Woensdag 07/12/2022

De veerkracht van China is niet gebroken. En de onze?

Paul Huybrechts is publicist en voorzitter van de Vlaamse federatie van Beleggers (VFB). Hij schrijft in persoonlijke naam.

De beursdaling met 5 procent van maandag gaf ervaren beleggers een déjà vu-gevoel. Wie de jongste 15 jaar een beetje alert heeft beleefd, herinnert zich dat we in september-oktober 2008 vier gelijkaardige beursdalingen meemaakten. De beurs implodeerde toen met liefst 65 procent. En een beurs moet met liefst 190 procent stijgen om een daling met 65 procent goed te maken. En begin deze eeuw ging de Amerikaanse beurs al eens met 46 procent onderuit. De beurzen zijn deze eeuw bepaald een kermisattractie.

Wat is er nu aan de hand? Vooral de Chinese groei valt tegen. Of beter China evolueert van een verdubbeling van zijn economie om de zeven jaar (bij 10 procent groei) naar een verdubbeling om de tien (bij 7 procent) of vijftien jaar. En die Chinese groei stemt overeen met de helft van de wereldgroei. Die groei van de wereldeconomie slabakt daarenboven, omdat twee andere BRIC-landen, Brazilië en Rusland, op apegapen liggen. De wereldgroei gaat dan ook van 5 procent naar 3,2 procent.

Beleggers zoeken naar groei van winsten en die zoektocht wordt nu ongetwijfeld lastiger. In de mate dat de winstgroei sputtert, moeten de koersen van de beursgenoteerde bedrijven naar beneden. Veel verwachtingswaarde is op zand gebouwd. Na nog wat bange dagen en dito koers-crashes zullen de beurskoersen een bodem vinden op een peil waarin minder optimisme is verrekend.

Is dat het einde der tijden? Misschien komt dat ooit, ik wil de doemdenkers niet ontmoedigen, maar het kan toch nog even op zich laten wachten. De veerkracht van China is natuurlijk niet gebroken. Het bestuur mag dan niet bepaald democratisch zijn, onbekwaam zal niemand leiders noemen met zo'n economisch palmares. De opvolgers van de in 1997 overleden Deng Xiaoping hebben het tot nog toe meer dan behoorlijk gedaan. Waarom zou dat in de volgende jaren niet lukken? De dalingen op de Chinese beurs zijn gewoon een gezonde correctie van een uit de hand gelopen hausse. En de overroepen devaluatie van de yuan is een stap in de richting van de erkenning als wereldwijde reservemunt, een status die het IMF alsnog weigert.

De VS lijken rijp voor een kleine centrale renteverhoging, maar FED-voorzitster Janet Yellen stelt dit in september bijna zeker weer uit. Of laat een kleine verhoging gepaard gaan met een ingreep (QE4 in het jargon) waaruit blijkt dat ze wel in de gaten heeft dat de wereld wankelt. De Amerikaanse beurzen waren en zijn behoorlijk duur, dus is wat daling daar normaal. Ook daar zoekt de beurs naar een peil waarin de lagere wereldwijde groeivooruitzichten zijn verrekend. Maar olie en gas, geld, informatie, de meeste grondstoffen zijn gewoon goedkoop. Wees maar zeker dat Amerikaanse ondernemers daarmee aan de slag gaan.

Moeilijker is de situatie in Japan en Europa. Japan groeit nauwelijks, ondanks geldschepping op een nergens ooit geziene manier. De Japanse centrale bank koopt niet alleen op grote schaal staatsobligaties op, zelfs aandelen. De centrale rente is er al een eeuwigheid zero. Het overheidstekort is er groot (7,7 procent van het bbp) en de uitstaande staatsschuld is nergens ter wereld groter (245 procent van het bbp).

Ook in Europa blijft de groei amechtig en werken de lage rente en de maandelijkse aankopen van 60 miljard obligaties nauwelijks. Griekenland is tijdelijk opgelost met gestrenge recepten die men vroeg of laat zal moeten verlaten.

En daarmee komen we terug uit bij 2008. Het grote verschil lijkt dat de overheden en de centrale banken toen nog over munitie beschikten: de rente en het opkopen van obligaties. Vraag is nu: zijn die middelen uitgeput of kan men daarin nog verder gaan? Men zal nog verder gaan. In sommige landen bestaat vandaag al een negatieve korte rente en dat kan ook in de eurozone. Het gevaar dat iedereen dan in biljetten gaat sparen, zal men bestrijden met de 'cashless society'. Men zal betalingen met biljetten bemoeilijken. En verder kan de Europese Centrale Bank ook nog veel verder gaan met het opkopen van staatsobligaties of van andere effecten.

Ten slotte zullen de Maastricht-normen sneuvelen, zoals professor Joep Konings onlangs in De Tijd bepleitte. Maximaal 60 procent schuldgraad en een overheidstekort van 3 procent, vergeet dat. Het zal voor de Duitsers even slikken zijn, maar nood breekt wet. En als dit allemaal niet werkt? Zelfs dan krijgen de doemdenkers geen gelijk. We kunnen namelijk onze gigantische schuldenberg nog altijd wegtoveren. Ook daar bestaan al plannen voor.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234