Woensdag 19/02/2020

De verrijzenis van het Belgisch voetbal

Rond de jaarwisseling belichten we de opvallendste gebeurtenissen die 2009 een gezicht gaven. Vandaag: Hugo Camps, columnist

De dood van Ramses Shaffy zette hem aan het denken. Toen AZ, die week, met het concrete voorstel van een duobaan kwam, dacht Dick Advocaat: “Je weet nooit hoe lang het leven duurt, ik wil nog zoveel mogelijk blijven doen. Het is zonde om een hoop mooie wedstrijden te laten schieten omdat je bondscoach van een klein land bent geworden.”De Rode Duivels hebben nu dus een deeltijdse bondscoach, met de dood op de hielen. Althans een man die op zeven fronten tegelijk de strijd met de eindigheid aangaat. Dat belooft voor het komende kwalificatietoernooi, na het WK in Zuid-Afrika. Trollen van doodsangst, op en naast het veld, zullen het Koning Boudewijnstadion doen sidderen. Toen hij zelf nog voetbalde, werd Dick vaak nageroepen dat er prikkeldraad op de middellijn lag. Om maar te zeggen: België/la Belgique heeft eindelijk een coach die in de continuïteit van het verzet staat.Met haarinplant.Nu de Rode Duivels nog: coiffeurs bij geboorte.De komst van Dick Advocaat naar deze nietige voetbalnatie werd door de nationale voetbalbond uitgedragen als een mirakel. De wedergeboorte van pater Damiaan, zoiets. De kleine generaal liet het zich graag aanleunen. Bewondering had hij al jaren, maar de heiligverklaring ontbrak er nog aan. In Nederland al helemaal. Nog geen balletje getrapt, maar op zijn eerste persconferentie zag je hem al opleven met de hoogte van een monstrans. Met gevatte antwoorden, gewaagde een-tweetjes, parabolen van zelfvertrouwen. Tussendoor ook nog humor. Nou ja, polemische lichtvoetigheid. De Nederlandse pers zag de zee branden: Advocaat opeens mediageniek? Zo kenden zij de Haagse dondersteen niet. Hadden die rare Belgen misschien een toverdrankje in zijn thee gedaan? Was Dick na een halve eeuw van onthouding dan toch ineens aan de drank? Het geluk van de nationale voetbalbonzen kon niet op. Als motten kwijlden ze zich in de altijd iets te lange jas van de nieuwe bondscoach. Philippe Collin sloeg als een kleuter aan het kraaien: “Dick is de enige vedette. Hij is de baas.” Dat zei dus een van de grote leiders van Anderlecht die zelf nooit een dag onder een baas heeft gewerkt.Voorzitter François De Keersmaecker was zo mogelijk nog verder van de wereld af. Hij hikte, kuchte, snotterde Dick na als een lachende Boeddha, helemaal verlicht van binnen. Hemelse vreugde scheurde als gespleten wolken door zijn gezonde appelwangen heen. Nooit eerder was François zo gelukkig geweest.Ik begreep het wel: met de komst van Advocaat had de KBVB de ideale schaamlap ingehuurd voor een decennium wanbeleid en amateurisme. Eindelijk stond er iemand die de suggestie van professionalisme kon belichamen. Een metamorfose waar het hele bondsbestuur in geen jaren toe in staat was gebleken. En dan toch met zo’n superieure vakman thuiskomen. Met andere woorden: de vadsige koninkjes konden weer rustig gaan slapen, na hun dagelijkse fazant à la Brabançonne. Ze feliciteerden elkaar onophoudelijk met hun geweldige vondst. Zie ons toch! Door iedereen verguisd, maar er zit wel een Barack Obama in de dug-out van de Rode Duivels. Laat ze nu maar komen, Afghanen, Irakezen en Chinezen, de noppen vliegen erin.Geprojecteerde heroïek uit een gesticht natuurlijk, maar de ‘nuttelozen van de nacht’ konden toch maar weer fijn thuiskomen als paladijnen van een kleine god.Advocaat begon goed, met drie zeges en een nederlaag. Er werd gejubeld dat hij weer voor teamspirit had gezorgd. Zijn eigen leven indachtig: de dood of de gladiolen. Over de voetbalnatie viel een ongekende charme van furie. Belgische voetbaljournalisten durfden ineens weer onder de mensen te komen. Zelfs in het buitenland. De prestaties van de Rode Duivels werden uitvergroot in Zuid-Amerikaanse lyriek. De nederlaag tegen Estland: ach, incidentje. Het stilstaan niet waard. Die roes van vergevingsgezindheid. Ook weer begrijpelijk na zoveel melaatse jaren van nietszeggendheid van bobo’s en coaches.Advocaat zorgde in woord en gebaar voor een paukenslagje in de kolommen. Hij bracht tekst en cabaret mee. Een absolute verademing na de drooglegging van tricolore deegrollen als René Vandereycken en Frank Vercauteren. Na barre winters van misprijzen voelden de sportjournalisten zich weer serieus genomen. Het was meer inbeelding dan werkelijkheid, want met de humeurigheid van Dick kun je ook heipalen slaan. Maar toch, er ontstond een ambiance van communicatie rond het Belgisch elftal. De journalistieke folterkamer van René Vandereycken leek definitief verzegeld.

