Zondag 05/04/2020

DE UNIEF geen haar beter dan de politiek

Academici die elkaar te lijf gaan: du jamais vu? Wellicht. Maar het bericht over de vechtpartij aan de faculteit filosofie van de KU Leuven doet andere professoren alleszins niet van hun leerstoel tuimelen. Gekibbel, afgunst en manipulatie: niets menselijks is onze intellectuele elite vreemd.

Een prof en zijn assistente die elkaar in de haren vliegen, dat kan al tellen. Maar een zekere Amy Bishop Anderson deed vijf jaar geleden nog veel straffer. De toen 45-jarige professor schoot op de universiteit van Alabama haar drie collega's van de faculteit biologie koudweg dood omdat ze net van hen te horen had gekregen dat ze naast een vaste aanstelling zou grijpen.

Dat is natuurlijk Amerika, maar geleerden aan onze universiteiten die elkaar het licht in de ogen niet gunnen: reken maar. "Nog steeds dromen veel studenten van een carrière in de academische wereld en dus proberen ze allemaal te promoveren", zegt Jean Paul Van Bendegem, professor logica en wetenschapsfilosofie aan de VUB. "En meer dan ooit is elk doctoraat kassa kassa voor de universiteit in de vorm van subsidies. En als er dan eens een prof met emeritaat (pensioen, SSB) gaat, staan er veertig te trappelen om die plaats in te nemen. Overal waar schaarste heerst, ontstaan onvermijdelijk conflicten en spanningen."

Druk op de ketel besmet de omgangsvormen weleens, geeft ook collega-prof Gustaaf Cornelis van de VUB en de UAntwerpen aan. "Het is wat grimmiger dan vroeger. In vergaderingen wordt er al eens geroepen, al volgen dan doorgaans ook wel snel weer excuses. De lat ligt hoog en het wordt in sommige faculteiten opgelegd dat elke prof jaarlijks een doctoraat laat opstarten. Maar zo worden er weleens studenten van elkaar afgesnoept en dat bevordert natuurlijk de relaties niet."

Haantjesgedrag

Bo Coolsaet was hoogleraar aan de universiteit van Utrecht en doceerde in Canada en New York, waar hij overal haantjesgedrag mocht aanschouwen. "De onderzoekers doen het werk en de proffen eisen dat hun naam mee gepubliceerd wordt. Om achteraf op de congressen met de pluimen te gaan lopen en dikke beurzen op te halen. Zo heb ik veel wrijvingen zien ontstaan. In ons land heeft zelfs eens een prof onderzoeksresultaten zo gemanipuleerd dat hij er achteraf indruk mee kon maken. In het buitenland welteverstaan, hier kreeg hij een klacht aan zijn been. (lacht)

"Natuurlijk zijn er wel warme vriendschappen aan de unief, maar toch ook veel afgunst en botsende ego's in een prestatiegerichte sfeer. Wat dat betreft, is het op de unief even erg als in de politiek, hoor. Alleen lekt er bij ons niet zoveel."

Het is inderdaad zeldzaam dat er incidenten zoals nu de campusmuren verlaten. "Elke universiteit heeft tegenwoordig een geoliede ombudsdienst en vertrouwenspersonen rondlopen", zegt professor Cornelis. "Ik weet hoegenaamd niets over wat er zich daar in Leuven heeft afgespeeld, maar mijn eerste gedachte was: dit had vermeden kunnen worden als de betrokkenen sneller hulp hadden gezocht."

Stokken in de wielen

Professor Van Bendegem was vier jaar lang decaan van de faculteit wijsbegeerte op de VUB en kon zo wel wat conflicten ontmijnen. "Maar evengoed heb ik er weleens voor gezorgd dat de paden van sommige proffen elkaar zo min mogelijk kruisten. Soms kwam ik in van die conflicten dan opeens, op een strategische manier, foute info te weten. Gebeurt allemaal heel subtiel. Behalve de discussies dan.

"Ze zeggen weleens dat het verschil tussen een 'gewone mens' en een prof is dat de 'gewone mens' af en toe zijn ongelijk kan toegeven. Fysiek geweld, daar heb ik nooit iets van gezien of gehoord, maar elkaar stokken in de wielen steken: zeer zeker.

"Ik heb er nooit veel om gegeven, maar soms stelde ik vast dat ze mij voor bepaalde onderzoeken - nochtans vaak in mijn vakdomein - toevallig waren vergeten uit te nodigen. Ook blijven ze in academische kringen het gerucht lanceren dat ik al met pensioen zou zijn, terwijl dat op mijn 63ste nog zeker niet het geval is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234