Donderdag 22/04/2021

De verrijzenis van de vinylshop

De ene na de andere onafhankelijke platenwinkel sloot de afgelopen jaren de deuren of - nog erger - veranderde in een kerkhof voor nostalgische muziekdinosaurussen. Het kan ook anders. Zo proberen bijvoorbeeld Coffee & Vinyl en Tune Up Records in Antwerpen de bezoeker een totaalervaring aan te bieden, zonder de focus op de muziek te verliezen.

De jongste jaren legde de ene platenwinkel na de andere de boeken neer. Noem het een spijtig gevolg van hoe er door de overgrote meerderheid van de fans naar muziek geluisterd wordt. Het internet wordt met zijn gratis downloads, Groovesharks en andere kosteloze manieren om aan muziek te geraken vaak als zwartepiet naar voren geschoven.

Daar zit wat in, maar echte muziekliefhebbers houden van vinyl. Als minderwaardige drager (zie ook: de cd) en het ontbreken van het fysieke object en het artwork, heeft digitale muziek eigenlijk geen enkele troef in de hand om vinylliefhebbers te verleiden.

En toch hebben de nu tien jaar oude iPod en zijn soortgenoten een machtsgreep op de muziekbusiness, onder meer net door ervoor te zorgen dat de luisterervaring vandaag een veel vluchtiger iets is geworden. Nummers kunnen geskipt worden nog voor ze een kans hebben gekregen om hun ware gelaat te tonen. Ook op het vlak van artwork worden de kantjes er waar mogelijk afgelopen.

"Jonge muziekfans weten niet meer wat vinyl is, ze zijn er bang van", vertelde Jack White aan de Britse krant The Guardian. "Het is onze taak hen daar in te begeleiden. Schuif je zoon, neefje of desnoods het adoptiekind van je overbuurvrouw een vinylplaat onder de neus en leg uit wat het ding zo fantastisch maakt."

White heeft een punt, maar kan wat nuancering gebruiken. Wanneer je enkele jaren geleden de onafhankelijke platenwinkels binnenwandelde leek het merendeel van het publiek een bende nostalgietrippers, allen tezamen op een spirituele queeste naar de lp Alive and Kickin' van Herman Brood. Geen slecht woord over Brood, maar wanneer de vlag van verlangen naar vervlogen tijden uithangt, is de kans klein dat er kids op af gaan komen.

Ooit een clubhuis voor tieners om hun van hun ouders te ontsnappen, zakgeld te verkwisten, de jongste trends in muziek en mode te ontdekken of, zoals Queens of the Stone Age-frontman Josh Homme het zo mooi verwoordde, je individualiteit tot bloei te laten komen, leek de onafhankelijke platenwinkel af te stevenen op een ondergang. Uw platenwinkel, kerkhof van muziek met hier en daar nog een stokoude lijkenpikker.

Koffie en platen

Mede door initiatieven als Record Store Day - een internationaal gevierde dag in indiestores met optredens en speciale uitgaven - werd vinyl opnieuw hip. "In tegenstelling tot vroeger, moeten jongeren niet meer naar een platenwinkel gaan om aan muziek te geraken", zegt Raf Geenen van Tune Up Records in Antwerpen. "De jeugd van vandaag heeft zelfs de opkomst van de cd niet meer meegemaakt, laat staan dat ze weten wat een vinylplaat is. Aanvankelijk verkochten wij alleen tweedehandsplaten, maar om die jongeren aan te trekken, leggen we steeds meer nieuwe platen in de rekken. Maar ook dat is niet genoeg. Door ook koffie aan te bieden, proberen we een atmosfeer te creëren waar mensen op hun uiterste gemak de krant kunnen lezen met steeds goeie muziek op de achtergrond."

Dat koffie en vinyl een uiterst goeie combinatie is, weten ze ook bij Coffee & Vinyl. Eigenaar Lars Cosemans baatte Vinyl Records in de Aalmoezenierstraat in Antwerpen uit, maar counterde de sluimerende teloorgang der platenwinkels door te verhuizen naar een indrukwekkend herenhuis waar je achteraan kunt snuisteren tussen het vinyl en vooraan kunt nippen aan een Creamy Jay Hawkins (mokka met slagroom) of een Blondie (witte chocolademelk) die ze in samenwerking met koffiehemel Caffènation serveren.

De bezoeker van drank voorzien is echter nog steeds niet voldoende. "Om de twee maanden geven we, in samenwerking met de grafische afdeling van scholen in Antwerpen, een expositie in de winkel. Die wordt dan geopend met een vernissage waarbij we ook enkele bands laten komen spelen", vertelt Geenen. "Dat soort initiatieven werpt zijn vruchten af, we stellen vast dat er meer en meer jeugd zijn weg naar onze winkel vindt."

Ook Coffee & Vinyl trekt mee aan hetzelfde zeel: "We hebben bijvoorbeeld al Dez Mona en Donkey Boney hier een optreden laten spelen en we proberen de winkel op te smukken met kunst aan de muren. Ik wilde terug naar de platenwinkel waar het gezellig hangen is." Handig en oprecht inspelen op de fix die muziekjunkies nodig hebben, heet dat.

Het komt er dus op aan méér te zijn dan een platenwinkel, zonder te vergeten dat je een platenwinkel bent. Want de muziek, daar draait het om. Of zoals Josh Homme het zegt: "Je hebt de muziek die je in dat soort winkels vindt nodig opdat je door het leven kan stromen als een rivier van gloeiend hete lava." Leve de indie record stores.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234