Donderdag 24/06/2021

De 'wijzen' zijn er, nu de raad nog

Er zijn genoeg topkandidaten, maar toch is de deontologische commissie van het federaal parlement nog steeds niet opgericht. De meerderheid raakt het niet eens over wie mag zetelen in deze 'raad van wijzen'. 'We hebben hier veel te weinig aandacht aan besteed', geeft Servais Verherstraeten toe.

Ging minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) deontologisch in de fout bij de aanstelling van het advocatenkantoor Clifford Chance? Het leverde verschillende felle en emotionele debatten op in het parlement. Maar zou het niet beter zijn dat een externe commissie, weg van het gewoel, zich ook eens over de zaak buigt?

In het Vlaams Parlement bestaat al een deontologische commissie, op federaal vlak zou een gelijkaardig orgaan komen. Dat werd beslist bij de zesde staatshervorming. Alleen, na meer dan anderhalf jaar proberen, raken de twaalf zitjes maar niet ingevuld. Intussen hebben zich ruim voldoende kandidaten aangediend, maar de meerderheid raakt het niet eens wie er afgevaardigd kan worden.

De puzzel kan op dit ogenblik perfect gelegd worden. Na maar liefst zes (!) oproepen in Het Staatsblad, boden zich uiteindelijk 21 mensen aan. En daarbij zit genoeg materiaal om een echte raad van 'wijzen' samen te stellen. Zo zijn er elf ex-parlementsleden kandidaat, onder wie oud-vicepremier Melchior Wathelet senior (cdH) en voormalig Brussels minister-president François-Xavier de Donnea (MR). Maar ook andere gerespecteerde (ex-)toppers zoals Danny Pieters (N-VA) en Fred Erdman (sp.a) staan op de lijst. Allen mensen die met gezag spreken. Er zijn ook vijf kandidaten uit de juridische wereld, zoals Françoise Tulkens, die jarenlang rechter was aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en ook op academisch vlak internationaal aanzien geniet. Daarnaast zijn er ook vijf kandidaten met een verleden bij overheidsinstellingen.De puzzel kan op dit ogenblik perfect gelegd worden. Na maar liefst zes (!) oproepen in Het Staatsblad, boden zich uiteindelijk 21 mensen aan. En daarbij zit genoeg materiaal om een echte raad van 'wijzen' samen te stellen. Zo zijn er elf ex-parlementsleden kandidaat, onder wie oud-vicepremier Melchior Wathelet senior (cdH) en voormalig Brussels minister-president François-Xavier de Donnea (MR). Maar ook andere gerespecteerde (ex-)toppers zoals Danny Pieters (N-VA) en Fred Erdman (sp.a) staan op de lijst. Allen mensen die met gezag spreken. Er zijn ook vijf kandidaten uit de juridische wereld, zoals Françoise Tulkens, die jarenlang rechter was aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en ook op academisch vlak internationaal aanzien geniet. Daarnaast zijn er ook vijf kandidaten met een verleden bij overheidsinstellingen.

Dat het zo lang duurde, heeft te maken met de complexe samenstelling van het orgaan. Zo moeten er acht oud-parlementsleden zetelen, twee mensen uit de academische of juridische wereld en vier mensen die voordien in raden van bestuur van overheidsinstellingen zaten. Bovendien moet er een evenwicht zijn tussen Franstaligen en Nederlandstaligen en moeten er minstens vier vrouwen vertegenwoordigd zijn. Een bijzonder complexe puzzel, en dat is nog een understatement.

Bijkomend probleem: de interesse was eerder lauw. Welke parlementslid-op-pensioen heeft nog zin om zijn oordeel te vellen over de huidige generatie? Welke voormalige rechter wil na zijn carrière zijn nek nog uitsteken? Het zou uit puur idealisme zijn, de job is immers onbezoldigd.

Doorbraak volgende week?

Dat is dus van de baan: er zijn ruim genoeg kandidaten uit elke categorie. Verschillende kandidaten hebben zelfs een dubbel profiel. Groen stelt bijvoorbeeld Eddy Boutmans voor als expert uit de overheidsinstellingen, maar ook hij zat in het parlement. Op die manier zou elke partij zijn mannetje (of vrouwtje) kunnen afvaardigen.

Toch is de zaak nog niet rond. "We hebben hier gewoonweg te weinig aandacht aan besteed", geeft CD&V-fractieleider Servais Verherstraeten toe. Als staatssecretaris in de vorige regering gaf hij mee vorm aan de commissie. "Maar ik hoop dat we hier snel uitgeraken." Parlementsvoorzitter Sigfried Bracke (N-VA) belooft een doorbraak volgende week.

Voor Groen-Kamerlid Stefaan Van Hecke is de maat vol. Het was zijn partij die de oprichting van de deontologische commissie op de agenda zette. "Je hebt beslist dat ze er moet komen, je hebt nu de namen: wat is nog het probleem? Het getreuzel getuigt van weinig respect tegenover het parlement én de mensen die zich kandidaat hebben gesteld."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234