Vrijdag 15/11/2019

Standpunt

De verkiezing van Juncker is een historische gebeurtenis die de David Camerons van deze wereld even doet slikken

Beeld Yann Bertrand

Jean-Claude Juncker is verkozen tot voorzitter van de Europese Commissie, en dat mag met reden een historische gebeurtenis genoemd worden. Je moet zuinig zijn met dat woord, maar toch.

Historisch niet zozeer vanwege de beminnelijkheid van de Luxemburgse politieke veteraan, maar wel omdat het de eerste keer is in de geschiedenis van de Europese instellingen dat de voorzitter niet door de eerste ministers van de lidstaten wordt aangeduid, maar verkozen is door een democratische meerderheid van een verkozen parlement.

Dat houdt meer dan een symbolische shift in de machtsevenwichten binnen de Europese instellingen in, het is een definitieve en onomkeerbare verschuiving van de macht van de natiestaten naar die van de Europa. Vandaar ook dat sommige eerste ministers tot het laatste moment bleven spartelen tegen deze nieuwe procedure.

Want ook Juncker kon niet rekenen op de unanieme steun van alle lidstaten. Maar in tegenstelling tot het verleden, waarin bijvoorbeeld een Brits veto de kandidaturen van Jean-Luc Dehaene of Guy Verhofstadt kelderde, volstaat nu een gewone meerderheid om deze absolute toppost toe te kennen, en kan een veto van een grote lidstaat daar niets meer aan veranderen. Ook dat is een historische verschuiving, die de David Camerons van deze wereld even zullen doen slikken.

In Europa woeden zonder twijfel scherpe Eurokritische en -sceptische stromingen, die de evolutie naar meer Europa graag een halt willen toeroepen, maar deze verkiezing bewijst dat er ook een tegenstroom bestaat die erin geslaagd is de Europese politieke ruimte weer wat meer politiek gewicht te geven.

Dat is overigens allesbehalve een ver-van-mijn-bed-show. Zo pleitte Juncker onmiddellijk voor de creatie van een publiek-privaat investeringsprogramma van 300 miljard euro, dat de Europese economie nieuw leven moet inblazen. Dat staat zowat diametraal tegen de filosofie van aftredend commissaris Olli Rehn en zijn ideologische medestanders, die ervan overtuigd zijn dat alleen besparingen en budgettaire gestrengheid de weg uit de eurocrisis betekenden. In Zuid-Europa hebben die maatregelen echter voornamelijk een generatie jonge werklozen en veel meer armoede opgeleverd.

Daartegenover staan die politici die denken dat een overheid naast haar begrotingsdiscipline ook contracyclisch moet optreden, en het dus in crisistijden net moet aandurven publieke investeringen te doen, een weg die Juncker blijkbaar wil bewandelen.

Of 300 miljard wordt uitgegeven of bespaard, is een beleidskeuze in vergelijking waarmee de Vlaamse begrotingsgesprekken haast onbeduidend lijken. Maar toch staren we liever in die eigen navel dan te beseffen dat de echte keuzes hoe langer hoe meer Europees worden.

Yves Desmet
Opiniërend hoofdredacteur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234