Zaterdag 04/02/2023

Valse universiteiten

De unief is een postbus

De Assalam University Europe. Beeld Jonas Roosens
De Assalam University Europe.Beeld Jonas Roosens

Ze hebben ronkende namen en bieden dure opleidingen aan. Maar de 'universiteiten' bestaan alleen op papier of online. Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) vraagt een onderzoek.

SOFIE VANLOMMEL

Tussen Supermarkt Meran en Snack Kanki in de Antwerpse Brederodestraat ligt een onopvallend rijhuis van grijze baksteen met witte glasgordijnen voor het raam. Volgens de gegevens in het Belgisch Staatsblad zou hier de Assalam University Europe huizen. Ze werd opgericht in 2010, volgens de Kruispuntbank van Ondernemingen is ze nog actief. Maar een telefoonnummer of website, laat staan een opleidingsprogramma, zijn nergens te bespeuren. Deze 'universteit' bestaat alleen op papier.

Er zijn tientallen dergelijke instellingen in ons land, zo ontdekte tijdschrift EOS. Vaak bieden ze afstandsonderwijs aan, cursussen per e-mail. Telefoonnummers of andere rechtstreekse contactgegevens ontbreken meestal. Journalist Raf Sauvillier ontwarde de schimmige constructies, vaak opgezet door buitenlandse ondernemers. Zij profiteren van wat hij de 'lakse' houding van de overheid noemt. Volgens Sauvillier is er amper controle - een bevoegdheid van de gewesten - op de pseudo-universiteiten.

Een korte blik in het telefoonboek levert meteen een handvol hits op, van de Robert Schuman University vzw in Borgerhout tot de European University of Writing, waar je een cursus 'autohypnose' kunt volgen om de creativiteit te doen stromen.

Fermette

De van oorsprong Nederlandse Martin Buber University heeft zich net over de grens in het Limburgse Voeren gevestigd. Er zou ook een 'kunstcampus' van de instelling in het Waalse dorpje Hauset zijn. Een zoektocht op Google Maps leidt naar een fermette in de Oostkantons. Op de professioneel ogende website pronkt stichter Werner Jansen met docenten als de voormalige Nederlandse minister-president Dries van Agt. De 85-jarige ex-politicus reageerde niet op verzoeken van de EOS-journalist, die wilde verifiëren of hij echt 'recht en humaniteit' doceert aan deze 'universiteit'.

Een bezoek aan de Nederlandse 'campus' in Kerkrade leverde ter plaatse enkel verbaasde blikken op. Ook deze instelling lijkt voornamelijk virtueel te bestaan. Wel echt zijn de inschrijvingskosten. Er worden bachelors en masters in de 'humane filosofie' aangeboden van 10.140 tot 16.900 euro. De terminologie klinkt officieel, maar deze instelling is niet erkend. Haar diploma's zijn, hoewel duur, niets waard.

De postbusuniversiteiten zijn een hardnekkig probleem, overgewaaid uit de VS en later Groot-Brittannië. Vanuit dat land werd in 2008 al gewaarschuwd voor een aantal malafide organisaties met vestigingen in België. Minstens één instelling op de Britse zwarte lijst, de European Carolus Magnus University, is nog actief in Brussel. Het officiële adres is een anoniem kantoorblok op de Louizalaan. Een aula heeft deze 'universiteit' dan ook niet nodig. Een bachelor of master in business administration, een MBA of, waarom niet, een doctoraat in de sociale wetenschappen haal je online. Per semester betaal je 1.000 tot 1.800 euro.

De Van Holland University. Beeld Jonas Roosens
De Van Holland University.Beeld Jonas Roosens
De Robert Schuman University. Beeld Jonas Roosens
De Robert Schuman University.Beeld Jonas Roosens

Officiële klacht

Het is onduidelijk hoeveel studenten misleid zijn door de instellingen. Op LinkedIn pronken een handvol profielen, vooral in Oman, Saudi-Arabië, Dubai en Egypte, met een diploma van de Van Holland University (standplaats Caïro, het Nederlandse Ridderkerk en Borgerhout).

Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) vraagt haar administratie een onderzoek te openen. Het is niet toegestaan termen als 'university' te hanteren of met diploma's te zwaaien als er geen erkenning is, zegt haar woordvoerder. In het verleden zijn zo de European University en de Antwerp International Business School opgedoekt na een officiële klacht bij het gerecht met burgerlijke partijstelling. "Dat zal ook nu gebeuren." Het is dan aan de rechtbank om eventuele sancties op te leggen, geeft haar woordvoerder aan.

Een 'zwarte lijst', waarvan eerder sprake, komt er niet. Het departement Onderwijs heeft voor een 'witte lijst' gekozen: op zijn website zijn alle erkende instellingen terug te vinden. Private instellingen kunnen altijd een erkenning aanvragen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234