Woensdag 08/12/2021

Vijf vragen

‘De verkiezingsuitslag wordt gebruikt als legitimatie voor racisme’

Unia ziet het aantal haatboodschappen verdubbelen.  Beeld Getty Images
Unia ziet het aantal haatboodschappen verdubbelen.Beeld Getty Images

Unia, het Interfederaal Gelijkekansencentrum, zag in de eerste helft van dit jaar het aantal haatboodschappen op sociale media verdubbelen: 740, tegenover 369 in dezelfde periode vorig jaar. De link met de verkiezingen is duidelijk, zegt woordvoerder Bram Sebrechts.

Wat moeten we begrijpen onder haatboodschappen. En wie verspreidt ze?

“Het gaat effectief om boodschappen die weinig aan de verbeelding overlaten. Een uitspraak als ‘Neger, gij stinkt, ga terug naar uw land’ behoeft weinig uitleg of nuance.

“Het gaat ook niet alleen om haatzaaierij via sociale media. Een man met een migratieachtergrond die bij een geval van verkeersagressie bij de keel wordt gegrepen, waarbij de agressor zegt dat hij voor het Vlaams Belang heeft gestemd, is ook niet onschuldig. Dit is geen slip of the tongue. Dit is pure haat. Het is evenwel moeilijk en ronduit gevaarlijk er één profiel op te kleven.

“Aan de kant van de slachtoffers is het wel duidelijk: het is telkens iemand met een migratieachtergrond.”

Hadden jullie die verdubbeling verwacht?

“Ja, omdat het aantal meldingen altijd stijgt in campagnetijd. Bij verkiezingen zien we dat fenomeen telkens opnieuw opduiken. Het ligt ergens ook in de lijn van de verwachtingen. De tegenstellingen in de politiek worden in verkiezingstijd altijd uitvergroot, de kandidaten komen ook bitser uit de hoek om hun punt te maken. En dat leidt tot een escalatie die ook in het straatbeeld terugkomt.

“Maar een verdubbeling is wel een verrassing. We moeten hier toch alert voor zijn. Racisme is al enige tijd aan een soort van normaliseringsproces bezig. Het wordt met steeds minder schroom geuit, en dat is niet alleen bij ons het geval.”

Het discours dat ermee gepaard gaat, is in jullie ogen wel nieuw.

“Dat is een aandachtspunt en een nieuw fenomeen voor ons. Wat ons verrast, is dat mensen die hatelijk, racistisch gedrag vertonen zich beroepen op de score van het Vlaams Belang om hun handelingen te rechtvaardigen. Ze voelen zich als het ware gesterkt. Het is evenwel onversneden racisme, met een dun laagje legitimatie, die ze schijnen te halen uit de verkiezingsuitslag.”

Gebeurt het ook steeds minder vaak anoniem?

“Precies. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, komt zowat 80 procent van de gevallen met betrekking tot haat zaaien van mensen die open en bloot handelen. Vroeger gebeurde het nog veelal anoniem, nu steken ze het niet langer onder stoelen of banken. Opnieuw zien we dat die schroom is weggevallen, en dat die legitimatie speelt.”

Wat gaat Unia doen met de meldingen?

“Dat is een lastige vraag. Kijk, als iemand haatzaaierij steeds herhaalt, kunnen we de justitie inschakelen. Maar als het gaat over een eenmalig iets, dan weten we ook wel dat de justitie andere prioriteiten heeft.

“Het is wel noodzakelijk dat de mensen het melden, en blijven melden. Op die manier kunnen we aan de alarmbel trekken. We kunnen er niet langer omheen dat er een probleem is, en dat we het niet zomaar kunnen laten passeren.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234