Woensdag 22/09/2021

De vraag van honderd miljoen

Er gaat geen dag voorbij zonder dat de cijfers in de nota van Bart De Wever (N-VA) worden gecontesteerd. Aan het Planbureau en de Nationale Bank om de mist op te klaren. Een eerste aanzet.

Wat is het uitgangspunt van De Wever?

De focus ligt op zijn voorstellen voor fiscale autonomie in de personenbelasting. De gewesten verwerven bevoegdheid om een eigen belastingtarief in te voeren voor een deel van de personenbelastingen. Ze ontvangen rechtstreeks de belastingen van de inwoners van hun gewesten en kunnen de belastingen verhogen of verlagen. Volgens De Wever zou een ‘gesplitst tarief’ Vlaanderen amper vijf miljoen extra opleveren, en Brussel 80 miljoen. Wallonië zou daarentegen 90 tot 92 miljoen verliezen, maar de federale schatkist zou bijpassen door middel van een uitdovend solidariteitsmechanisme.

Waar zit de onduidelijkheid?

Eén kritiek komt, onafhankelijk van de bron, telkens terug. De Wever houdt in zijn nota geen rekening met het feit dat het gemiddeld inkomen in Vlaanderen hoger ligt en dus zwaarder belast wordt. Een geregionaliseerd belastingtarief moet dus meer geld opleveren in Vlaanderen dan in Wallonië of Brussel. Aangezien De Wever die consequentie niet doorvoert, dreigt hij de inkomsten in Vlaanderen te onderschatten, en die in de rest van het land te overschatten.

Op hoeveel komt Frank Vandenbroucke uit?

Volgens sp.a-expert Frank Vandenbroucke zou, op basis van de inkomsten van 2008 en bij gelijk beleid, Vlaanderen maar liefst 389 miljoen winnen bij het voorstel-De Wever. Ook Brussel zou er 110 miljoen op vooruit gaan. Het verlies is voor het Waals Gewest, dat jaarlijks 498 miljoen zou verliezen. Reden voor de sp.a om aan de alarmbel te trekken: als De Wever blijft verwachten dat dat geld wordt bijgepast door het federale niveau, draait de schatkist bankroet.

Zijn er nog andere berekeningen?

De Leuvense economen Andre Decoster en Kris De Swerdt volgen ongeveer de redenering van Vandenbroucke, maar komen in hun nota op nog andere, forsere cijfers uit, op basis van een steekproef van gezinsinkomens. Zij schatten dat Vlaanderen theoretisch 644 miljoen te winnen heeft volgens de nota-De Wever, en dat Brussel 158 miljoen verliest, Wallonië 311 miljoen per jaar.

Wat repliceert Bart De Wever?

Volgens De Wever vertrekt Vandenbroucke van een ander uitgangspunt, met name de interregionale opbrengst van de personenbelasting. Zelf koos hij voor het netto belastbaar inkomen, ‘een fundamenteel verschillend vertrekpunt dat ertoe leidt dat iedere deelstaat verantwoordelijk wordt gesteld voor zijn deel van de personenbelasting’. Professor Decoster baseert zich wel op het netto belastbaar inkomen, maar gebruikt vervolgens een reële (niet de gemiddelde) belastingvoet om zijn cijfers te berekenen. De Wever is van oordeel dat dat geen juist beeld geeft. Het ergst van al vindt de N-VA-voorzitter dat het ingebouwde solidariteitsmechanisme uit zijn nota steevast wordt genegeerd, waardoor de cijfers negatiever kleuren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234