Dinsdag 18/06/2019

De Vlaamse film schittert! Tekst Kurt Vandemaele Foto's Jurgen Rogiers

Het gaat uitstekend met de Vlaamse film. Zo dingen vanaf dinsdag twee Vlaamse films mee naar de prijzen op het Filmfestival van Gent. En ook de toekomst oogt rooskleurig. Een nieuwe lichting talent is rijp voor de export. Wij rollen alvast de rode loper uit voor tien sterren in spe. Dit is ons dreamteam.

Produceren is veel meer dan financiering zoeken voor deze producente. Ze is een ontwikkelaar van ideeën en is creatief betrokken bij de projecten waar ze de naam van haar firma Serendipity Films aan verbindt.

Dat ze een durver is blijkt uit haar ongewone parcours: als Vlaamse studeerde ze communicatiewetenschappen in Louvain-La-Neuve, antropologie in Italië en ze belandde vervolgens in de reclamewereld in Zuid-Afrika. Het waren 'Mandela Times', tijden van affirmative action, positieve discriminatie en zodra ze goed bezig was werd ze het land uitgezet.

Uiteindelijk was het in eigen contreien dat ze haar dromen waarmaakte. En die van anderen. Zonder haar hadden we misschien nooit van Michael R. Roskam gehoord. Zij produceerde zijn kortfilms, Carlo en Une seule chose à faire. Maar omdat de studie van de mens voor haar nooit ophield, ging ze ook documentaires produceren. Zoals Epilogue, over de laatste maanden van Neel Couwels. De Waalse film Elle ne pleure pas, elle chante die ze coproduceerde, gaat dan weer over incest. En binnenkort produceert ze de eerste langspeelfilm van Bart Van den Bempt, 82 days in April, die ook al over een rouwproces gaat.

Vrolijk word je niet van de films van Ellen De Waele, maar meer mens wel. Ooit zullen Terrence Malick en Sean Penn haar kunnen gebruiken om tot nieuwe inzichten over het leven te komen.

Toen ze elf was, werd ze meegenomen door vriendinnen naar de Akademie voor Woord en Muziek. "Ik ontdekte toen dat ik gelukkig was als ik kon spelen", zegt ze. En ze is blijven spelen. Haar hart ligt in het theater. Ze heeft met Wunderbaum haar eigen collectief. Meteen de reden waarom ze nog niet zoveel films heeft gedaan. Ze zou er meer moeten doen. Want of het nu bij Felix Van Groeningen is, bij Hilde Van Mieghem of straks bij Frank Van Passel in Het varken van Madonna, altijd is ze verpletterend intens. Als kijker snak je naar meer Wine. Ooit. Er is nog tijd. "Ik heb in mijn leven altijd het gevoel van 'later zal ik'...", lacht ze. "Al kan het best zijn dat 'later' al bezig is." Ze vindt zichzelf in ieder geval nog lang geen gevestigde waarde. "Eigenlijk zou ik nooit klaar willen zijn. Wie weet wat is er nog allemaal in het leven?"

Als ze mag kiezen met wie ze films maakt, dan mogen de gebroeders Dardenne van haar eens passeren. Dat moeten we hen verklappen. En Woody Allen mag ook aankloppen. Als hij ooit nog eens een topfilm wil draaien.

Het begon als het verhaal van een kind dat aandacht wou. Daarom was ze ook dat podium opgeklommen bij Club Med in Sicilië. Toen had ze het nog graag met veel glitter. Gelukkig liep ze Felix Van Groeningen tegen het lijf, anders liep ze nu misschien nog met pluimen in haar gat. Al wist ze al langer dat ze zaken wou vertellen die dieper gingen. En dat is nog altijd haar criterium.

Deze zomer sloeg ze nog een belangrijke rol in een film af omdat ze niet omver werd geblazen door het verhaal van haar personage. Haar meest intense werk leverde ze tot nu toe ironisch genoeg in een kortfilm, Marie van Jozefien Scheepers. En daar bevestigt ze wat we al van haar tv- en theaterwerk wisten: dat diep voor haar niet diep genoeg is. Ze is meer dan Julianne Moore en als het nodig is slettiger dan Kate Winslet zou kunnen bedenken.

Trouwens, nu Sam Mendes niet meer met Kate Winslet is, moet hij Charlotte maar bellen als hij een vervolg op Revolutionary Road wil maken. Al zal hij wat geduld moeten hebben. De tv-serie Red Sonja is dan wel ingeblikt, Deadline 14/10 nog niet. En daarin speelt ze de hoofdrol. Terecht.

