Zaterdag 28/01/2023

De Vogeltjesdans in mineur

Met meer dan tweehonderd titels op zijn naam, verscheidene gouden platen en optredens in het Parijse Zénith kan de zondag overleden accordeonist Hector Delfosse moeilijk een kleine jongen genoemd worden. Toch is zijn naam buiten een klein kringetje van accordeonliefhebbers nauwelijks bekend. Dat ligt anders met zijn grootste hit. Want wie heeft er nu nog nooit gehoord van de 'Vogeltjesdans'?

Over de doden niets dan goeds, maar in tegenstelling tot wat velen denken, is Hector Delfosse niet de geestelijke vader van het populaire melodietje. Evenmin is hij de man die verantwoordelijk was voor het wereldwijde succes ervan. Dat neemt niet weg dat Delfosse geen onbelangrijke rol speelt in de saga van de 'Vogeltjesdans', ofwel de 'Danse des Canards', zoals het nummer in het Frans heet.

Radio 2-veteraan Ro Burms, presentator van programma's De Zondagsclub, Kwistig met Muziek en Op de eerste rij, zegt dat Hector Delfosse het populaire nummer ontleende aan een Oostenrijks volkslied. "Wijlen Louis Van Rymenant bracht het nummer mee uit Oostenrijk van een vakantie. Daar had de muziekproducer een trio - een accordeonist en twee pianisten - het nummer meermaals horen spelen. Elke avond brachten de drie wel tienmaal de later als zodanig gedoopte 'Vogeltjesdans'. Van Rymenant kende Delfosse en zei hem dat hij een aardig zomernummer bij had. Die maakte zijn eigen accordeonversie ervan, slechts een blauwdrukje van het oorspronkelijke."

De versie van Delfosse dreef mee op het enorme succes dat de Nederlandse Electronica's in eerste instantie met het nummer hadden. Wat oorspronkelijk de B-kant van het nummer 'Radio 2000' was, groeide door intensieve airplay door een Nederlandse piratenzender uit tot een gigantische hit. De 'Vogeltjesdans' werd in 1980 de op één na best verkochte Nederlandse single.

Het nummer leidde tot dat moment al minstens zeven jaar lang een sluimerend bestaan in verschillende versies, vertelt rockhistoricus Arnold Rypens, die op Radio 1 de rubriek 'The Originals' verzorgt. "Ik bezit een versie op een Moog-synthesizer uit 1973 van de groep Cash & Carry, waarachter Bobby Setter schuilging. En er bestaat ook nog een versie van Ronald & Donald. Die brachten het uit onder de naam 'Kwek Kwek', hoewel het nummer oorspronkelijk 'Tchip Tchip' heette."

Pas met het succes van de Electronica's kreeg ook Delfosses versie enige bekendheid, hoewel het hier nooit in de hitparade heeft gestaan. "Maar zo'n accordeonnummer is waarschijnlijk vooral op jukeboxen in cafés gedraaid", denkt Rypens.

Delfosses versie inspireerde op zijn beurt weer andere Europese artiesten om het nummer op te nemen. Zijn impresario Baldo weet er alles van. "Delfosse is afkomstig uit Doornik en een bevriende uitbater van een platenwinkel daar, Eric Gentil, schreef een tekst bij het nummer. Die vocale versie werd later een groot succes in Frankrijk voor J.J. Lionel en later in Italië voor Al Bano en Romina Power. Delfosse inspireerde ook accordeonisten in Frankrijk en Zwitserland om een versie van het nummer op te nemen."

Van de 'Vogeltjesdans' bestaan inmiddels ongeveer vijfhonderd versies in 45 landen. Rypens heeft zelfs weet van een 'Vogeltjesdance', waarschijnlijk een houseversie. Tot 1990 zijn er zo'n 32 miljoen exemplaren van over de toonbank gegaan. Dat staat tenminste te lezen op de Ententanze Homepage, de Internet-site die de oorspronkelijke componist Werner Thomas heeft gemaakt. Thomas wordt op de platen samen met Rendael, een pseudoniem voor Louis Van Rymenant, als componist vermeld.