Hollanders aan de macht

De bondscoach kon ook dobberen op een flow van nostalgie en romantiek. Het verleden werd driftig opgerakeld, met name de glorierijke jaren van Aad de Mos bij KV Mechelen. Het wanstaltige succes van Johan Boskamp bij Anderlecht. De kerstening van Sef Vergoossen in Genk. Ja hoor, die Hollanders hadden wel iets.Er was nog een Hollander die de snelle kredietopbouw van Advocaat mee een steuntje in de rug gaf: Adrie Koster. De Zeeuw van Club Brugge presteert uitstekend met het rommeltje dat onder Jacky Mathijsen helemaal de weg kwijt was. En hij doet het met een bijna academische gratie. Niet eens als schreeuwlelijk. Zelfs niet als arrogant bluffertje. De trainer van Club Brugge zal het te ver gezocht vinden, maar ik denk dat Adrie Koster een niet geringe hand heeft in de plebiscitaire dedouanering van Advocaat. In volksgunst scheelt het nauwelijks, Dick en Adrie. In ieder geval kopte een krant: ‘De wijzen komen weer uit het noorden’.Hollanditis, dus.Voetbal is een ruige wereld. Het afbreukrisico voor coaches is een oerwoud waard. Zie maar wat Diego Armando Maradona in Buenos Aires aan afbranding over zich heen heeft gekregen, bij de dreigende uitschakeling van Argentinië voor het WK 2010. Pluisje voelde zich zo gekwetst dat hij de media een aantal obscene uitspraken voorhield. Degradeerde tot een bende armzalige beroepspijpers, zoiets.Het afbreukrisico heeft ook te maken met de totale afwezigheid van collegialiteit onder voetbaltrainers. Fluitend zagen ze aan elkaars poten. Tegen de komst van Dick Advocaat als bondscoach hadden Belgische trainers weinig verhaal. Het palmares van de Nederlander was net iets te groot voor ostentatief misbaar. En met het Nederlands elftal, en met Glasgow Rangers, en met Zenit Sint-Petersburg verzamelde deze onbetwiste vakman een reputatie van internationale klasse.Overigens, was het niet eens tijd om een buitenlandse coach op onze nationale mummies los te laten. Een andere taal, een andere stijl, andere gewoonten hebben vaak een reinigend effect op het ‘ras der wispelturigen’, zoals voetballers gerust mogen genoemd worden. De Deense middenvelder Kenneth Perez speelde bij Ajax, maar koos voor FC Twente. Van de stad naar de provincie. En waarom? Hij vond het spannend om ook eens onder een Engelse coach te trainen. In dit geval onder Steve McClaren, oud-bondscoach van David Beckham, cs.Als een monument als Advocaat de grens oversteekt, moeten Belgische trainers wijken. Dat weten ze zelf en dat deden ze dus ook. Toch blijft het steken dat de voetbalbond voor een buitenlander heeft gekozen. De lieve nestor Aimé Anthuenis zegt dat ook met zoveel woorden. Georges Leekens, Francky Dury en Ariël Jacobs zijn allicht te gehaaid voor zo’n schattige loslippigheid, maar reken maar dat ze Dick niet op een ovationeel applaus hebben onthaald.De kracht van Dick Advocaat is: niemand kan hem nog cinema leren. Hij kent als geen ander de krochten van de kleedkamer en de pirouettes in het hoofd van pseudovedetten. Moussa Dembélé en Vincent Kompany mogen dan misschien denken dat ze op een neusworp van Garrincha en Pelé staan, Advocaat schoffelt ze met het grootste gemak onder de zoden. Het voordeel van deze coach is dat hij geen vrienden zoekt, vriendschap maakt hem allen maar achterdochtig.En dus mag je verwachten: met Dick Advocaat keert bij de Rode Duivels weer de counter van nederigheid terug. En zit er wellicht ooit nog eens winst in tegen Bosnië en Macedonië. Wie weet, bij vlagen hogeschoolvoetbal. Want, zo zeggen kenners, talent is er wel bij de nationale selectie.