Hans komt uit een architectenfamilie, maar "België staat volgebouwd. De ruimte om iets creatiefs te doen is op", zo zegt hij. Hij zou iets met techniek doen en omdat hij muziek speelde en geluid ook met knopjes werkt, belandde hij op het Rits, waar zijn oog op het beeld viel en hij Gust Van den Berghe leerde kennen. Al vlug waren ze twee handen op een buik. Maar zien, dat deden ze met zijn ogen. Hans was dol op de epiek waar hij op stootte in het werk van Kubrick en Tarkovski, films die hij zelf als 'architecturaal' ervoer, vanwege de lijnen en de grootsheid. Terwijl anderen van hun leeftijd vaak nog droomden van hun eerste kortfilm, hadden zij al twee langspeelfilms op het Festival van Cannes.

Hans wordt binnenkort ook de ogen van Peter Brosens en Jessica Woodworth, die andere avonturiers die de wereld veroverden met Khadak en Altiplano.

Naast zijn technische bagage en eigenzinnigheid is zijn flexibiliteit wellicht zijn grootste troef. "Liever een kleine motorboot die vlot 180° omkeert dan een vrachtschip dat niet wendbaar is", legt hij zelf zijn voorkeur voor digitale filmerij met kleine ploegen uit. Volgens ons draait hij ooit met Werner Herzog. En als Lars Von Trier of Darren Aronofsky op een moderne manier willen gaan filmen, maken zij ook kans om ooit deze director of photography op hun aftiteling te kunnen zetten.

Jan is stil en dat is niet omdat hij de hele nacht geluid heeft staan vangen op de set van Met man en macht, de nieuwe tv-reeks van Tom Lenaerts en Tom Van Dijck. "Ik ben geen groot lawaai", zegt hij.

Maar het is niet omdat je het zelf niet hardop zegt, dat je niet weet wat je wilt. Jan wist altijd dat hij in de film wou terechtkomen. Ook al moest hij daarvoor aanvankelijk veel offers brengen. Vaak gratis werken op sets van kortfilms. Ook documentaires deed hij. Maar de laatste zes, zeven jaar kan hij zich beperken tot fictie.

Zijn job is heel technisch. "Als mijn werk opvalt, is het meestal niet zo goed." Op de set moet hij zo onmerkbaar mogelijk aanwezig zijn. Niemand kan zonder hem, maar niemand mag hem zien. Of horen. En hij moet alles zien wat kan gehoord worden.

Gevraagd naar zijn beste ervaringen, begint hij meteen over The Broken Circle Breakdown, de nieuwste film van Felix Van Groeningen, op wiens sets hij gewoonlijk het geluid doet. "Dat was een heel intense ervaring. Iedereen is daar heel diep gegaan. Ik denk dat je dat zult merken. We stonden bijna elke dag te huilen achter ons toestel."

Zijn vader is een man die er wellicht altijd van gedroomd heeft om zelf acteur te worden. Hij nam hele dagen films op van Charlie Chaplin, Louis de Funès en Urbanus, en kleine Gilles kon met moeite lopen toen hij die grappige heerschappen al feilloos nabootste.

Op zijn tiende sloot kleine Gilles zich aan bij De Kopergieterij en sindsdien is hij niet meer gestopt met acteren. Groot is hij nooit geworden. Maar Tom Cruise gaat ook op hoge hakken door het leven. En beide heren krijgen grote filmrollen te pakken. Gilles schittert in Hasta La Vista en Code 37 - de film. Meisjes gillen als ze hem zien. Maar zelf wil hij zich nog lang geen filmster noemen. Hij is heel blond, maar heel slim. Wil niet overhaast te werk gaan. Wil het theater niet loslaten.

Thuis hebben zijn ouders hem tweetalig opgevoed. Pascal Smet zou moeten weten dat je met de taal van Molière als acteur wel ergens komt. Matthias Schoenaerts is hem al voorgegaan. Met Jacques Audiard dan nog. Een naam die op het lijstje prijkt waar zijn natte dromen zich bevinden. Naast Michael Haneke, David Lynch, Lars Von Trier en Tim Burton. We gaan ze allemaal bellen.

Tijdens de uitreiking van de Vlaamse filmprijzen beklommen de regisseurs van de drie films die genomineerd waren voor Beste Film - Adem, Frits & Freddy en Rundskop - samen het podium om Alain Dessauvage symbolisch 'de gouden schaar' te overhandigen. De beelden van de drie kanshebbers op de hoofdprijs waren door hem gemonteerd.

In tijden van de pellicule gebruikte een monteur nog een schaar. Nu gebeurt montage digitaal. Alain Dessauvage was helemaal niet voorbestemd om monteur te worden. In het eerste jaar 'beeld-geluid-montage' aan het Rits was hij gezakt. Maar het laatste jaar had hij grote onderscheiding.