Hoewel de 'Danse des Canards' Delfosses grote claim to fame is, kan hij niet, zoals de Electronica's, worden afgedaan als een one hit wonder. Hij heeft meer dan tweehonderd elpees opgenomen, waarvan er verscheidene met goud bekroond werden en één zelfs 250.000 exemplaren verkocht. De elpees verschenen onder het Decca-sublabel Fonior, maar Delfosses werk wordt nu op cd uitgebracht door de platenmaatschappij AMC. Woordvoerder Francis Derouf: "We hebben nu tien compilaties gemaakt en die lopen heel behoorlijk. Er worden telkens een paar duizend exemplaren van verkocht. We sorteren het materiaal thematisch. Er is nu een cd uit met operettemelodiën, eentje met Mexicaanse nummers en een andere met mediterraans werk. De Fonior-masters liggen nu op zolder bij een producer uit Moeskroen, die druk bezig is met het sorteren ervan. Er moet ook een tape bestaan waarop Delfosse nummers van Will Tura speelt. Die willen we zeker terugvinden."

Volgens Derouf is Delfosse een van de weinige accordeonisten van wie werk op cd verkrijgbaar is. "Daarom verkopen ze vrij goed. Je merkt ook dat de belangstelling voor het genre weer stijgt. Nu ook Arno en andere rockmuzikanten het instrument ontdekken, is het voor jongeren opnieuw aanvaardbaar."

Delfosse was trouwens tot aan zijn dood (hij was 72) populair. Impresario Baldo: "Hij had afgelopen maandag nog een galaoptreden in Chimay. De tijden dat we 250 concerten per jaar boekten, zijn voorbij, maar een honderdtal optredens per jaar deed Delfosse toch nog wel. In Wallonië is hij nog altijd zeer bekend." Volgens Francis Derouf van AMC moest Delfosse zelfs optredens weigeren, omdat zijn ouderdom een te actief podiumleven niet meer toeliet.

Hoofd van de Nachtradio Karel De Vijver was in het begin van de jaren tachtig programmator van De Dagen van de Accordeon, een driedaags accordeonmuziekfestival in Ronse, georganiseerd door de toenmalige BRT. Hij betreurt het dat Delfosse nooit op hun podium stond. "Wegens bezuinigingen konden we hem niet krijgen. Spijtig, want Delfosse was een grote naam in die wereld. Mensen doen vaak smalend over de accordeon, maar muziek wordt daar anders bekeken. De accordeon is immers een volks instrument en de artiesten proberen simpelweg te entertainen. Daarbij wordt helemaal niet nagedacht over de aard van de muziek. Op die manier kreeg je destijds ontzettend veel covers van populaire platen. Zo bracht Marcel Azola, ooit nog accordeonspeler bij Jacques Brel en toen wel bij ons op de planken, een volledige plaat uit met covers van Adamo."

De 'Vogeltjesdans', al dan niet in de versie van Delfosse, is nog altijd een groot succes op feesten en partijen. Maar trouwfeestdeejay Mark Oostvogels haalt zijn neus op voor de dans. "In principe draaien we dat nummer nog op elk huwelijksfeest. De laatste jaren dansen enkel de kinderen nog op de plaat, een enkele keer dansen de iets ouderen mee. Op hen heeft het nummer blijkbaar nog aantrekkingskracht. De feestvierder van gemiddelde leeftijd laat de 'Vogeltjesdans' links liggen. Dat geldt trouwens niet alleen voor die melodie, andere nummers die ook specifieke danspasjes hebben als de 'Zorba' of de recentere 'Macarena' doen het minder."

Olivier Vannieuwenburgh, deejay bij DJ Team Olivier, wil de single helemaal niet draaien op feesten. "De 'Vogeltjesdans' is helemaal geen dans maar een platvloerse vorm van amusement. In mijn beroep komt het erop aan sfeer op een huwelijksfeest goed aan te voelen, daarvoor ben ik ook opgeleid. En dat betekent geen Tien om te Zien-plaatjes of andere Get Ready's draaien. Als mensen ons dat toch vragen, proberen we dat af te buigen en stellen we hen een mix voor van funk, disco en goede dansplaten."

Ruben Mooijman

Ive Stevenheydens

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234