Vrijdag 24/09/2021

De vleselijke zonde van de slagerDrama lEyes Wide Open/Einaym PkuhotHHH

Op basis van het onderwerp - een homoseksuele verhouding in de ultraorthodoxe gemeenschap van Jeruzalem - lijkt de film Eyes Wide Open/Einaym Pkuhot al meteen het hele verhaal verteld te hebben: het zal wel erg taboe en controversieel en dus ook tragisch zijn. Dat klopt slechts gedeeltelijk, want de jonge Israëlische regisseur Haim Tabakman heeft voor zijn bioscoopdebuut een even verrassende als interessante invalshoek gevonden. door Jan Temmerman

Regie: Haim TabakmanMet: Zohar Strauss, Ran Danker, Tinkerbell, Tzahi Grad, Isaac SharrySpeelduur: 90 minuten

Eyes Wide Open/Einaym Pkuhot werd in wereldpremière gepresenteerd in de Un Certain Regard-sectie van het voorbije Filmfestival van Cannes en werd in Gent bekroond met de prijs voor de beste film. Van zijn kant kreeg hoofdrolspeler Zohar Strauss de prijs van beste acteur op het Jerusalem Film Festival.Het hoofdpersonage van de filmis Aaron (rol van Zohan Strauss), een koosjere slager in een ultraorthodoxe joodse wijk van Jeruzalem. Hij is getrouwd en vader van vier kinderen. Als de film begint, blijkt zijn eigen vader net overleden. Aaron kan dus wat hulp in de beenhouwerij gebruiken. De openingsbeelden van Eyes Wide Open/Einaym Pkuhot zijn in dat verband trouwens erg symbolisch geladen. Op de een of andere manier zijn de sleutels van de zaak zoek geraakt, zodat Aaron zich genoodzaakt ziet om met een groot stuk steen de ketting van het rolluik stuk te slaan - de ketens van het verleden en van de traditie. Dat vindt allemaal plaats onder een kletterende regenbui, die de proportie van een kleine zondvloed heeft aangenomen. De winkel is door het overlijden een tijdlang dicht gebleven, want binnen zien we hoe Aaron hele stapels bedorven vlees uit de frigo verwijdert.

Beproeving van God

Even later stapt Ezri (rol van Ran Danker) de winkel binnen. Hij is een jonge student aan een jesjiva (Talmoedschool), die net in Jeruzalem gearriveerd is en op de dool lijkt. Aaron besluit hem onderdak te verlenen boven de winkel en hem tegelijk op te leiden tot slagershulp. Later zal blijken dat Aaron zelf ook graag student aan zo’n Talmoedschool was geweest, maar het leven heeft daar anders over beslist.Het is vrij snel duidelijk dat beide, niet bepaald spraakzame mannen zich tot elkaar aangetrokken voelen. Het is dan alleen afwachten tot het ‘onvermijdelijke’ gebeurt, en tot de ultraorthodoxe gemeenschap lucht krijgt van die passionele relatie. Ze reageert verontwaardigd, met chantage, een boycot en stenen door de winkelruit.Wat dit sober vertelde verhaal onder meer zo fascinerend maakt, is de manier waarop die homoseksuele liefde expliciet binnen dat religieuze kader geplaatst wordt. Een voorbeeld: als de eerste kus tussen de twee mannen heel dichtbij komt en het erop lijkt dat Aaron eindelijk zal toegeven aan zijn onderdrukte verlangens, is hij het die toch nog de boot afhoudt. Hij legt ook uit waarom: hij negeert het verlangen niet, maar aanvaardt het als een vorm van verleiding die overwonnen moet worden. God wil hen duidelijk op de proef stellen. De aantrekkingskracht die beide mannen voor elkaar voelen, kan dus gerust erkend en aanvaard worden. Ze mogen er alleen niet aan toegeven.In latere gesprekken met andere personages wordt ook duidelijk waarom homoseksualiteit in die ultraorthodoxe context niet eens een taboe genoemd kan worden. Iets wat niet bestaat, kan namelijk niet benoemd worden. Men is weliswaar niet zo wereldvreemd om te ontkennen dat mannen seks met elkaar kunnen hebben, maar dat is dan niet meer of niet minder dan een zware zonde en daarom nog geen bewijs dat er zoiets als homoseksualiteit zou bestaan.Het is die vreemde mengeling van theologische discussie en rationele analyse die Eyes Wide Open/Einaym Pkuhot zo origineel en boeiend maakt. Aaron is een diepgelovige man die niet geneigd is om met zijn religieuze omgeving te breken, maar toch pogingen blijft ondernemen om zijn homoseksualiteit in dat strikte en strakke kader een plaats te geven.

Koosjere homoseksualiteit

Net zoals het zijn taak is om als slager voor koosjer vlees te zorgen, wil hij blijven proberen om hetzelfde te doen met zijn eigen vleselijke verlangens. “Aaron probeert homoseksualiteit koosjer te maken”, aldus regisseur Haim Tabakman.Tegelijk overstijgt de film volgens de cineast die seksuele thematiek en zelfs het inherente geloofsdrama. Voor hem is de titel Eyes Wide Open/Einaym Pkuhot daartoe een aanwijzing. Het is niet zozeer een verwijzing naar de ogen van een alziende God of van de gesloten gemeenschap die aandachtig toekijkt, controleert en veroordeelt. Het is veeleer een soort oproep om als individu met open ogen te leven en dus bewust om te gaan met de eigen lotsbestemming.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234