Maandag 29/11/2021

De VALLEI

DER KONINGINNEN

De cleavage, de diepe, raadselachtige gleuf tussen vrouwenborsten, oefent een onwaarschijnlijk suggestieve en mysterieuze aantrekkingskracht uit. Deze ingenieuze architecturale configuratie verdeelt en heerst, trekt de blikken tegelijk naar binnen en naar buiten, naar de vallei van de twee rondingen, met de suggestie dat achter de zachte bocht nog meer subtiele verleidelijkheid wacht. Man als vrouw herkennen de kracht ervan en daarom is het een van de triomfen van het vrouwelijk lichaam. Een bijna fysieke uitnodiging. Een knipoog van het vlees. Tijdens de feestdagen viert de cleavage hoogtij.

Door Daphne Merkin

In zijn essay A Brief History of Cleavage zingt Wayne Koestenbaum uitbundig de lof van het decolleté. Hij omschrijft de cleavage als een donkere glooiing en een godsgeschenk.

De helemaal op vrouwenborsten gefixeerde miljardair Howard Hughes raakte tijdens het draaien van de film The Outlaw in 1941 dermate geobsedeerd door het decolleté van actrice Jane Russell dat hij speciaal voor haar een prototype van een aerodynamische beha ontwierp. Russell beweert dat ze hem nooit heeft gedragen.

In Martin Scorsese's film The Aviator verklaart Leonardo DiCaprio, die de rol van Howard Hughes vertolkt, aan mensen die geschokt zijn door de close-ups van Russells weelderige en nauwelijks verhulde vormen dat alles een kwestie is van wetenschap en techniek.

Om zijn betoog kracht bij te zetten vervolgt hij met een borstenbuffet, een fotogalerij van een aantal sterren uit die tijd, stuk voor stuk gezegend met een flinke bos hout voor de deur. Jean Harlow, Ann Sheridan, Betty Grable en Claudette Colbert passeren de revue. Als een echte borstenwetenschapper rekent Hughes tot op de millimeter nauwkeurig de vitale maten van Jane Russell uit. Zijn conclusie: de lengte van de hedendaagse cleavage is vijf duim en een kwart (of ruim 13 cm).

Door de hele modegeschiedenis heeft de cleavage van zich doen spreken. Zelfs toen hooggeknoopte, spannende jurken het modebeeld bepaalden, was de enige naar vrouwenborsten verwijzende hint die donkere en mysterieuze scheidingslijn.

Tijdens de renaissance droeg iedereen dubbele, vaak zelfs driedubbele Spaanse kragen. Toch werd Elizabeth, ook wel de ijskoningin genoemd, met open kraag geportretteerd zodat ze toch maar haar boezem kon laten zien. Zelfs tijdens de Victoriaanse tijd, toen preutsheid de norm was (de schrijver Tackeray vond het nodig zich te excuseren omdat hij verwees naar de enkels van een vrouw), waren de avondjaponnen meestal diep uitgesneden en riepen ze de associatie op met nachtelijke verleiding.

In de film It (1927) speelde Clara Bow de rol van een kantoorbediende die droomt van een huwelijk met de telg uit een rijk zakengeslacht. Toen ze door haar aanstaande voor een etentje in het Ritz werd uitgenodigd, nam ze een schaar en sneed eigenhandig een decolleté in haar kantooroutfit. Het tonen van een groot stuk hals en/of borst tijdens de dag is een relatief recent gegeven. Toen de V-hals in 1913 zijn opwachting maakte, werd hij als verderfelijk voor geestelijk en lichamelijk welzijn omschreven.

Het spreekt voor zich zelf dat een behoorlijk ontwikkelde borstpartij een absolute must is om een mooie cleavage te ontplooien. Het gebrek aan actrices met forse rondingen als Sophia Loren of Elizabeth Taylor is dan ook een van de redenen dat de tijd van de grote decolletés op het witte doek voorbij lijkt. Al doen dames als Salma Hayek en Jessica Simpson wel behoorlijk hun best om die leemte op te vullen. "Met een A-cup is een cleavage onmogelijk", stelt plastisch chirurg Gerard H. Pitman beslist. "Daarvoor is minimaal een B- of een C-cup vereist."

"Toch is de grootte van de borsten niet allesbepalend", zegt zijn collega Alan Matarasso. "De ruimte tussen de borsten, het decolleté zelf, is minstens even belangrijk. Bovendien speelt ook de positie van de borsten een rol. Zo kan een vrouw grote borsten hebben, maar toch geen cleavage."

