Zaterdag 16/01/2021

De tweede adem van

Therapy?

Zes jaar geleden klopte het Ierse Therapy? voor het eerst beleefd aan de poort van het grote succes. De concièrge bleek evenwel een tikje hardhorig, zodat Andy Cairns en zijn vrienden zich genoodzaakt zagen een stormram te ontwerpen waar geen slot was tegen opgewassen. De doorbraak kwam er met Troublegum, en sindsdien betrekt Therapy? een ruim appartement in de building of fame. Afgelopen weekeind vestigde de groep zelfs een record door als eerste groep vier keer aan te treden op T/W.

Andy Cairns hangt helemaal onderuitgezakt in een stoel op zijn hotelkamer. Ook basbeest Michael McKeegan en de uit My Little Funhouse weggeplukte Graham Hopkins (drums) zijn erbij, maar Martin McCarrick, de multi-instrumentalist die ook tijdens de vorige toernee al van de partij was, maar pas nu een volwaardig groepslid is geworden ligt een kamer verderop in bed met een voedselvergiftiging. Er vliegen voortdurend speelse opmerkingen heen en weer waarbij de piepjonge Hopkins doorgaans als pispaal fungeert. Hij is tenslotte de drummer.

De sfeer was niet altijd zo gemoedelijk in het Therapy?-kamp. Meer zelfs, op het einde van de Infernal Love-toernee stond de groep onder hoogspanning. Fyfe Ewing, die al vanaf het prille begin achter de trommels zat, was het toeren meer dan beu en zag iets in een conventioneler leven. Vandaag hebben beide partijen nog nauwelijks contact met elkaar, maar door de daaropvolgende personeelswissels klinkt de groep vitaler dan ooit. Op Semi-detached verkeert Therapy? alleszins weer in blakende gezondheid.

Andy, voor je met Therapy? begon heb je een tijd in een fabriek gewerkt. Hoe kijk je aan tegen de hysterische reacties die je nu vaak bij fans teweeg brengt?

Cairns: "Ik ben erg gevleid door dat soort aandacht en zelfs nu verwondert het me nog steeds als mensen om een handtekening komen vragen. Ik wéét namelijk hoe het voelt je helden te ontmoeten, want we zijn zelf nog altijd grote muziekfans. Drie jaar geleden heb ik in Londen Grant Hart ontmoet. Je hebt er geen idee van hoe nerveus ik was, want uiteindelijk was hij niet alleen de drummer van Hüsker Dü, maar ook de man die 'Diane' had geschreven. Hij gaf me een knuffel en deed me nadien nog een gesigneerde foto cadeau. Een wonderbaarlijk moment. Ik heb nooit begrepen waarom zoveel muzikanten neerkijken op hun fans. Tenslotte kopen die hun platen en komen ze naar de optredens kijken. Wij zullen ons dus nooit te goed voelen om met het publiek te praten, want zij zorgen ervoor dat we van onze passie ook ons beroep hebben kunnen maken. Ook tijdens concerten vormen de toeschouwers een volwaardig onderdeel van de show, is de interactie met hen belangrijk. We staan daar niet elke avond zelfgenoegzaam dezelfde set af te haspelen."

Graham, hoe vreemd was het om na Fyfe Ewings vertrek bij een bestaande groep binnen te dringen? Michael en Andy zijn niet alleen een stuk ouder, ze spelen bovendien al jaren samen.

Hopkins:" 't Was vreselijk bizar. Iederéén zou zich ongemakkelijk voelen als hij zo'n hecht vriendenclubje wordt binnengegooid. Gelukkig bleken Andy en Michael erg geschikte kerels. Na een paar repetities vroegen ze me al om een volwaardig groepslid te worden. (De twee plaaggeesten kijken hem dreigend aan:) Ik moet natuurlijk wel een beetje op mijn woorden letten, want anders gooien ze me binnen de korte keren weer buiten. Enfin, ik was verschrikkelijk opgewonden tijdens de auditie, maar nadat we samen 'Stories', 'Screamager' en 'Nowhere' hadden gespeeld, leken ze erg tevreden. Andy, Michael en Martin hadden zich ermee verzoend dat ze voortaan een vreemdeling in hun midden zouden moeten dulden. Ze hadden voordien nog andere muzikanten uitgetest, al gedroegen ze zich niet alsof ik de zeventwintigste was die naar het baantje kwam solliciteren."

Cairns: "We hebben die week zeker dertig drummers opgebeld, maar ze waren allemaal verhinderd. Zodoende zat er weinig anders op dan ons met Graham tevreden stellen. (tot Graham:) Sorry, jongen, maar je moet de waarheid onder ogen durven zien."

Hopkins: "Ze mogen van geluk spreken dat ik bij hen wilde komen spelen. Eerder die week had ik al een aanbod van Sting afgeslagen."

Jullie hebben net een clubtoernee gedaan in zaaltjes die amper groot genoeg waren om een paar honderd die-hard fans op te vangen. Alsof het jullie niet langer interesseert om een nieuw, groter publiek aan te boren.

