gewaarborgd zou blijven. Bovendien zouden de plannen de middenklasse en de lagere inkomens zwaar treffen. De nota voorzag volgens Lutgen een loonmatiging met 4 procent, wat een gemiddelde arbeider 750 euro per jaar zou kosten.

Toeval of niet: Lutgen had gisteren net een hele namiddag samengezeten met PS-voorzitters Elio Di Rupo en Paul Magnette voor de vorming van de Waalse regering. Die samenloop van omstandigheden versterkt de indruk dat cdH en PS minstens informeel de afspraak gemaakt hebben dat ze ook federaal weer samen in de regering willen zitten - iets wat beide partijen overigens ontkennen. Toch lijkt het erop dat cdH, mede op vraag van de PS de vorming van een centrumrechtse regering heeft afgeblokt. "Ik heb er geen bewijzen voor, maar ik acht die piste zeer mogelijk", zegt MR-voorzitter Charles Michel. "Bij cdH blijkt steeds opnieuw: wie stemt voor cdH, eindigt met PS."

De Franstalige liberalen reageren furieus op het non van Lutgen. Zij staan in Wallonië nu met de billen bloot omdat ze, in tegenstelling tot het cdH, wél bereid waren om op basis van de nota verder te onderhandelen met de N-VA. Voorzitter Michel kon zijn ongenoegen gisterenavond niet verbergen. Volgens hem kan de afwijzing wel eens het begin zijn van een lange politieke crisis "die de burger zal betalen".

CD&V wil niet

Ook CD&V reageert teleurgesteld op de beslissing van haar zusterpartij. "Het afhaken van cdH is bijzonder spijtig", klinkt het binnen CD&V. "Velen zullen nu zeggen dat ze het allemaal zagen aankomen, maar we hebben de voorbije weken echt wel hard geprobeerd. Het was niet makkelijk voor cdH. Het is voor geen enkele Franstalige partij makkelijk. Misschien is vier weken gewoon te kort om een vertrouwensband op te bouwen." Voorzitter Wouter Beke spreekt van een emotionele beslissing.

Bij CD&V gaat men ervan uit dat De Wever zijn opdracht vandaag neerlegt. De neen van cdH heeft het voordeel van de duidelijkheid: het is game over voor Bart De Wever. Bij de Vlaamse christendemocraten vinden ze dat niet eens zo'n grote ramp. De verkiezingen zijn nog maar een maand voorbij, het is nu tijd voor een andere formatiepiste. Voor een overdracht van de informateursopdracht aan een Franstalige politicus, bijvoorbeeld. Want CD&V is absoluut niet van plan om nu al de rol van De Wever over te nemen. Nu gewoon doorgaan met de kamikazecoalitie van N-VA, CD&V en MR, is voor CD&V ook geen optie. Mede omdat Open Vld dan aan boord moet worden getrokken.

Europees Parlementslid Philippe de Backer van Open Vld reageert bijzonder kritisch op de informateursnota van De Wever. "De N-VA voert het ACW-programma uit: geen indexsprong, geen beperking van de werkloosheidsvergoeding in de tijd, geen lastenverlaging of afschaffing van de notionele-intrestaftrek."

Gwendolyn Rutten en haar troepen staan al vier weken buitenspel. Nu cdH non zegt, mogen de Vlaamse liberalen weer een sprankeltje hoop koesteren. Rutten wenst voorlopig niet te reageren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234