Nachtwinkel ‘De Rode Duivels’

De vraag is alleen: houdt de ambitie van Dickie ook in de tijd stand? Of hoepelt hij tussentijds weer op naar een of ander aanhangsel van Gazprom? De lachebekjes van de KBVB zullen hem dan niet kunnen tegenhouden. Er waren al signalen dat de bondscoach zich in Diegem en omstreken een Fremdkörper voelt. Intellectueel verwaarloosd, vooral. Dick wil tussen geleerden staan, niet tussen kosters en misdienaars, type François De Keersmaecker. Ook al heeft hij met zijn cumul in Alkmaar de indruk gewekt dat de Rode Duivels voor hem niet veel meer zijn dan een nachtwinkel, ik blijf van Dickie houden. Alleen al de stoom die uit zijn neusgaten schiet, is een kunstwerk. Of zoals hij soeverein de taalgevoeligheden van deze natie aan zijn laarzen lapt, zelfs zijn vriend Poetin kijkt er van op.Advocaat houdt de schijn hoog dat we nog een voetbalnatie zijn. Met een bondscoach die zonder blozen naast Hiddink, Capello en Mourinho mag staan. En die ook nog het gevoel achterlaat dat je hem ieder ogenblik op de staantribune van FC Dender zou kunnen tegenkomen.Een liefhebber dus.Die warmte hebben de Rode Duivels in lange tijd niet meer uitgestraald. Het zou best eens kunnen dat Vermaelen, Vertonghen, Witsel, Van Buyten en andere tricolore snoeshanen door de liefde van een liefhebber/bondscoach worden aangestoken. Dan zullen ook zij nog eens in processie worden rondgedragen. Dick Advocaat voorop, hij onder een baldakijn.Dick heeft miljoenen op de bank, maar hij komt nog steeds de dag door met een bordje snert en een Spa’tje. Voor hij in België kwam, had hij zelfs nog nooit gehoord van Vuittontasjes. Bondscoach met de charme van het alledaagse: misschien brengt het ook de Rode Duivels tot inkeer en laten ze die lachwekkende hoogmoed voortaan thuis. Het zou zomaar kunnen. En dat moeten we dan ooit terugzien op het veld in het Koning Boudewijnstadion.België- Brazilië: 3-0.

Maandag: Margot Vanderstraeten over de ‘geestelijke’ hype van het jaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234