Woensdag 21/04/2021

De vier kandidatenvoor het presidentschapMahmoud Ahmedinejad (52)Hoopt zichzelf op te volgen

undefined

Het was een onverwachte zege toen Mahmoud Ahmedinejad in juni 2005 als winnaar uit de presidentsverkiezingen kwam. Niet alleen werd de hervormingsgezinde president Mohammed Khatami opgevolgd door deze ultraconservatief, ook was het de eerste keer in de Iraanse geschiedenis dat een niet-geestelijke president werd. Ahmedinejad had vooral de stem gekregen van armere, religieuze bevolkingsgroepen die voor hem kozen vanwege zijn beloftes de armoede en corruptie te bestrijden. Ook het feit dat hij zich presenteerde als nederige man van het volk, hielp een handje. Net als zijn afkomst: zijn vader was een smid.Tijdens zijn burgemeesterschap van Teheran had de bevolking al zijn harde hand kunnen voelen: Ahmedinejad voerde onder meer gescheiden liften in voor mannen en vrouwen en droeg mannelijke ambtenaren op baarden (of minstens stoppelbaarden) te dragen en verbood hij korte mouwen voor mannen. Eenmaal verkozen als president zette hij die ultraconservatieve lijn verder. In het buitenland werd hij vooral berucht vanwege zijn harde retoriek tegenover de VS en Israël. Zo ontkende hij de Holocaust en verklaarde hij dat Israël geen bestaansreden had, omdat de staat werd gesticht op racistische principes. Hij kreeg veel bijval in eigen land toen hij het kernprogramma, dat door Khatami was stopgezet om de internationale gemoederen te bedaren, nieuw leven inblies. Iran, zo sprak hij de bevolking toe, heeft recht op eigen kernenergie. De afgelopen tijd heeft Ahmedinejad echter veel populariteit verloren omdat hij de economie heeft verwaarloosd en zo zijn belofte de armoede te bestrijden, niet kon waarmaken. Iran zit in ’s werelds top drie wat olie- en gasreserves betreft, maar de inflatie swingt de pan uit en de werkloosheid heeft een recordhoogte bereikt. Maar voor Ahmedinejad pleit dat hij de steun heeft van het leger, de Revolutionaire Garde en de officiële media.

Mir-Hossein Mousavi (68)Populair bij de jongeren

Mir-Hossein Mousavi wordt beschouwd als de meest kansrijke tegenstander van Ahmedinejad. Hij beschrijft zichzelf als een hervormer, maar dan wel binnen de principes van de islamitische revolutie van 1979.Mousavi werkte de afgelopen twintig jaar vooral achter de schermen en was onder meer adviseur van oud-president Mohammed Khatami, een andere hervormer die aan de macht was van 1989 tot 2005. Maar de Iraniërs herinneren zich hem vooral uit de tijd dat hij premier was, van 1981 tot 1989. Hij oefende die ambt uit in volle Iran-Irakoorlog en kreeg veel respect voor de manier waarop hij toen het land leidde. Ook al moest hij zowat de hele bevolking op voedselrantsoen zetten, dan nog bleven de mensen hem steunen omdat hij overtuigde dat dat de enige manier was om uit het economische dal te geraken.Mir-Hossein Mousavi beloofde tijdens zijn campagne de relaties met het Westen te verbeteren en wil het extremistische imago van Iran in het buitenland bestrijden. Het kernprogramma zal, als hij verkozen wordt, niet stopgezet worden, zo zei Mousavi. Wel zou hij het enkel gebruiken voor civiele doeleinden. Hij heeft ook gezegd dat hij een voorstander is van meer persoonlijke vrijheden in Iran en brak een lans voor vrouwenrechten.Tijdens een televisiedebat waarin hij het afgelopen woensdag opnam tegen Ahmedinejad, zei hij ook dat hij de huidige door de staat gecontroleerde economie wilde veranderen in een waarin de privésector een aanzienlijk deel zou hebben. Ook wil hij zich concenctreren op de werklozen en de jongeren. Het is dan ook bij die laatste bevolkingsgroep waar hij de grootste aanhang heeft.

