Maandag 25/01/2021

5 vragenVaccinatiestrategie

De uitdaging begint pas écht in maart: zo verloopt straks de massa-inenting

De uitdaging begint pas écht in maart: zo verloopt straks de massa-inenting.Beeld Wannes Nimmegeers

Ten vroegste vanaf maart zal ook ons land op grote schaal de bevolking vaccineren tegen het coronavirus. Toch blijven er nog heel wat vragen open.

Wanneer kunnen de grootschalige vaccinaties starten?

Tegen het einde van deze maand zal het overgrote deel van de rusthuisbewoners en het personeel een eerste inspuiting hebben gekregen, zo kondigde het Vlaams agentschap voor Zorg en Gezondheid aan. Na een trage en erg voorzichtige start schiet de campagne vanaf maandag echt op gang. 

Tegen eind volgende week moeten de bewoners in meer dan de helft van de woon-zorgcentra een eerste prik hebben gekregen, vanaf de week van 18 januari komt ook het personeel aan de beurt. In totaal goed voor zo’n 200.000 Vlamingen. Ook de task force vaccinaties, onder leiding van Dirk Ramaekers, zat donderdagavond samen om de verdere aanpak te bekijken.

In een volgende fase worden het ziekenhuispersoneel en de mensen van de eerstelijnszorg ingeënt, wat volgens een ruwe schatting overeenkomt met 750.000 Belgen of 580.000 Vlamingen. Tegelijk komen de kwetsbare inwoners van jeugdinstellingen of voorzieningen voor mensen met een handicap aan bod. Later deze voormiddag geven minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) en de top van de task force vaccinaties in de Kamer meer uitleg over de verdere strategie.

Een bejaarde in een Waals woon-zorgcentrum wordt ingeënt met het Pfizer/BioNTech-vaccin.Beeld Photo News

Daarna, en dan zijn we volgens de huidige planning al eind april, kunnen de vaccinatiecentra de deuren openen om de brede bevolking te vaccineren. Eerst op de lijst staan mensen ouder dan 65, 45-plussers met een chronische aandoening en essentiële beroepen. Om zeker op tijd klaar te zijn vraagt minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open Vld) dat de steden en gemeenten paraat staan vanaf 1 maart.

Waar zal je je kunnen laten vaccineren?

De bedoeling is om 120 vaccinatiecentra in te richten, of gemiddeld 1 per 50.000 Vlamingen. De organisatie ligt in handen van de burgemeesters en de 60 ‘eerstelijnszones’, de samenwerkingsverbanden tussen naburige steden en gemeenten op vlak van gezondheidszorg.

Heel wat lokale besturen hebben al een locatie op het oog, en dat zijn niet per se de klassieke sporthallen. Zo denkt Diksmuide aan het oude zwembad, Tienen aan een leegstaand kantoorgebouw van de federale overheid en Genk aan de Limburghal. 

De Vlaamse regering stelt momenteel de voorwaarden op waar zo’n centrum aan moet voldoen. Is er voldoende ruimte en ventilatie? Is er een plaats waar de gevaccineerden even kunnen bekomen na de prik? Is de locatie voldoende bereikbaar en zijn er parkeermogelijkheden? Eind volgende week volgt een uitvoerige briefing, waarna de lokale besturen hun definitieve keuze kunnen maken.

Daarnaast zullen er ook vaccinaties kunnen gebeuren bij de huisdokter, via mobiele teams of in bedrijven. Het uitgangspunt is nog altijd om 70 procent van de bevolking in te enten. Niet iedereen is even mobiel of even gemotiveerd. “Het is essentieel ook naar de mensen toe te gaan”, zegt schepen voor Sociale Zaken Philippe De Coene (sp.a).

Alleen: daar botst de ambitie van nabijheid met de logistieke haalbaarheid. Kunnen de vaccins op een fijnmazige manier geleverd worden bij de huisdokters bijvoorbeeld? Met het Pfizer/BioNTech-vaccin, dat op -70 graden bewaard moet worden, is dat complex. De concrete aanpak is daar nog niet helemaal afgeklopt.

Wie zal de vaccins toedienen? 

In de vaccinatiecentra zal sowieso een dokter aanwezig zijn, voor het geval dat een gevaccineerde onwel wordt. Verpleegkundigen kunnen de spuitjes toedienen, terwijl er ook volk nodig is voor het onthaal of de administratie. 

Niet evident, aangezien het medische personeel al sinds maart enorme inspanningen levert. Maar de motivatie is erg groot, klinkt het op het terrein, omdat het de kans geeft om komaf te maken met het virus. Tegelijk gaan stadsbesturen op zoek naar creatieve oplossingen. Tienen kijkt hoe personeel kan doorgeschoven worden vanuit andere diensten, Kortrijk kreeg al het aanbod van de lokale hogeschool om studenten verpleegkunde in te zetten en Oostende overweegt gepensioneerd medisch personeel of andere vrijwilligers in te zetten. “De lokale besturen hebben de expertise en ervaring om dit te organiseren”, zegt Katrien Partyka (CD&V), burgemeester van Tienen.

Hoe weet je wanneer je een spuitje mag gaan halen?

Je zal worden opgeroepen, per brief of per mail. Toch is dat complexer dan het lijkt, gezien de prioriteitsgroepen die zijn bepaald. Mensen boven de 65 zijn eenvoudig te traceren, wie een essentieel beroep heeft is al lastiger. Wie uiteindelijk op die lijst beland is overigens nog niet beslist. Daarvoor is het eerst nog wachten op advies van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk. Allicht via de huisdokters zullen mensen met chronische aandoeningen worden getraceerd. “Het blijft delicaat, omdat we absoluut de privacy willen respecteren”, zegt Genks burgemeester Wim Dries (CD&V). Momenteel wordt gebouwd aan databanken, waarmee de uitnodigingen op het ritme van de vaccinleveringen kunnen worden uitgestuurd.

Kan dat allemaal niet wat sneller?

Dat Israël kan uitpakken met vaccinatiecentra die 24 uur per dag open zijn, steekt de ogen uit. Waarom is België daar nog niet mee begonnen? Het antwoord is simpel: met de huidige leveringen is het onmogelijk om snelheid te maken. De toevoer wordt vanaf eind deze maand wel stilaan opgedreven, onder meer door de komst van het Moderna-vaccin, al kan het tempo op een gegeven moment weer stilvallen. De hele strategie zal de komende weken en maanden voortdurend moeten versnellen of vertragen afhankelijk van welke vaccins voorhanden zijn. Die onvoorspelbaarheid maakt het dubbel lastig om te plannen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234