Donderdag 09/12/2021

AnalyseVerenigd Koninkrijk

De vraag is niet langer óf de Bank of England de rente verhoogt, maar wannéér ze dat doet

De Bank of England in de Londense City.  Beeld REUTERS
De Bank of England in de Londense City.Beeld REUTERS

In het Verenigd Koninkrijk is het niet langer de vraag of de centrale bank de rente gaat verhogen, maar of dat al voor de kerstdagen gaat gebeuren. De Bank of England worstelt met deze grote beslissing.

De rijen bij de Engelse benzinepompen zijn weer verdwenen, maar bij het tanken staat automobilisten een onaangename verrassing te wachten. Een liter benzine kost omgerekend bijna 1,70 euro per liter, 30 cent meer dan een maand geleden. Niet alleen benzine is in prijs gestegen. De energierekening schiet omhoog, net als de prijzen op de menukaarten van de restaurants. Wie naar de pub gaat om de ellende weg te drinken, zal merken dat een pint of ale 30 cent duurder is dan een maand geleden. Met andere woorden: het inflatiespook meldt zich weer.

De meest gangbare methode om dit spook te verjagen is het verhogen van de rente. Vroeger kon de Britse minister van Financiën deze beslissing nemen, maar de afgelopen twintig jaar is dat het voorrecht van de leden van het monetaire comité van de Bank of England. Die leden bestaan uit haviken, die voor een rentestijging zijn, en duiven, die er nog niets van moeten weten. Tot voor kort hadden de duiven het voor het zeggen. De historisch lage rente van 0,1 procent werd gezien als het juiste middel om de economie tijdens de lockdowns in leven te houden.

Snelste prijsstijging sinds 1999

De stijging van de prijzen, de snelste sinds 1999, hebben het speelveld veranderd. Deze inflatie is niet zozeer het gevolg van een plotseling toegenomen vraag, maar wel van een haperend aanbod. Een tekort aan gas gaat hier samen met een wereldwijde crisis in de logistiek. Het Verenigd Koninkrijk heeft ook nog te maken met gevolgen van de brexit, zoals personeelstekorten. Al met al verloopt de terugkeer naar een ‘normale’ economie dit najaar moeizamer dan gehoopt. De Bank of England maakte zich grotere zorgen dan de collega’s van de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Fed.

Andrew Bailey, gouverneur van de centrale bank van het Verenigd Koninkrijk. Beeld REUTERS
Andrew Bailey, gouverneur van de centrale bank van het Verenigd Koninkrijk.Beeld REUTERS

“Het is mogelijk dat de eerste gematigde rentestijging voor het einde van het jaar komt”, zegt Alex Batten, fondsmanager bij de grote vermogensbeheerder Columbia Threadneedle. “En het is waarschijnlijk dat de eerste van vier verhogingen begin volgend jaar komt. Begin deze maand is de coronasteun ten einde gekomen en ik denk dat de Bank eerst wil afwachten wat het gevolg daarvan zal zijn. Er komt een situatie met veel vacatures en veel werkzoekenden. Het economische herstel en de monetaire politiek hangt deels af van de vraag in hoeverre die op elkaar aansluiten.”

Batten ziet een economie van twee snelheden ontstaan, waarbij mensen met spaargeld en onroerend goed beter af zijn. “De recente korting op de uitkeringen, de aangekondigde belastingverhogingen en de stijgende energierekeningen zullen vooral de lagere sociale klassen treffen.” Dat een rentestijging, die vroeg of laat alle huizenbezitters zal treffen, tot een forse daling van de huizenprijzen leidt, ziet Batten niet snel gebeuren. “De aantrekkingskracht van huizen buiten de stad zal sowieso in stand blijven, ook al gaat de rente een beetje omhoog.”

Economische risico’s

Een rentestijging is niet zonder economische gevaren. Volgens Ian Warwick, managing partner van Deepbridge Capital, bestaat de kans dat die het herstel schaadt. “Veel jonge bedrijven hebben de kans om te floreren in de net geopende economie, maar ze zullen de rentestanden nauwkeurig bestuderen omdat die bepalen hoeveel ze kunnen lenen op dit cruciale moment.” Hij wijst erop dat het hier vooral gaat om techbedrijven en lifesciences, moderne sectoren waar het Verenigd Koninkrijk post-brexit hoge verwachtingen voor heeft.

Bovendien is het de vraag of een rentestijging kan helpen als het aanbod het probleem is en niet, zoals gewoonlijk, de vraag. De Britse bankgouverneur Andrew Bailey heeft dat zelf onderkend. Als geld lenen duurder wordt terwijl de problemen in het transport en op de arbeidsmarkt blijven, dan bestaat de kans op stagflatie, het slechtste van alle werelden. Een bijkomend probleem is dat de coronacrisis niet definitief voorbij is. Premier Boris Johnson wil niet uitsluiten dat er deze winter weer ontwrichtende lockdownmaatregelen komen. Ook voor de slimste monetaire geesten van het land is dit onbekend terrein.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234