Vrijdag 23/10/2020

De woede klinkt niet gedateerd

De eerste plaat van Rage against the Machine sloeg in 1992 in als een splinterbom. Twintig jaar later vliegen de brokstukken opnieuw in het rond.

Rage against the Machine - XX is uit bij Sony

De titelloze plaat, een kruisbestuiving tussen rap, metal en marxistische standpunten, werd een mijlpaal. De kracht van de muziek was van die aard dan een hele generatie apathische jongeren erdoor werd wakkergeschud. De lelijke kanten van het kapitalistisme werden woedend aangeklaagd door rapper Zack De La Rocha, die teksten schreef waar je je aan kon snijden en elk woord in de microfoon spuwde alsof het in een bord levertraan was gedraineerd. Met gebalde vuisten fulmineerde hij over het imperialisme van de Verenigde Staten, racisme, milieuverwoesting, hebzucht en propaganda.

Chuck D. van Public Enemy noemt het in zijn essay, dat bij deze gloednieuwe heruitgave zit, "rebellie uit de onderbuik van de samenleving. Een revolutie die een échte verandering vroeg terwijl de muziek ondersteboven werd gedraaid." De La Rocha was iemand die - op zijn beste momenten, en die zijn legio op dit debuut - van kwaad zijn z'n beroep had gemaakt. Twintig jaar na datum blijkt dat noch de muziek, noch de furieuze teksten gedateerd aandoen.

Verpletterend

Tom Morello, het geheime wapen van de band, laat zijn gitaar ratelen alsof er bij elk akkoord kogels worden afgevoerd, maar doet dat met een veelzijdigheid waar het de meeste grunge aan ontbreekt. In 'Know Your Enemy' koppelt hij de strakke funk van Urban Dance Squad aan speedmetal, daarna volgt de switch naar ouderwetse hardrock, en vervolgens duikt een vingervlugge lick op die wéér een andere klankkleur introduceert. In 'Wake Up', een eerbetoon aan helden als Cassius Clay en Martin Luther King, bundelen Morello en De La Rocha de krachten, en zorgen ritmesectie Timmy C en Brad Wilk voor een basis waar geen speld tussen valt te krijgen. Het motto van 'Township Rebellion' -fight the war, fuck the norm - vat de filosofie van Rage against the Machine haast even bondig samen als de groepsnaam, en het gevolg is bekend: de perfectie van deze verpletterende intentieverklaring zou de groep op haar latere platen nooit nog evenaren.

Eeuwige tiener

De impact van dit debuut is, getuige ook de succesvolle reünietournee in 2007, niet afgezwakt. 'Bombtrack', 'Killing in the Name' en 'Bullet in the Head' komen ook in 2012 nog aan als loeiharde uppercuts. De titelloze plaat is nu opnieuw uit als XX, een zilverkleurige box met naast de eigenlijke cd ook een versie op vinyl, een extra cd met demo's, én een dvd met een recent optreden in Londen, alle videoclips, en nog meer live-fragmenten (ondermeer het legendarische optreden op Pinkpop in '94). Alles samen meer dan vier uur beeldmateriaal, plus een boek met foto's en (om de eeuwige tiener in uzelf tegemoet te komen) een poster. Al is het toch vooral de kracht van de muziek zelf die blijft imponeren. Want voor de slechte verstaander: de eerste van Rage against the Machine is een van de meest compromisloze platen die de jaren negentig hebben voortgebracht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234