Zondag 25/10/2020

De volksjury zit op Facebook

Meer dan een halve dag lang werd juwelier Eddy Heleven bestookt met smeerlapperijen en doodsbedreigingen omdat een community op Facebook hem verkeerdelijk aanzag voor de wegpiraat van de E314. Drie haatposters kijken naar zichzelf: 'Plots kondigde ik aan dat ik op die man zijn bakkes ging slaan. Boeiend, eigenlijk wel.'

Zondagochtend, iets voor tienen. Chris Verhaegen, de man met de dashcam, heeft zijn filmpje van de rechts inhalende en daarna nog drie keer zwaar in de rem gaande BMW M3 nog maar net gepost en zijn vriend Jos Schoovaerts is meteen als volleerd detective aan de slag gaan. Als je het beeld een fractie van een seconde lang stilzet, kun je de nummerplaat lezen. De BMW is een zeldzame luxewagen. Schoovaerts is online fotoalbums beginnen doorzoeken, roept anderen op hem te helpen en al vrij snel komt er een foto tevoorschijn waarop de BMW geparkeerd staat voor de juwelierszaak van Eddy Heleven in Hasselt. Hij opende onlangs zijn vijfde winkel en gaat door het leven als bekende Limburger.

Er wordt afgesproken dat Verhaegen de gegevens aan de politie zal overmaken, maar dat weerhoudt Schoovaerts er niet van om 11.06 uur op zijn eigen profielpagina alvast een cryptisch zinnetje te plaatsen: "chris hou me op de hoogte van het verloop van de zaak, ik heb nog wa in petto... en ge kent mij als ik men tandjes ergens in zet."

Het bericht van Jos Schoovaerts is niet onopgemerkt gebleven. Hij krijgt berichtjes van onbekenden. "Gij weet meer of wat?" Om 13.08 uur meldt hij op zijn profielpagina: "je zou verschieten wie het is... heb wa opzoekingen gedaan en gevonden." Even later post hij:"'Hij heeft meerdere winkels."

Tegen drie uur 's namiddags wordt het filmpje massaal gedeeld. Op Twitter heeft iemand een link gelegd naar de foto van de BMW in Hasselt. Even later post Chris Verhaegen: "Eigenaar van deze wagen is Heleven Eddy, juwelier in de Diestsestraat 1 in Hasselt. Proficiat mijnheer."

Dan barst de hel los.

Patrick Schruers, advocaat van Eddy Heleven: "Meer dan tweehonderd mensen hebben hem gebeld, op zijn gsm en zijn vaste lijn. Hij werd uitgescholden voor crapuul, smeerlap, moordenaar. Ik zat de stroom van de berichten te volgen, en had als eerste reactie: 'Het is toch niet omdat er een auto voor je winkel geparkeerd staat dat jij de eigenaar bent?' Het was al avond toen ik Eddy aan de lijn kreeg. Wenend. Wat hij ook ondernam, niets scheen te helpen. Ontkennen had totaal geen zin. Zijn broer kreeg nu ook al bedreigingen. In de vooravond zijn mensen eieren tegen de gevel van een van zijn winkels in Hasselt komen gooien."

Heleven spande deze week een burgerlijke rechtszaak aan tegen Verhaegen. Schruers spreekt van een testcase. "De schade die door omzetverlies is toegebracht valt niet te meten, maar daar gaat het nu niet om. Mijnheer Heleven heeft die nacht geen oog dichtgedaan, heeft echt in angst geleefd. Hij wil één ding: een rechterlijk precedent dat ons verzekert dat de eerstvolgende die dit probeert, weet dat hem dit een zware geldboete kan kosten."

Jos Schoovaerts reageert kribbig op een verzoek om terug te keren naar die zondag, naar hoe het zo ver kon komen. Drie andere prominente haatposters bleken wel bereid even de klok terug te draaien.

