Zaterdag 04/02/2023

De waterdragers krijgen een stem

Nu en dan krijgen figuranten een stem. Onlangs nog vroeg het jonge Antwerpse gezelschap Olympique Dramatique zich, naar het voorbeeld van de Brit Tom Stoppard, af wie er schuilgaat achter Rosencrantz en Guildenstern, de waterdragers uit Shakespeares Hamlet. In Ivo van Hoves enscenering van Hamlet bij Het Zuidelijk Toneel (1993) speelde René Eljon Guildenstern. Misschien vond hij daar de inspiratie voor De briefopbrengers, een stuk waarin hij twee acteurs portretteert die de meest minuscule rolletjes voor hun rekening nemen. Het Brusselse Tristero voert het voor het eerst op.

Zoals wel meer Nederlandse toneelschrijvers staat ook Eljon, die tevoren vooral bij Maatschappij Discordia te zien was, onder invloed van de vroege Gerardjan Rijnders. Wat gezegd moet worden, wordt gezegd - direct en onverbloemd. Eljon heeft echter nog een andere interesse: de komedie. Zijn protagonisten zijn allicht gedoemd om derderangsrollen te spelen, maar blijven proberen om zich enige allure te geven én elkaar de loef af te steken. Naijverige pantoffelhelden: het zijn dankbare personages. In het eerste bedrijf slagen ze er door hun onderlinge gekibbel in om de luttele zinnetjes die ze in een voorstelling te zeggen hebben, te verknoeien. Daarop stappen ze uit het theater en beginnen een onderneminkje in 'surprisebrieven': natuurlijk houden hun ruzies niet op, zeker als ze voor elkaar proberen te verbergen dat ze toch nog naar een rol (zeg maar rolletje) hunkeren. In het derde en laatste bedrijf opent het overlijden van 'hun' vroegere regisseur nieuwe perspectieven. Op dat moment heb je het stuk wel gehad. De personages hebben te weinig om het lijf om hun verhaal uit te spinnen. De schrijver moet een optimist zijn dat hij hen toch nog toekomstmogelijkheden laat.

Eljon is op zijn best als hij het publiek een blik achter de schermen gunt van het milieu dat hij het beste kent: het theater. Waarom bijvoorbeeld moet een bepaald acteur altijd de afgewezen minnaar spelen? Worden rollen dan niet alleen op basis van iemands kwaliteiten toegekend? Eljon geeft een antwoord. Door dit stuk te spelen, neemt Tristero, op zich reeds een gezelschap met een hoog relativeringsvermogen, niet alleen de theatersector, maar ook zichzelf op de korrel. Het lijkt alsof Youri Dirkx en Peter Vandenbempt er, door dit tweetal te vertolken, eerlijk voor uitkomen niet de meest briljante acteurs ter wereld zijn.

Met tekstinzicht, een rake karakterisering en een dosis spelenthousiasme kom je echter al een eind ver in dit stuk. Daaraan is bij Tristero geen gebrek, zoals eerdere producties als Tristero doet Modern (naar Witold Gombrowicz) en Alles voor de tuin (naar Edward Albee) al bewezen. Tristero is een van de weinige toneelspelersgezelschappen in de Discordia-traditie die resoluut kiezen voor de pret. In die zin is ook De briefopbrengers amusant en pretentieloos.

Peter Anthonissen

Tristero met De briefopbrengers: op 25, 26 en 27 mei om 20.30 uur in De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel. Reserveren op tel. 02/512.34.25.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234