Hoe erotisch een mooie inkijk ook mag zijn, je hebt er een of je hebt er géén. In de natuur komt het fenomeen niet voor en het is al evenmin mogelijk er eentje op de operatietafel te laten fabriceren. "Onbegonnen werk", zegt Pitman. "Hoezeer je de borsten ook vergroot, we kunnen je vollere, vooruitstekende of rondere borsten geven, maar geen cleavage." De sexy uitstraling van de mysterieuze kloof tussen twee vrouwenborsten mag gerust een briljante spitsvondigheid van de mode-industrie worden genoemd. Nog steeds wordt er gezocht naar middelen die de cleavage kunnen opwaarderen. Tot meerdere eer en glorie van het vrouwenlichaam, maar nog veel meer voor de miljoenen die eraan vasthangen. Treed binnen in de complexe, constant evoluerende wereld van de dameslingerie. Het universum van strakke korsetten en bustehouders. Van de wonderbra, de push-ups van Victoria's Secret en de schier eindeloze reeks van met kant en andere tierlantijntjes versierde onderkleding, waarvan de enige bedoeling is de charme van borsten zo goed mogelijk uit te spelen. Hoewel bustehouders pas rond 1904 hun opwachting maakten in de Verenigde Staten (het woord brasier verscheen voor het eerst in het blad Vogue in 1907), bestond de drang om de imperfecties van de natuur te verbeteren al veel langer. Volgens Teresa Riordan in haar boek Inventing Beauty droeg de Griekse godin Hera al een vroege versie van de push-upbeha om de aandacht van gemaal Zeus af te leiden van de Trojaanse oorlog. Het kledingstuk wordt in de Ilias beschreven als 'versierd met gouden broches en honderd kwastjes'...

Toen rond 1840 gevulkaniseerd rubber zijn intrede deed, maakte het idee van opgevulde borsten opgang. Het werd door 'kenner' Lola Montez al even snel als volstrekt belachelijk afgeschilderd in haar boek Arts of Beauty, or Secrets of a Lady's Toilet.

Het dragen van korsetten leidde onvermijdelijk tot verhit protest van mannen, omdat de bereikbaarheid van de heerlijkheden van het vrouwenlichaam fel werd bemoeilijkt. "Laat alsjeblieft dat harnas uit", schreef James Joyce aan zijn toekomstige vrouw Nora Barnacle. "Ik hou er niet van een brievenbus te omhelzen." Susan Nethero verkoopt in haar lingerieshop aan de Upper East Side van Manhattan ruim 20.000 items in 75 maten. Ze wil elke vrouw van een perfect passende bustehouder voorzien. "De beste manier om een cleavage te creëren is met een korfbeha die de borsten naar het centrum duwt en daardoor het cruciale uppercupvolume helpt te creëren", zegt ze.

De enige zone op het lichaam waar je echt iets kunt doen om huidbeschadiging te voorkomen of zelfs om de huid te verjongen, is het decolleté en de bovenkant van de borsten. De huid is daar niet alleen brozer dan die van het gelaat (die heeft minder oliekliertjes en verliest sneller haar elasticiteit), maar wordt in het algemeen ook meer verwaarloosd. Er mag misschien weinig aantrekkelijker zijn dan een zijdezachte cleavage. Omgekeerd is er weinig potsierlijker of tragischer dan een vlekkerig en gerimpeld exemplaar. De meesten onder ons hoeden zich ervoor hun gerimpelde voorkant te tonen. Toch zijn er ook oudere vrouwen die niet aarzelen om te pronken met hun lederachtige en door de zon beschadigde cleavage. Hoewel die eruitziet als een gerimpelde pruim, blijven ze er evengoed bij lopen alsof ze nog beschikken over al hun jeugdige troeven.

De toestand van verkleuring te wijten aan gezwollen bloedvaten en bruine vlekken in de hals en op de borst wordt in medische termen poikiloderma genoemd. De beste manier om die verkleuring te vermijden is zoveel mogelijk uit de zon te blijven en de huid te behandelen met producten die retinol en hydrochinon bevatten. Fredric Brandt, een dermatoloog die erom bekendstaat dat hij zingt terwijl hij werkt en ook dat hij de huid van Madonna jeugdig probeert te houden, meent dat push-upbeha's de huidbeschadiging door de zon nog groter kunnen maken omdat ze de huid samendrukken. Brandt past laserbehandeling toe, zoals V-stralen en Fraxel, en ook peelings met oxyazijn- en salicylzuur. Voor de diagonale strepen op de borst is botox de remedie.

Het allerbeste nieuws is misschien nog dat de nieuwe modetrends de bezitsters van minder fraaie cleavages beschermen. Stonden de voorbije tientallen jaren in het teken van een min of meer blote voorkant, dan breken nu de tijden van Victoriaanse gereserveerdheid met hooggeknoopte kledij aan. Bedekken is de nieuwe naaktheid. Preutsheid is weer in.

Hoe mooi is je cleavage? Hoe mysterieus is de donkere kloof tussen je borsten? Het lijkt erop dat alvast dit seizoen enkel intimi dit geheim zullen mogen ontsluieren. n

©The New York Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234