Zondag 28/02/2021

De verhalen achter de Dylan-songs

Dat 'Hurricane' over de onterecht veroordeelde bokser Hurricane Carter gaat en dat 'Blowin' in the Wind' een pleidooi voor wereldvrede is, is geweten. Maar het boek Bob Dylan Compleet onthult veel meer verhalen achter de songs van Dylan. Dat blijkt ook uit deze drie klassiekers.

Op zoek naar Mr. Jones

'Ballad of a Thin Man' (Highway 61 Revisited, 1965)

Weinig nummers van Bob Dylan zijn aan zo'n uitgebreide tekstexegese onderworpen als 'Ballad of a Thin Man', het middenstuk van Highway 61 Revisited. De titel mag dan wel refereren aan de film The Thin Man, de tekst, over een man die ondanks zijn geletterdheid niets begrijpt van de vreemde situaties waarin hij belandt, blijft een mysterie. "Something is happening here / But you don't know what it is / Do you, Mr. Jones?", zingt Dylan, en zo is het maar net.

The Bard schreef 'Ballad of a Thin Man' toen hij de overstap maakte van protestgedreven folksongs naar elektrische rockers, met meer persoonlijke en hermetische teksten. Dat kwam hem niet alleen op kritiek van folkliefhebbers te staan, maar ook op vragen van de pers - tot grote ergernis van de zanger. Mr. Jones zou verwijzen naar het muziekjournaille in het algemeen en Max Jones van The New Yorker in het bijzonder. Die had Dylan een vraag gesteld over mondharmonicamuziek, ook al speelde Dylan inmiddels elektrisch. Wat hem deed sneren: "There ought to be a law / against you coming around."

Kroniek van een scheiding

'Idiot Wind' (Blood on the Tracks, 1975)

"Wanneer ik naar Blood on the Tracks luister, hoor ik mijn ouders praten", heeft Dylans zoon Jakob ooit gezegd. Het album wordt vaak omschreven als Dylans break-upplaat, waarop hij de vervreemding van zijn vrouw Sara Lownds beschrijft. Dylan zelf heeft dat vaak ontkend, en houdt vol dat de plaat over tijdloze beelden gaat, omdat hij songs "als schilderijen" wilde schrijven.

'Idiot Wind', een sneer van zeven minuten, kan beide stellingen kracht bijzetten. Dylan schreef het in 1974, dezelfde periode waarin hij kunstlessen nam. Toen zijn de eerste barsten in zijn huwelijk ontstaan, zei hij later. "Mijn vrouw wist niet meer waarover ik praatte, waarover ik dacht, en ik kon het onmogelijk uitleggen."

"I couldn't believe, after all these years / You didn't know me better than that", klinkt het dan ook in 'Idiot Wind'. Onder de "tijdloze beelden" herken je al snel een ineenstortende relatie, waarbij Dylan zich soms opvallend venijnig toont, maar even vaak verward: "You tamed the lion in my cage / But it wasn't enough to change my heart." Om te besluiten met: "We're idiots, babe / It's a wonder we can even feed ourselves."

Afscheid van John Lennon

'Roll on John' (Tempest, 2014)

Is Bob Dylan verantwoordelijk voor Sgt. Pepper's Lonely Hearts' Club Band? Dat zou waarschijnlijk een brug te ver zijn, maar volgens sommigen was Dylan wel degene die The Beatles liet kennismaken met marihuana, nadat ze elkaar in 1964 voor het eerst ontmoetten. Sindsdien liet The Fab Four de populaire rock-'n-roll-deuntjes voor wat ze waren en zetten ze in op gewaagdere composities à la 'Norwegian Wood'. Vooral John Lennon legde zich toe op teksten waar meer in schuilde dan 'I Want to Hold Your Hand'. Dylan ruilde in dezelfde periode de akoestische protestsongs dan weer in voor de elektrische gitaar.

Ze zouden elkaar daarna nog maar twee keer ontmoet hebben - in 1966 en 1969 - maar met Lennon kon Dylan het wel vinden, zo wil de muziekgeschiedenis. Het mag dan ook verbazen dat het tot 2014 heeft geduurd vooraleer The Bard een ode schreef aan zijn overleden vriend. 'Roll on John', de zeven minuten durende afsluiter van Tempest, zit vol verwijzingen naar The Beatles, van hun ontstaan als The Quarrymen over hun doorbraak in Liverpool en Hamburg tot hun creatieve hoogtepunt met 'A Day in the Life' - met dank aan Dylan zelf.

Bob Dylan Compleet. Het verhaal van de 492 songs is uit bij Uitgeverij Pelckmans.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234