Zaterdag 24/07/2021

DE WEEK VAN GRIET OP DE BEECK

Alleen al om het verhaal. Meisje fietst voorbij container met daarin en daaromheen allerlei spullen. Ze ziet een paar ouderwetse koffers waarvan ze denkt: leuk eigenlijk, die neem ik mee. Ze ontdekt dat er in die koffers allerlei documenten zitten: foto's, agenda's, boekjes van de ziekenkas, facturen, correspondentie, enz. Ze kruipt in de container om te kijken of er nog meer te rapen valt, en ze neemt alles wat ze kan dragen mee naar huis.

Het meisje is Greet Jacobs en ze zit in het laatste jaar van haar master Spel aan het RITS in Brussel. Ze gaat naar huis met twee levens onder de arm. Dat van een zekere Dora en van een man die David heet. Twee mensen die er niet meer zijn, inmiddels.

Hoe meer ze over hen te weten komt, hoe meer ze gefascineerd raakt door het verhaal achter die twee - die vrouw vooral. Ze gaat naar de kapper waar Dora naar de kapper ging, ze belt aan bij vroegere buren, ze loopt rond in de straten waar Dora vaak kwam, ze belt mensen op uit haar telefoonboekje, ze contacteert de zoon van David, trekt naar het buitenland om een nichtje van Dora te bezoeken.

Zo legt Greet Jacobs de puzzel samen - wie echt wil, kan alles: "Ik voel dat ik soms informatie verzwijg als ik met mensen praat, omdat het hen anders zou afschrikken hoeveel ik weet. Ik vraag een telefoonnummer dat ik eigenlijk al heb, ik doe alsof ik hun adres niet weet. Maar ik weet alles. Of toch veel." En door al dat verwoede rondzwerven in de wereld van Dora, tekent zich langzaam maar zeker een portret af van een vrouw die is als alle anderen, die niet is als alle anderen, zoals wij allemaal.

Zware klappen

Greet Jacobs las en zocht, dacht na en selecteerde, schreef zelf teksten, en stak zo een theatervoorstelling in elkaar, over haar zoektocht, en over deze figuren: Dora G. En dat deed ze, gecoacht door Dirk Pauwels, meer dan uitstekend.

Van de honderd wegen die ze had kunnen bewandelen, kiest ze er eentje die helemaal juist voelt, die doet glimlachen en aangrijpt, die intrigeert en beklijft, die verrast en ontzag wekt, om de intelligentie en de fijngevoeligheid waarmee ze dat heeft gedaan. En dan speelt ze dat ook nog eens met een ontwapenende présence en een mooie subtiliteit. Een jonge actrice en maker om keihard in het oog te houden, denk ik dan.

Dus om haar wil u dit gaan bekijken - het is volgend seizoen alvast opnieuw te gast in HetPaleis in Antwerpen (misschien wel een huis voor jeugdtheater, maar dit is gewoon een avondvoorstelling, dat daar geen misverstanden over ontstaan). Maar ook om het verhaal wil u dit niet gemist hebben. Om dit waargebeurde leven, zoals Greet Jacobs dat dan probeert te reconstrueren, tenminste, wat onvermijdelijk ook iets over Greet Jacobs zegt, zo gaat dat dan, en dat is overigens alleen maar bonus.

Dora is een joodse, ze ziet als meisje van veertien haar ouders weggevoerd worden door de Duitsers, en die sterven allebei. Hoe ga je dan verder? Kom je dat te boven? Is geluk nog haalbaar na zo'n trauma? Al die vragen dringen zich op in de dwaaltocht langs de grote en kleine feiten uit Dora's leven. Op latere leeftijd leert ze David kennen, en zij gaan samenwonen. Mensen stoppen nooit met zoeken naar de liefde, dat blijkt maar weer, ook als niet duidelijk wordt of ze dat wel willen en kunnen.

Wat Greet Jacobs heeft gemaakt is een project over beschadiging, net waar ik op dit eigenste moment eigenlijk ook een roman over zit te schrijven. Mensen die zware klappen krijgen op jonge leeftijd, wat gebeurt er later met hen? Worden ze daardoor bepaald, en kunnen ze daar iets aan doen, of niet, en hoe dan? Allemaal vragen die mij dus geweldig fascineren, maar naar ik kon voelen, iedereen in die zaal.

Dat verbaast mij dan geenszins, want ik denk dat iederéén, ook degene die hun jeugd gelukkig noemen, ergens kwetsuren oplopen. Dat kan 'm in één kwetsende zin zitten die keihard binnenkwam, of in een geheim dat moest bewaard worden toen je nog te klein was om dat te dragen, of in een mentale klap die per ongeluk werd uitgedeeld door iemand die je dierbaar was, of een echt vreselijke gebeurtenis die je almaar hebt gerelativeerd, omdat dat is wat verstandige mensen dan naar het schijnt doen: gewoon doorgaan met leven.

Ondertussen dragen we daar allerlei gevolgen van, en zijn we ons daar vaak zelfs nauwelijks zo scherp van bewust. Ik denk dan: de dag dat we die kleine of grote feiten uit onze verledens achterhalen, en de moeite doen om die echt te vatten en te snappen, pas dan kunnen we ten volle begrijpen hoe we leven, en waarom. En van daaruit wordt er zoveel meer mogelijk.

Voor mij is het verhaal van Dora alvast een enorme oproep om dat met overgave te doen, dat achterhalen en doorgronden van verledens. Als u gaat kijken, zal u vast merken waarom. En Greet Jacobs, wat een aanwinst voor de theaterwereld, en voor die van het schrijven ook, wat mij betreft. Hou dat in de gaten volgend seizoen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234