Zaterdag 15/08/2020

De wereld rond op zonnekracht

Piccard is niet aan zijn proefstuk toe: in 1999 vloog hij als eerste in een luchtballon de wereld rond, non-stop. Dat laatste zal wellicht niet lukken, niet omdat het vliegtuig het niet aankan, maar omdat de piloot na vijf dagen in de lucht aan slaap toe is.

“Gisteren was het een droom. Vandaag is het een vliegtuig. Morgen zal het ambassadeur zijn voor hernieuwbare energie.” Met die woorden presenteerde Bertrand Piccard gisteren zijn HB-SIA, een eerste prototype van de Solar Impulse, aan de verzamelde pers. “Als een vliegtuig dag en nacht zonder brandstof kan vliegen, voortgestuwd door niet meer dan zonne-energie, dat niemand me dan komt vertellen dat je hetzelfde niet kunt bereiken met auto’s, verwarming, airconditioning en computers.”Mooie woorden, al speelt de uitdaging zelf wellicht een even grote rol, een familietrekje waarmee ook zijn vader en grootvader al de krantenkoppen haalden (zie kader). “Ik hou van het slag dromen waarbij je jezelf een doel stelt en dan een manier gaat zoeken om het te bereiken”, zo verwoordde hij eerder die motivatie. En daar is hij makkelijk jaren zoet mee. Al zes jaar sleutelen vijftig ingenieurs en technici aan de Solar Impulse. Het vliegtuig - 1.500 kilo droog aan de haak, met een spanwijdte van 61 meter - combineert innovatieve aerodynamica, nieuwsoortige vederlichte materialen, sterk genoeg om aan de druk op grote hoogte te weerstaan, en 24.000 zonnecellen. De geplande opvolger, de HB-SIB, wordt wellicht nog groter, met een drukcabine voor de piloot, en moet Piccard en zijn collega-piloot André Borschberg in staat stellen rond de wereld te vliegen.Er resten vooralsnog nog wel wat obstakels. Eerst wordt het toestel enkele meters boven de aanloopstrook getest. “Door een testpiloot, iemand die de taal van de ingenieurs kan spreken”, legt Borschberg uit. “Om er zeker van te zijn dat alles precies zo werkt als voorzien in de vluchtsimulator. Als dat in orde is, nemen wij het stuur over.”

50 kilometer per uur

Het toestel moet de hele nacht door kunnen vliegen, niet zo vanzelfsprekend als je enige energiebron de zon is. Voor onbemande tuigen staat de technologie, die zonnecellen aanvult met batterijen om de nacht door te komen, al op punt, met mensen aan boord is het nog nooit gedaan. Zonnecellen, batterijen, motoren en propellers, alles moet superefficiënt werken om dat te doen slagen.Die enorme reis wordt afgelegd tegen een erg gezapig tempo. “We zullen ruwweg met een snelheid van zo’n 25 knopen vliegen”, aldus Piccard. Dat is gemiddeld nog geen 50 kilometer per uur. “Het zal dus zo’n 20 à 25 dagen duren om de wereld rond te vliegen”, vervolgt de Zwitserse avonturier. “In een ballon kun je nog slapen, omdat die zelfs dan in de lucht blijft. We geloven dat het maximum voor één piloot vijf dagen is.” En aflossen kan niet, want er zal slechts één persoon aan boord zijn.Hoewel de Solar Impulse de wereldreis in principe in één ruk moet kunnen afleggen, zal de mens dat dus niet kunnen. Daarom wordt het avontuur allicht in vijf etappes onderverdeeld, afwisselend met Piccard en Borschberg achter de stuurknuppel. “Je zult in elk geval niet acht uur aan een stuk kunnen slapen”, legt Borschberg uit. “Daarom trainen we nu in polyfasische slaap.” Polyfasisch, als tegengesteld aan bifasisch, betekent gewoon dat je het gebruikelijke patroon van één slaapperiode per etmaal doorbreekt. “We zullen om de twee à vier uur een kwartier slapen. Daartoe moeten we ook minder eten, zodat je minder energie verbruikt voor je spijsvertering en je dus ook minder slaap nodig hebt.”Het echte avontuur begint wellicht pas over drie jaar, wanneer de HB-SIB waarschijnlijk begint aan een vergelijkbaar traject als de Breitling Orbiter in 1999: van de Verenigde Arabische Emiraten naar China, oversteken naar Hawaï, over de zuidelijke VS-staten, naar Zuid-Europa en terug naar de Emiraten.

De Piccards, een stamboom van grensverleggers

Bertrand Piccard vloog tien jaar geleden met de luchtballon Breitling Orbiter als eerste non-stop rond de aarde. Hij heeft het avonturiersbloed van huis uit meegekregen.In 1960 dook zijn vader Jacques Piccard, samen met de Amerikaanse zeemachtluitenant Don Walsh, in een bathyscaaf tot meer dan 10 kilometer diepte in de Marianatrog. Ze zijn nog altijd de enige twee mensen die dat diepste punt van de wereldzeeën bereikt hebben.Grootvader Auguste Antoine Picard, die professor was in Brussel, wilde als eerste met een luchtballon tot in de stratosfeer klimmen. In 1932 geraakte hij zo, samen met zijn assistent Max Cosyns, tot een hoogte van bijna 17 kilometer. De cockpit die hij bouwde om op zo’n grote hoogtes te overleven kon ook dienen om de diepzee te verkennen en stond zo aan de wieg van het werk dat zijn zoon wereldberoemd maakte. Jean-Luc Piccard, de tweelingbroer van Auguste, stond model voor de kapitein van het ruimteschip Enterprise in Star Trek: The Next Generation.(KJ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234