Mehdi Karroubi (72)Noemt zich hervormingsgezind

Ook Mehdi Karroubi is een oude bekende voor de Iraniërs. Hij was presidentskandidaat in 2005 en nam het onder meer op tegen Ahmedinejad. Karroubi eindigde toen derde en zou over die verkiezingen altijd zeggen dat de resultaten werden gekocht. Karroubi zei toen dat een netwerk van moskeeën, de Revolutionaire Garde en andere milities op illegale wijze werden gebruikt om de bevolking te mobiliseren om voor Ahmedinejad te stemmen. Karroubi is hervormingsgezind en de enige kandidaat die dat ook over zichzelf zegt. Hij was van 1989 tot 1992 voorzitter van het Iraanse parlement dat toen werd gedomineerd door islamitische radicalen. Ook van 2000 tot 2004 oefende hij dat ambt uit. In 2002 leidde hij zelfs even een boycot van het parlement als protest tegen de opsluiting van andere hervormingsgezinde politici.Karroubi heeft scherpe kritiek geuit tegen Ahmedinejad toen die de Holocaust ontkende. “Ahmedinejads bewering dat de Holocaust nooit plaatsvond heeft Israël een ferme dienst bewezen. Dit soort commentaren hebben enkel als resultaat dat het Westen ons vijandig gezind wordt en dat de rest van de wereld het Israëlisch regime steunt.”Karroubi beloofde ook dat hij rechtstreekse gesprekken zou beginnen met de Amerikaanse president Obama, als Washington “de juiste stappen zet”. Karroubi is voorstander van sociale, economische en politieke hervormingen maar dan zonder de conservatieven van het land van zich te vervreemden. Hij wil gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Een radicale stap is dat Karroubi de zogezegde zedenpolitie, die waakt over de islamitische klederdracht in het land, wil afschaffen.

Mohsen Rezai (54)Oud-leider van Revolutionaire Garde

Net als Mousavi is Mohsen Rezai een bekende van de achtjarige oorlog tussen Iran en Irak, zij het dat hij destijds de Revolutionaire Garde leidde. Dat is een elitetak van het Iraanse leger, met een eigen landmacht, luchtmacht en marine. De soldaten zijn trouw aan de opperste leider.Rezais engagement in het regime dateert nog zelfs van eerder. Hij was lid van de gewapende milities die zich vanaf 1977 keerden tegen de sjah, die werd gesteund door de VS. Hij was amper 27 toen hij benoemd werd tot commandant van de Garde. Later werd hij secretaris van de Raad van Geschiktheid, die wordt ingeschakeld als er conflicten rijzen tussen het parlement en de Raad van Hoeders, het hoogste orgaan binnen het islamitische regime. De Raad van Geschiktheid adviseert ook de opperste leider.Mohsen Rezai beloofde de economie te hervormen, de inflatie te bestrijden, net als de armoede en de werkloosheid. Hij noemt zich conservatief maar heeft scherpe kritiek op Ahmedinejads beleid. Hij beschuldigt de president het land naar de rand van een afgrond te duwen en zegt dat de man te veel “avontuurlijke taal” bezigt als hij over het Iraanse kernprogramma spreekt.Rezai wordt niet echt beschouwd als een sterke kandidaat, maar door zijn verleden in de Revolutionaire Garde zal hij wellicht conservatieven, die anders voor Ahmedinejad zouden stemmen, kunnen overtuigen voor hem te kiezen.Pittig detail: Rezai wordt door Interpol gezocht op vraag van Argentinië. Dat land verdenkt hem betrokken te zijn bij een aanslag op een joods centrum in 1994. Daarbij kwamen 85 personen om.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234