Dinsdag 07/12/2021

DE WEEK VAN GRIET OP DE BEECK

Tijdens de zomer schrijft Griet Op de Beeck niet over het kunstwerk dat haar die week het meest trof, maar over de mens die dat deed. Deze week was dat Andrew Solomon

Ik zat op mijn koersfiets de brug op te zwoegen toen hij het in mijn oren zei. Door mijn koptelefoon. Dat ene zinnetje. Ik kreeg tranen in mijn ogen en vergat bijna dat ik door moest trappen om niet omver te vallen met mijn schoenen in die klikpedalen. Dat maakt een mens toch ook niet alle dagen mee.

Ik was aan het luisteren naar de bevlogen TED-talk van Andrew Solomon. Een veelvuldig bekroond journalist, geboren in New York, gay activist, met diploma's van prestigieuze universiteiten in psychologie én de kunsten. Zijn speech ging over hoe hij was omgegaan met de moeilijkste kwesties van zijn leven, en nog veel meer.

Met veel blote eerlijkheid vertelt hij onder meer over Bobby Finckel, een klasgenootje van hem toen hij nog klein was, die een verjaardagsfeestje gaf. De hele klas mocht komen, behalve hij. Zijn moeder dacht dat er een vergissing in het spel moest zijn, en belde met de moeder van Bobby, waarop die zei: mijn zoon vindt Andrew niet leuk, en wil hem niet uitnodigen.

Andrew Solomon vertelt ook over zijn pogingen om zich aan te passen. Over de cursus seksuele heroriëntatie die hij bijvoorbeeld volgde. Waar mensen - waar hij toe werd aangemoedigd om hen 'docenten' te noemen - hem overtuigden om met meisjes - die hij bij voorkeur 'surrogaten' noemde - te doen wat hij best als 'oefeningen' omschreef. De meisjes waren niet echt prostituees, zegt hij, maar ook niet echt iets anders.

Met een mix van humor en scherpte beschrijft hij hoe moeilijk groot worden kan zijn, om dan te ontdekken dat volwassenheid vervolgens niet per se spontaan beterschap brengt. Andrew Solomon leerde van kleins af aan om zichzelf te haten, en dat heeft hem op ontelbare manieren beschadigd. Toen hij eenmaal besefte wat er precies speelde, viel de klok natuurlijk niet meer terug te draaien. Hij kon alleen proberen om er eindelijk mee op te houden.

En dat is hem gelukt door te stoppen met zin te zoeken in de dingen die hem in zijn leven waren overkomen of aangedaan, en door te proberen zelf zin te creëren, en zo wat hij noemt 'een nieuwe identiteit' te creëren. Hij liet zich inspireren door mensen die veel manifestere ellende hadden meegemaakt dan hij zelf.

Hij interviewde slachtoffers allerhande. Eén van hen was als adolescent verkracht en bleek daarna zwanger te zijn, waardoor zij niet had kunnen studeren en haar allerlei andere kansen waren ontnomen. Ze vertelde jaren na de feiten hoe lang ze woede had gevoeld tegenover haar dader, maar dat er nu alleen nog medelijden overbleef. Niet omdat hij zo'n zielig figuur was, maar omdat hij geen weet had van de prachtige dochter en de twee geweldige kleinkinderen die zijn affreuze daad toch maar tot gevolg had gehad. Andrew Solomon ging in Myanmar praten met voormalig politieke gevangenen, en was verbaasd over hoe niet-verbitterd zij bleken te zijn, hoe zij erin geslaagd waren om betekenis te geven aan hun jarenlange zelfgekozen, maar totaal onrechtvaardige gevangenschap, en tegelijk: hoe beperkt optimistisch ze waren over de voorzichtige veranderingen in hun land. Omdat het niet zo is dat zin proberen te geven betekent dat je niet ook ongelooflijk kwaad kan blijven op wat fout is of was.

Andrew Solomon begon zich in te zetten voor gay rights, en gaf zo op zijn manier zin aan de vooroordelen en de afwijzing waar hij mee geconfronteerd was geweest. Hij ontwikkelde zich, verdiepte zich in het wezen van de mens, leerde zo leven met zichzelf, en durfde van daaruit ook anderen graag te leren zien. Hij trouwde met de man die hem niet alleen gelukkig maakte, maar ook al het ongelukkig-zijn wegnam dat hem zo lang had bepaald. En samen kregen ze kinderen toen ze daar klaar voor waren, en zo verlegden ze weer een grens.

Toen hij vijftig werd, gaf zijn familie een feest voor hem. Zijn zoontje van vier wou koste wat het kost speechen, en uiteindelijk zetten ze hem voor de microfoon, waarop hij zei: 'Papa, ik ben blij dat je verjaart en dat het feest is, en ik ben blij dat we taart krijgen. En als jij nog klein zou zijn, dan was je mijn vriend.' Andrew Solomon moest samen met mij slikken toen hij het uitsprak, dat kon ik horen. Hij ging verder: 'En toen besefte ik dat ik zelfs schatplichtig ben aan Bobby Finckel. Want zonder hem zou ik nooit de extase hebben gevoeld toen mijn zoon dat zo zei.'

Het leven is wat we ervan maken. We moeten alleen maar durven kijken naar waar het misging, en daar dan iets mee doen. Kijk of luister naar zijn TED-talk, en laat u inspireren, want die gaat nog over zoveel meer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234