Maandag 30/11/2020

De vierde wand doorbroken

Tearaway Unfolded, de langverwachte opvolger voor de immens succesvolle videogame LittleBigPlanet, gebruikt een webcam en een app om het universum van de game en de wereld van de speler met elkaar te verstrengelen. De makers willen op die manier, net als sommige regisseurs in de film, de 'vierde wand' doorbreken.

Sony verkoopt al langer dan een decennium een soort webcam bij zijn PlayStation-consoles, die gericht is op de speler terwijl hij op zijn controller aan het rammen is en hem 'in' de gamewereld brengt. Maar tot nu toe bleven de toepassingen daarvan beperkt: behendigheids- en dansspelletjes, een soort kinderboek dat op het scherm tot leven komt, en een virtueel huisdier. Populair zijn ze ook nooit echt geweest, die toepassingen. En dat is volgens Rex Crowle, de bedenker van de immens succesvolle LittleBigPlanet-games, vooral omdat het tot nu toe vooral werd gebruikt voor van die veel te simpele gimmicks.

In Tearaway Unfolded, een langverwachte opvolger voor LittleBigPlanet die net op de PlayStation 4 is geland, wil hij een eindje verder gaan met de mogelijkheden die de PlayStation Camera biedt. "De hardware die we ter beschikking hebben bij de PlayStation 4-console levert ons de kans om de 'vierde wand' tussen de game en de speler te doorbreken", zegt Crowle. "Dat kan een game een grote artistieke meerwaarde geven."

Filmmakers doorbreken al decennialang die zogeheten 'vierde wand' van het decor, degene waar de camera staat dus, en vooral voor het verrassingseffect: ineens laten de personages merken dat ze weten dat er een publiek naar hen kijkt. Zie de intimaties die Francis Underwood in de tv-reeks House of Cards door de camera doet naar de kijker, of soortgelijke effecten in films als Fight Club en Funny Games. In Tearaway Unfolded, dat zich afspeelt in een fantasiewereld die van papier is gemaakt, ziet de speler op dezelfde manier zichzelf via 'scheurtjes' in het decor, en wordt er naar zijn huiskamer verwezen als "die andere wereld".

Binnen en buiten

Maar de speler van Tearaway Unfolded doet meer dan alleen maar als een soort opperwezen over de gamewereld uitkijken. De makers bouwden bijvoorbeeld een stuk gezichtsherkenningssoftware in hun game, waardoor de gelaatsuitdrukking van de speler wordt beantwoord door Atoi, het speelbare hoofdpersonage. Glimlach bijvoorbeeld, en ze glimlacht terug. De relatie tussen de speler en de gamewereld gaat zelfs zo ver dat er effectief dingen worden uitgewisseld: voorwerpen die de speler wint in de game kunnen, via een website naar een computer worden gedownload en uitgeprint. Via een mobiele app kunnen dan weer foto's worden ingeladen, die vervolgens als patroon op het papieren decor van de game kunnen worden geschilderd. Zelfs het lampje vooraan de PlayStation 4-joystick heeft een functie in de game: er kunnen delen van het decor mee worden bijgelicht, zodat ze van kleur veranderen.

Er bestaan al langer videogames waarin de personages beseffen dat er een speler aan de andere kant van de console zit. Aan het einde van Assassin's Creed 2 (2009) spreekt de Griekse god Minerva de speler bijvoorbeeld ineens toe, in Max Payne (2001) beseft het hoofdpersonage tijdens een droom dat hij in een game zit, en in Batman: Arkham Asylum (2009) wordt de game ergens halfweg ineens gereboot. Maar dat zijn foortruken die ontwikkelaars van filmmakers hebben gekopieerd. In Tearaway Unfolded komen er effectief dingen door die vierde wand, in twee richtingen.

"We creëren een band met de echte wereld", zegt visueel artieste Naomi Summerscales van Media Molecule. "De meeste gamedesigners willen niet dat je je bewust bent van het feit dat je een game aan het spelen bent: ze willen 'immersie' creëren, je de werkelijkheid eventjes doen vergeten. Wij willen net het omgekeerde: dat je je bewust bent van het feit dat er jouw wereld is, en die van de game, die aanvoelt alsof hij 'elders' ligt. En dat je gewoon een personage bent: alleen ben je er eentje dat buiten de gamewereld zit, niet erin. Je hebt er gewoon een grote impact op."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234