Zondag 01/08/2021

DE WEEK VAN GRIET OP DE BEECK

Ik had net nog The Savages gekocht op dvd, een kleine film waar hij een hoofdrol in speelde. En letterlijk terwijl ik mij nog wat rondsurfend zat af te vragen of ik ernaar zou kijken, of toch eerst nog wat verder zou lezen in mijn boek, zag ik het bericht: Philip Seymour Hoffman dood teruggevonden in zijn appartement in Manhattan. Zo stond het er.

Zesenveertig jaar. Officieel geen doodsoorzaak bekend, maar volgens bronnen bij de politie zou het om een overdosis gaan. Hij had blijkbaar vorig jaar al eens in een ontwenningskliniek gezeten voor zijn heroïneverslaving. Ik wist van niks. Ik zag alleen een onwaarschijnlijke acteur elke keer weer iets magisch doen op dat witte scherm.

Er zijn veel acteurs waar ik van hou, maar ik was echt heel erg gek op Philip Seymour Hoffman, al van toen ik hem voor het eerst zag in Boogie Nights van de al even geweldige regisseur Paul Thomas Anderson, waar hij later nog vaak mee zou werken. Het sterkte mijn geloof in de filmindustrie dat ook een man als hij - geen adonis, een wat ongewone manier van praten - zo gewaardeerd werd, omdat hij gewoon zo goed was, en charismatisch in zijn kwetsbaarheid.

Iedereen leek het over zijn kwaliteiten eens te zijn. Hij won een Oscar voor zijn hoofdrol in Capote, maar ook nog 72 andere prijzen, en hij haalde 54 nominaties binnen. Hij werd gevraagd door een eindeloze reeks topregisseurs. Mensen als Joel Coen, Cameron Crowe, David Mamet, Spike Lee, om er maar een paar te noemen. Hij werkte bovendien niet alleen als filmacteur, maar hij maakte en speelde ook theater.

Een echte kunstenaar, aan sommige mensen zie je dat meteen. Hoe hij Phil speelde, de verpleger die een stervende bijstaat, in Magnolia, een van de meest bijzondere films die ik ooit zag: zo echt, zo geestig, zo delicaat, zo juist, zo warm, zo to the point, daar kun je een thesis over schrijven. En nu is hij dood.

Zomaar. Ik kan als ik wil naar hem kijken, zo dadelijk, op mijn tv, en daar zal hij gutsen van het leven. Maar 6.000 kilometer hiervandaan ligt hij in een vrieskist. En straks blijft er niets meer van hem over. Maar ondertussen zullen de komende maanden nog films van hem in première gaan. Ergens is dat mooi, dat iemand toch een beetje blijft, maar meer nog, nu, vind ik dat schokkend, toch, niet te bevatten.

Ik vraag mij dat dan af. Waarom begint zo iemand heroïne te gebruiken? Iemand die zo goed kan wat hij doet. Vader van drie kinderen. Zoon van een moeder die rechter is. Man die op zijn 22ste definitief stopte met drinken. Fan van de geweldige serie Breaking Bad. Domme feiten die ik ook maar ontdekte door er nu naar op zoek te gaan. En zo wordt hij naast een geweldige acteur ook een mens. Ik zag hem stuntelend speechen toen hij die Oscar kreeg, hoe hij al dat volk zo hartelijk bedankte, met tranen die klaarzaten, en een hand die beefde. Ik zag hem ooit ook eens vertellen over zijn werk, en hij bleek zo'n man die zichzelf binnenstebuiten keert als hij acteert, iemand die zo veel mogelijk mens wou zijn om de beste speler te kunnen worden, dat idee.

Hij is een mens die in zijn eentje is gestorven. Dat vermoed ik toch als er staat: werd gevonden in... Omdat hij niet kon leven in de brutale realiteit die blijkbaar de zijne was. Dat succes geen graadmeter is voor geluk, dat had ik al lang begrepen, maar toch.

Ik vond een quote van hem: "A lot of people describe me as chubby, which seems so easy, so first-choice. Or stocky. Fair-skinned. Tow-headed. There are so many other choices. How about dense? I mean, I'm a thick kind of guy. But I'm never described in attractive ways. I'm waiting for somebody to say I'm at least cute. But nobody has."

Als je dat nu leest, niet alleen als een opmerking over zijn uiterlijk, maar over zichzelf in ruimere zin, dan valt te vrezen dat hij niet zo goed scoorde in het departement eigenwaarde, de kern van zo veel ellende voor zovelen, altijd maar weer. Het idee, diep vanbinnen, van niet goed genoeg te zijn, wat de wereld ook beweert.

Deze las ik ook nog van hem, een mooie visie op spelen, vind ik: "I don't label or judge. I just play characters as honestly and expressively and creatively as I can, in the hope that people who ordinarily turn their heads in disgust instead think: 'What I thought I'd feel about that guy, I don't totally feel right now.'" Ik hoop maar dat mensen naar hem toe nu dezelfde mildheid tonen. En ik hoop dan toch maar dat het een goede trip was, die laatste. Eentje vol prachtige beelden en warme sferen en lieve gezichten van mensen waar hij van hield.

Dag Philip Seymour Hoffman, ik wou dat het niet had gehoeven, zo, ik wou dat ik niet over u moest denken in termen van eenzame soorten van sterven. Ik, een onnozel meisje uit een prutland ver weg, zal nog aan u terugdenken. En met mij zovelen. Een troost is dat niet, natuurlijk, maar toch. En nu ga ik naar The Savages kijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234