En hij blijft zich onderscheiden. Na veel reclames en tv-series als Matroesjka's te hebben gemonteerd, hing hij ook al de beelden van Aanrijding in Moscou aan elkaar. Hij volgt niet de wetten van de montage, maar zijn buikgevoel. En daarin volgt hij de paus van de montage, Walter Murch, die zei dat emotie de eerste parameter was bij het beoordelen van een goede cut. Hoog tijd dat Martin Scorsese zijn stokoude cutter Thelma Schoonmaker inruilt voor deze gevoelige jongen. Al mag Almodóvar ook eens bellen. Alain is de zoon van een Argentijnse moeder en spreekt vloeiend Spaans.

Op zijn achtste speelde hij al piano, maar aan de universiteit studeerde hij filosofie. In die tijd ging hij ook als projectionist aan de slag in de Studio Filmtheaters. Van film en muziek doordrongen, was hij voorbestemd om beelden van muziek te voorzien. En het is duidelijk dat het niet zal blijven bij die ene film die nu al bijna de status van een klassieker heeft.

Rundskop zou ons als kijker nooit zo'n dreun hebben verkocht had Raf Keunen met zijn indringende muziek niet al onze poriën opengezet voor het hele palet aan emoties. Geen moeite is hem te veel. Onlangs vlamde hij helemaal naar Parijs om er zijn compositie voor een kortfilm te kleuren met de aparte klanken van Thomas Bloch en zijn Christal Baschet, die eerder ook met Radiohead en Tom Waits werkte. Het is duidelijk dat landsgrenzen zijn muziek niet zullen stoppen.

Zelf luistert hij met veel ontzag naar het werk van Jonny Greenwood, Alexandre Desplat en Carter Burwell, maar vroeg of laat komt zijn grote held Jacques Audiard zeker bij hem aankloppen. De Franse filmmaker outte zich als fan van Rundskop en trok al Matthias Schoenaerts aan voor zijn film, dus is het nog slechts een kwestie van tijd.

Hij is niet als alle anderen. "In mijn jeugd was ik iets trager", zegt hij. "En daarom ging ik docent theaterregie studeren in Nederland. Daar heb ik grote stappen vooruit gezet, door mijn eigen theaterdocenten aan de academie, die me hielpen om creatieve oplossingen te zoeken." Dat hij creatief was, bleek niet alleen uit de manier waarop hij Louis de Funès imiteerde op familiefeestjes. Tijdens de schoolfeestjes waren alle ogen op hem gericht en mensen wezen hem na, terwijl hij zich het liefst wegstopte. Nu nog voelt hij zich wat ongemakkelijk bij de bekendheid die zijn vertolkingen in Wat als...? en Hasta La Vista hem opleverden. Maar de drang om zijn ei te leggen is te groot. Ook bij Het KIP, het theatergezelschap waar hij sinds kort deel van uitmaakt.

Theater is al zeven jaar lang zijn eerste liefde. Maar het was van bij De laatste zomer, zijn eerste langspeelfilm duidelijk dat het grote scherm van hem houdt. Ooit wilden we zijn films naar Larry Clark en Harmony Korine sturen. Maar zij zijn te klein geworden voor hem. Robrecht laat weten dat James Gray en Quentin Tarantino altijd mogen bellen. Na het succes van Hasta La Vista moet hij misschien niet meer wachtenom een ticket richting Hollywood te boeken.

Als kind al was hij verslaafd aan films. Toen hij bij het Antwerps Jeugdfilmfestival de kans kreeg om reportages en kortfilmpjes te draaien, wist hij dat zijn plaats achter de camera was. De studies aan het Rits waren een evidentie. Toen hij op zijn 28ste met Code 37 een eigen serie kreeg, was hij al een ervaren rat. Nu Code 37 - de film is ingeblikt, gaat hij nog enkele afleveringen van de serie draaien, maar maakt hij zich vooral op voor Deadline 14/10, de serie over de Antwerpse verkiezingen.

Jakob Verbruggen zal vermoedelijk nooit echt een auteur worden. Hij wordt een moderne versie van Erik Van Looy. Misschien was het niet helemaal toeval dat De zaak Alzheimer de eerste set was waarop hij werkte. Maar wanneer hij zo oud zal zijn als Van Looy bij zijn Amerikaanse debuut, zal Verbruggen al een ingeburgerde naam in Hollywood zijn. Tenzij hij tegen die tijd een eigen talkshow heeft en De slimste digitale mens presenteert. Of misschien heeft Spielberg hem dan als zijn opvolger aangeduid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden