Maandag 24/02/2020

De vrije sector worstelt om te overleven

Er zijn veel gegadigden, terwijl er minder plaatsen om te spelen zijn

De kanarie voorspelt weinig goeds

Brussel

Van onze medewerker

Jan De Smet

De Morgen sprak in het voorjaar met programmatoren, artiesten en theaterbureaus. Toen werd duidelijk dat de markt van onafhankelijke makers zwaar onder druk staat. Uit een hernieuwde rondvraag blijkt overleven steeds moeilijker voor wie geen graantje meepikt uit de subsidiepot. De kanarie in de mijnschacht van de vrije sector hapt naar adem.

De theaterbureaus, zeg maar de tussenpersonen die artiesten uit hun stal proberen te verkopen, zijn goed geplaatst om veranderingen te registreren, een beetje als voornoemde kanaries. Erg rooskleurig ziet de toekomst er niet uit, nog het minst voor de absolute beginners.

Debutanten met een groot theaterhart hebben niet genoeg aan enthousiasme, talent en lef om het te maken op de vrije podiummarkt. Er zijn veel gegadigden en het aantal podia is teruggelopen. Dikwijls wordt als oorzaak voor dat laatste het decreet lokaal cultuurbeleid aangewezen. Participatie was de afgelopen jaren het ministeriële buzzword. Vanuit die filosofie werden flink wat culturele centra herverkaveld tot 'gemeenschapscentra', die meer focussen op de bevordering van het lokale verenigingsleven. In vergelijking met vroeger kan een artiest zo steeds minder rekenen op een vast publiek en kun je alsmaar moeilijker inschatten hoe je tournee er zal uitzien.

De smaak van het publiek verandert ook. Er is gewoon minder belangstelling voor regulier theater en dans. De programmatoren zetten dus meer animatie en muziek op de affiche. Ook zou de jonge generatie programmatoren zich enkel laten leiden door wat op het moment hip is. Daar spinnen de stand-up comedians dan weer garen bij. "Humor wordt in Vlaanderen eindelijk au sérieux genomen maar dat gaat ten koste van de kleinere theaterproducties", zegt Kristof Smet van Bis Produkties.

En al voelt de sector de recessie ook in de slabakkende kaartenverkoop, aan tevreden theatermensen geen gebrek. Voor Gerd de Ley (Theater Cartouche), Ria Vermeulen (vzw Oceaan), Theo van Baarle (EWT Deurne), Peter Perceval (Productiehuis Drie Pees), Catrien Hermans (kunstencentrum Het Klokhuis) was het weliswaar knokken voor iedere toeschouwer, maar het publiek liep hun deur niet voorbij.

Met zijn talrijke hernemingen kun je 2004 in de vrije sector niet echt een boeiend theaterjaar noemen. De grote spelers, Music Hall en Studio 100, pakten het jaar voordien nog uit met duur maar pover boulevardtheater, ze lieten nu zelfs niet van zich horen. Music Hall nv ging trouwens failliet. Carry Goossens en Myriam Bronzwaar redden dit jaar de eer van dat genre met De buit is binnen, een lichtvoetige, maar genietbare publiekstrekker.

Opvallend is dat relatiestukken erg in trek waren. Bieke Ilegems en Erik Goossens (Blauw), Herbert Flack en An Nelissen (Wat van de nacht wordt verwacht), De Speling (De ondeugende fantasieën van Henry en Alice) brachten ondermaatse relatiekomedies of wat daarvoor moet doorgaan. In het geval van Flack en Nelissen lustten 25.000 toeschouwers over heel Vlaanderen er wel pap van.

Dissonante moeder-dochterrelaties kregen we te zien in het naar de keel grijpende Duel om moeder, een regie van Leah Thys, en in het ondermaatse Höstsonaten, waarin zowel Thys als medespeelster Mieke Bouve ontgoochelden. Vader Sam Bogaerts en zoon Steve De Schepper overtuigden dan weer wel in Kafka's Brief aan m'n vader. Hoe dicht vriendschap, haat en wraak bij elkaar liggen, zag u in het gave Adres onbekend van Het Klokhuis.

Aan de muzikale clownerie van Jummoo (Quaiss Kitir) en het op de spits gedreven cynisme van het cabareteske Sterrenberg van De Zwarte Komedie viel in 2004 veel lol te beleven. Echt vettig ging het eraan toe in de kwajongensshow S(ch)lagerfestival van Cirq. En heel stil werden we van de ingetogen voorstellingen van de duo's van Geert van Istendael-Dirk Van Esbroeck (Taalmachine) en Warre Borgmans-Jokke Schreurs (Schone woorden klinken zo).

Enkele prille starters hadden er gelukkig lak aan dat de conjunctuur tegenzit. Het spel was belangrijker dan de knikkers voor De Verzoeking (Darksite), Witte Rook (Kartonnen dozen), Belusa (Metamorphosis) en De Gebroeders Boudewijn (Een wonderbaarlijke nacht).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234