'Persoon reeds gekend. Is naar verluid (sic) zoon ve juwelier'

Ivan Heyligen

43 jaar, havenarbeider

Het was dus niet Eddy Heleven, zo was zo rond de klok van negenen op zondagavond duidelijk. Kennissen van hem hadden erop gewezen dat die met een ander type auto rijdt, wat havenarbeider Ivan Heyligen uit Merksem in een tweet deed besluiten dat het dan wel zijn zoon zou zijn geweest. Nooit eerder in zijn sociale leven zag hij zich zo massaal geretweet.

"Ik denk niet dat ik de bron was van het gerucht. Ik heb die tweet zondagnamiddag verstuurd, klopt. Maar daarvoor waren er al andere tweets en Facebookberichten die het eerst hadden over de juwelier. Hij bleek het dan toch niet te zijn. Dus dachten wij: dan moet het zijn zoon zijn. Achteraf is gebleken dat de juwelier geen zoon heeft, wel twee dochters van drie en zes. Dat konden wij op dat ogenblik natuurlijk niet weten."

Wat hij zat te doen, die zondagnamiddag? Dat weet Ivan Heyligen niet precies meer. Hij zat thuis, had de beelden een paar keer bekeken, en opnieuw. Hij weet niet exact meer hoeveel uur hij heeft zitten klikken, lezen en klikken.

"Ik was nieuwsgierig, we wilden allemaal graag weten wie de man achter het stuur was. Die tweets schoten voorbij, en ik was aangedaan, woedend. Dat zijn emoties. Ik heb een zoontje van acht, dat ik dagelijks door de spits naar school breng. Ik heb zelf heel wat pk's onder mijn motorkap zitten, maar nooit rijd ik sneller dan 110."

Ivan Heyligen behoort tot de groep van dissidenten bij de partij Rossem. Hij noemt zich een "libertair denker" die nog volop achter de ideeën van de gevallen beursgoeroe staat. "Maar met die mens valt simpelweg niet te werken."

Van het tweede deel van zijn tweet neemt Heyligen geen woord terug. Chris Verhaegen, vindt hij, had het erop moeten wagen en vol in de achterklep van de BMW vliegen, wat ook de verdere gevolgen zouden zijn.

"Ik heb al eens iets gelijkaardigs meegemaakt. Ik reed met een Chevrolet uit 1975, een Amerikaanse slee van twee ton. (lacht) Ik stopte voor een zebrapad, had niet direct begrepen dat de mensen op de hoek stonden te praten en niet wilden oversteken. Achter mij stond een Berlingo te claxonneren. De Berlingo is me voorbijgestoken en heeft dan drie keer keihard geremd, zoals in dat filmpje. De vierde keer ben ik erin gereden. Er zat een serieuze deuk in de Berlingo, dankzij mijn zware bumper had ik geen schade. De Berlingo stopte, er stapte een jongedame uit. Ze was koerierster, ze reed rond met medicijnen voor apothekers. Ze riep: 'Gij hebt in mijn gat gereden!' Ik stelde voor dat we er de politie bij zouden roepen, maar toen is ze ingestapt en weggereden."

'Dan vrees ik wel dat jij toch lichtjes verantwoordelijk bent'

Het was iets na elven zondagavond. Er waren nu al tientallen tussenkomsten van mensen die erop wezen dat Eddy Heleven ten eerste geen BMW heeft en ten tweede geen zoon. Chris Verhaegen had zijn linkje en zijn beschuldiging aan de juwelier verwijderd en nu had ook Eddy Heleven zelf iets toegevoegd op diens profiel: 'Beste, u heeft mij door dit filmpje onschatbare schade toegebracht! Dit meemaken is een echte hel.'

Jonas Stasser d'Hont zat gewoon thuis. Hij zag de reactie van de juwelier en tikte er vanop de smartphone meteen deze reactie achteraan: 'Hier op meneer zijn profiel reageren zal niet veel opbrengen vrees ik. Als de nummerplaat en wagen op uw naam spreken. Dan vrees ik wel dat jij toch lichtjes verantwoordelijk bent.'

Waar hij dat haalde, dat de nummerplaat van de juwelier ergens was verbonden met die van de BMW, weet Jonas Stasser d'Hont vandaag zo precies niet meer te zeggen. Hij had ook niet alles kunnen lezen, en had het afgeleid uit vorige posts. Maar zijn commentaar gaf de modderstroom richting juwelier een boost.

Jonas Stasser d'Hont: "Ik heb nooit gezegt dat hij ook de eigenaar was van deze nummerplaat of wagen. Ik heb alleen vermeld dat als hij de eigenaar zou zijn, hij hier toch wel lichtjes verantwoordelijk voor zou kunnen zijn."

Stasser d'Hont is herstellende na een arbeidsongeval, onder andere omstandigheden is hij dagelijks op de baan. Hij is de trotse bezitter van twee BMW's en zegt dat hij de zoektocht naar de wegpiraat alleen al daarom met meer dan gemiddelde aandacht volgde. Hij is een groot voorstander van een verplichte dashcam voor iedereen. "Je kunt met dit systeem heel wat oplossen, denk ik. Het kan gebruikt worden voor ongevallen of dingen die je toevallig ziet op de baan. Ik heb familieleden die met exclusieve wagens rijden waaronder Aston Martin, Porsche Cayenne, BMW M3 E90... Zij durven ook wel eens gas geven, maar zij weten dan ook weer waar het kan en waar het niet kan."

'Ik zou 'm uit zijn auto trekken en op z'n bakkes slaan'

Van de uiteindelijk 8.548 mensen die sinds zondag iets walgelijks postten over juwelier Eddy Heleven was er één die zich de moeite getroostte om zich via een blog uitgebreid te excuseren ("Sorry Eddy"). Luc Balcer werkt als zelfstandige voor bedrijven commerciële strategieën uit voor het gebruik van sociale media. "Ik ben de kerel die op bedrijfsseminaries groepen toespreekt en hen bestookt met de gebruikelijke dada's: 'Schrijf, denk dan eerst nog eens goed na, en post het dan pas.' Maar nu was ik dus zelf in de maalstroom terechtgekomen. Plots kondigde ik aan dat ik op die man zijn bakkes ging slaan. Boeiend, eigenlijk wel. Want wie mij kent, weet dat ik al op de loop ga van een hard blaffende chihuahua."

Twee uur lang heeft het geduurd, zegt hij. Hij zat thuis, op de sofa, andere dingen te doen. Hij trachtte tv te kijken, maar die tablet bleef de hele tijd geluidjes maken en alle andere mogelijke bezigheden domineren. Toen ik mijn berichtje postte, was nog niets geweten over de bestuurder. Iemand had op Facebook een foto gelinkt die hij had aangetroffen op autogespot.be. Daar zag je dezelfde BMW, met dezelfde nummerplaat, deze keer in het centrum van Brussel en met een zijaanzicht van de bestuurder. Daar had iemand dan een foto van de juwelier naast gefotoshopt. Kijk, dit was duidelijk dezelfde man, toch? Daar was iedereen het op dat ogenblik heel hard over eens."

Vandaag, met de kennis die intussen kwam, en nog eens goed kijkend, moet Balcer erkennen dat er amper gelijkenissen zijn. Op het moment zelf, in the heat of the action, waren er geen redenen tot twijfel. "De berichten kwamen van alle kanten. Het was de gele kanarie die een blauwe olifant wordt."

"Ik heb nu gezien dat de juwelier op zijn Facebookpagina een linkje heeft gelegd naar mijn blog, wat ik interpreteer als 'excuses aanvaard'. Achteraf heb ik zitten bedenken: het was zondagnamiddag, in veel huiskamers zal een flesje wijn zijn opengetrokken, of een Leffe. Het zou interessant zijn om na te gaan wat alcohol doet met het gebruik van sociale media. Er zijn mensen die beweren dat je na twee pinten beter niet alleen je autosleutels afgeeft."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234