Woensdag 29/01/2020

interview

“De wetenschap negeren over zomertijd is puur populisme”

Beeld bob van mol

Het Europees Parlement stelt voor om de zomertijd in te voeren als standaardtijd. Dan kunt u 's avonds lekker lang op zomerse terrasjes zitten - leuk, toch? Integendeel, zegt Johan Verbraecken, slaapexpert van het UZ Antwerpen.

Maakt één uurtje vroeger of later echt zo'n groot verschil?

"We hebben een intrinsiek bioritme, dat je met de natuur, met de genen meekrijgt. In dat natuurlijke ritme duurt een etmaal ongeveer 24 uur en 20 minuten. Het ritme wordt wat bijgestuurd door het natuurlijke licht - als je in een grot zou leven, zonder licht en zonder horloge, dan zou je almaar later gaan slapen. Dat is een slecht scenario. En nu wordt door de decision makers dus gevraagd om dat ritme tweemaal per jaar te veranderen, omdat dat om een of andere reden beter zou zijn."

Oké, niet aldoor veranderen, dus. Permanente zomertijd, dan maar?

"Als je permanente zomertijd zou hebben, dan zal het 's morgens later licht zijn dan wanneer je de wintertijd zou volgen. In de zomer zal dat misschien niet zo'n groot verschil uitmaken, want dan is het relatief vroeg licht, maar in de winter wordt het nóg later licht, omstreeks kwart voor tien; dan zit je wellicht alweer binnen, met kunstlicht, en heb je dus eigenlijk geen enkele natuurlijke lichtbron waaraan je wordt blootgesteld. Dat is net wat je niet moet hebben.

"Anderzijds is er, bij permanente zomertijd, in de zomer dus langer licht, terwijl je dan eigenlijk geen licht nodig hebt - je biologische klok wil dat niet. Dat wordt dus een potentiële bron van inslaapmoeilijkheden. Zeker bij gevoelige personen."

Bestaat er veel onderzoek over de gevolgen van permanente zomer- of wintertijd?

"Er zijn daarover niet zoveel data beschikbaar, maar de Rusland-casus is wat mij betreft zeer belangrijk. Daar heeft men in 2011 de permanente zomertijd ingevoerd, omdat dat zogezegd beter was voor mens en dier. In de daaropvolgende jaren zag men een forse toename van het aantal depressies. In 2014 is men daarom overgeschakeld naar permanente wintertijd, en meteen liep het aantal depressies terug. Laten we vooral niet vergeten dat licht een energiebron is.

"Men is in de jaren 70 begonnen met de zomer- en wintertijd om te besparen op de energiekosten. Maar wat zijn de meerkosten voor een samenleving die af te rekenen krijgt met steeds meer depressies?"

Hoe eensgezind is de wetenschap over deze kwestie?

"In de wetenschappelijke wereld is er een zeer grote consensus om een permanente wintertijd in te voeren. Er is daarover een document opgesteld door specialisten in de slaap-waakproblematiek, vanuit heel Europa. Dat document is overgemaakt aan de Europese Commissie. Het zou een kaakslag zijn, mocht men de argumenten van de professionele wereld compleet negeren. Dat zou echt schandalig zijn.

"Zo'n belangrijke kwestie moet je laten beslissen door de wetenschappers, die de materie door en door kennen. Niet door het volk, niet door de mensen die graag 's avonds laat op een terrasje zitten en graag in het zonnetje zitten. Ik weet natuurlijk niet wat men finaal gaat beslissen, maar als de politici de mensen die daar verstand van hebben echt gaan negeren, dan is dat puur populisme. Dat kan ik niet anders noemen. Dat zou erger zijn dan de politieke partijen die Europa proberen te bestrijden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234