Maandag 27/05/2019

Werk

De VDAB surft mee: wie niet genoeg klikt, mag het komen uitleggen

Fons Leroy, de gedelegeerd bestuurder wil met zijn VDAB de Amazon van de arbeidsmarkt worden. Beeld Wouter Van Vooren

Werkzoekenden zullen door de VDAB opgevolgd worden in hun online-zoektocht naar een job. Wie niet genoeg klikt, mag het komen uitleggen. De 'Amazon van de arbeidsmarkt versus Big Brother'.

Hoe gaat het in zijn werk?

De VDAB wil de gegevens over het surfgedrag gebruiken om te controleren of werkzoekenden wel actief genoeg zijn in de zoektocht naar een job. “We zijn daarvoor nu met een experiment bezig”, zegt VDAB-woordvoerster Shaireen Aftab. “Daarin bekijken we op welke manier we klikgedrag kunnen inzetten om het actieve zoekgedrag van een werkzoekende te controleren.” 

Een werkzoekende, die een werkloosheidsvergoeding ontvangt, moet zich aanmelden bij de VDAB. Die dienst begeleidt de persoon in zijn zoektocht, en krijgt op basis van zijn profiel gerichte vacatures aangeboden. Wie niet actief genoeg is in het screenen van die vacatures wordt via die tool gedetecteerd. Die persoon kan dan voor een gesprek worden uitgenodigd. Een volgende stap zou dan een eventuele sanctie kunnen zijn.

Waarom doet de VDAB dit?

De arbeidsbemiddelingsdienst is al langer aan het experimenteren met de informatie die hij uit het surfgedrag op zijn website haalt. Tot nog toe met als doel bezoekers beter te bedienen, zoals dat ook op commerciële websites gebeurt. In zijn boek Werk aan werk dat Fons Leroy in 2014 schreef, had de gedelegeerd bestuurder het al over de 'Amazon' van de arbeidsmarkt. Via het gebruik van big data krijgt de VDAB veel meer info over wie de site bezoekt, en welke info daar gehaald wordt. Door te bestuderen wie op welke vacatures klikt, kan de VDAB bijvoorbeeld meer vacatures op maat aanbieden.

Deze screening gaat een stap verder?

Klopt, en dat heeft alles te maken met haar nieuwe rol. Sinds de zesde staatshervorming is de VDAB immers niet enkel bevoegd om werkzoekenden te begeleiden. Ze heeft ook de verplichting om te sanctioneren indien nodig. Tot dan was dat een (federale) bevoegdheid van de RVA. Dit gezegd zijnde, Vlaanderen heeft geen bevoegdheid op het vlak van arbeidsrelaties. Dat is nog steeds federale materie. De VDAB kan wel beslissen dat iemand werkonwillig is en gesanctioneerd moet worden. De uitvoering van die sancties ligt op federaal niveau.

Vanaf 2018 dreigen overigens sneller sancties voor werkzoekenden die een jobaanbod van de VDAB weigeren. De dienst mag dan ook rekening houden met de competenties van de werkzoekende en niet alleen met het vorige beroep.

Hoe zit het met de privacy?

Bij de vakbonden is er aarzeling te horen. In Het Nieuwsblad zegt Caroline Copers, algemeen secretaris van de Vlaamse vleugel van het ABVV, te vrezen voor "een Big Brother-gevoel". "De groep werkzoekenden die de meeste hulp nodig hebben, is net het minst digitaal. Dit mag ook zeker niet ten koste gaan van persoonlijke gesprekken. Een computer kan niet beoordelen of iemand hard genoeg naar een job zoekt. Dat is een zaak tussen mensen."

De Privacycommissie moet het experiment nog beoordelen, maar staatssecretaris voor de privacy Philippe De Backer (Open vld) ziet er geen graten in, zegt hij op Radio 1. "Het is goed dat de VDAB big data gebruikt om haar dienstverlening te optimaliseren. In het huidige privacykader kan het perfect wat de VDAB doet, maar vanaf 2018 wordt die wet strenger. Dan moet iedereen zijn toestemming geven vooraleer gescreend te worden. Ook voor de VDAB zal dat van toepassing zijn."

Werpt die nieuwe bevoegdheid van de VDAB ook vruchten af?

Dit jaar al zijn via de VDAB al 6.700 werklozen gesanctioneerd. Een sanctie is meestal het tijdelijke verlies van de werkloosheidsuitkering. Werklozen worden ook sneller doorverwezen naar de controledienst van VDAB. Die omslag is niet vanzelfsprekend voor de organisatie zelf ook. Veel van de consumenten zijn sociaal assistenten. In de woorden van Fons Leroy: "Wortel en stok, ja. Gendarme neen. De RVA was vroeger ook bevoegd voor beide, en toen werd die opmerking niet gemaakt. De VDAB moet vooreerst een bemiddelaar blijven. Dat is onze eerste en voornaamste functie. Niet als een gendarme in de vitrine gaan staan. Maar ook: geen rechten zonder plichten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.