Zaterdag 03/12/2022

De weg naar huis is altijd minder lang

De tijd die het duurt om dezelfde afstand te overbruggen, beleef je op de terugweg vaak wel een kwart korter dan op de heenweg. Dat blijkt uit onderzoek van sociaal-psycholoog Niels van de Ven (Universiteit van Tilburg) dat hij vandaag in het Psychonomic Bulletin and Review publiceert. Dit effect treedt ook op als je terug een even lange, maar andere route neemt.

Dat de terugweg vaak korter lijkt dan de heenweg, is een gevoel dat veel mensen kunnen bevestigen. Ze denken meestal dat dit komt doordat ze op de terugweg bepaalde punten herkennen: de bekendheid of voorspelbaarheid van de route terug zou ervoor zorgen dat ze de afstand korter inschatten.

Maar die effecten spelen helemaal geen rol bij het 'terugwegeffect', laat het onderzoek zien. Het is de verwachting over de heenreis, waarvan de duur vaak te optimistisch en daardoor te kort wordt ingeschat, die de terugreis korter doet lijken. "Omdat de heenreis langer duurde dan verwacht, en mensen die verwachting gebruiken voor de terugreis, valt de terugreis mee, en lijkt daardoor korter", legt van de Ven uit. Het maakt daarbij niet uit of mensen dezelfde, of een even lange alternatieve route terug nemen. Het 'terugwegeffect' blijft hetzelfde.

Saai duurt lang

Van de Ven deed zijn onderzoek bij 360 mensen die respectievelijk naar de Huishoudbeurs en de Efteling gingen, een fietstochtje naar het bos maakten, of een video bekeken waarop vanuit het perspectief van een fietser een fietstocht was te zien. In alle gevallen vond hij het terugwegeffect. Dit effect verdwijnt wanneer mensen de duur van een route moeten inschatten die ze heel vaak maken, zoals woon-werk-verkeer. Dan treedt een 'leereffect' op.

Of het voor de tijdsbeleving uitmaakt dat de reis naar iets prettigs of naar iets vervelends voert en daar weer vandaan, weet van de Ven niet. "In het algemeen is het zo dat mensen in een positieve bui meer op het geheel letten, en in een negatieve bui meer details zien. Ik kan me voorstellen dat zulke emoties de tijdsbeleving beïnvloeden."

Goed of slecht gezelschap zou ook kunnen uitmaken. Maar in alle gevallen kan het onderzoeksresultaat contra-intuïtief zijn, zegt van de Ven: "Mensen vinden iets wat saai is, langer duren. Maar als je ze vraagt terug te kijken, hebben juist leuke gebeurtenissen vaak langer geduurd, omdat ze daar meer herinneringen aan hebben."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234