Cairns: "We willen inderdaad niet per se voor grote massa's spelen. Tijdens de vorige toernee hebben we in een boel landen gespeeld waar we nooit eerder waren geweest, zoals Turkije, Slovenië en Hongarije. Dat vonden we zeer spannende belevenissen. Via het Internet krijgen we veel brieven van mensen uit alle hoeken van de wereld, vaak ook uit landen waar onze platen nauwelijks te krijgen zijn. Dat is ontzettend plezierig. Heb je al eens gezien hoeveel onofficiële Therapy?-websites er door de fans zijn opgestart? Fantastisch, niet? Ik denk dat onze muziek niemand onverschillig laat. Of men heeft men een hekel aan Therapy?, of men beschouwt ons als een favoriete groep. Er schijnt geen gulden middenweg te bestaan. We behoren ook niet tot een bepaalde stroming, we zijn gewoon Therapy?. Punt uit. Die kleinschalige optredens hebben we alleen maar gedaan om de fans te plezieren. De shows waren dan ook in een paar uur uitverkocht, maar iedereen in de zaal wist alles over ons, kende de meest obscure songs, en bracht zijn vrienden mee om kennis te komen maken. We hebben dan wel op de covers van een heleboel tijdschriften gestaan en onze clips worden vlot op MTV gedraaid, maar ik blijf ervan overtuigd dat het succes van Therapy? in de eerste plaats via mond-aan-mond reclame is gegroeid."

Onlangs zag ik jullie een totaal verbouwde versie van 'Diane' spelen. De versie die op de cd staat is dus niet per definitie de definitieve.

Cairns: "Neen, dat klopt. Therapy? is in de eerste plaats een live-band, dus de songs blijven gedurende de optredens alsmaar verder evolueren. Af en toe duwen we de nummers bewust een andere richting uit, stoppen we er nieuwe ideeën in. Iedereen zit op dezelfde golflengte, dus van zodra één van ons begint te improviseren, pikken de anderen daar onmiddellijk op in."

Graham:"Ik geloof niet dat iemand een kaartje voor Therapy? koopt, en verwacht dat hij ons de songs live klakkeloos hoort naspelen. Als ik naar een optreden ga, vind ik het ook pas boeiend zodra er iets onverwachts gebeurt en er geïmproviseerd wordt. Een ideale manier om de routine tegen te gaan."

Ik las dat 'Tightrope Walker' helemaal van opbouw veranderde toen jullie in de studio zaten. Mag daaruit worden afgeleid dat Therapy? in principe van elke slechte song een goeie kan maken, als er maar lang genoeg aan gesleuteld wordt?

McKeegan: "O, absoluut. Aanvankelijk klonk de song directer, maar ook eendimensioneler. Nu hoor je tenminste een duidelijk onderscheid tussen de strofes en het refrein, waardoor het nummer aan kracht heeft gewonnen. Elke song kan tot een classic worden omgebogen; het komt er gewoon op aan er de juiste ingrepen op toe te passen. 'Heaven's Gate' werd bijvoorbeeld samengesteld uit twee andere songs, die elk afzonderlijk niet veel voorstelden. Tot we op het idee kwamen om de sterkste passages van beiden aan elkaar te puzzelen en alles toch in de juiste plooi viel. We weten precies wanneer een nummer helemaal klaar is. Zolang we nog geluiden in ons hoofd horen die niét op de band staan, blijven we verder werken. Iederéén moet voor honderd procent tevreden zijn."

Cairns: "Het komt erop aan het opnameproces zo ongedwongen mogelijk te laten verlopen. Eén van de vereisten daarvoor is dat je je ego thuis moet laten. Zodra je onderling begint te vitten over het feit dat de bas harder had mogen klinken, of de stem wat meer naar de voorgrond moest worden gemixt, ben je verkeerd bezig. De enige norm waaraan een song behoort te voldoen is: worden we er allemaal emotioneel door geraakt. Technische aspecten mogen nooit de overhand halen."

Hopkins: "Daarom was het ook een goeie zaak dat we niet, zoals de meeste andere bands doen, drie maand in dezelfde studio hebben gekampeerd om de plaat op te nemen. Dan zit je namelijk zo dicht met je neus op de songs dat na een tijdje het onderscheid vervaagt tussen wat goed is, en wat slecht. Ik weet uit ervaring dat je dan alleen maar hoopt dat de plaat zo snel mogelijk klaar raakt, zodat je weer op toernee kan vertrekken. Ditkeer werd de plaat bij stukjes en beetjes opgenomen, verspreid over een periode van bijna negen maanden. Bovendien verhuisden we daarvoor regelmatig naar een andere locatie, zodat we in tussentijd ook létterlijk afstand konden nemen van de nummers die voordien al waren ingeblikt. Sommige songs hebben we later opnieuw bewerkt, omdat ze na een tijdje toch nog voor verbetering vatbaar bleven. Het was een erg interessante manier om een plaat op te nemen, omdat we geen van allen het gevoel hadden onder druk te staan. Het leek eerder een soort van werkvakantie."

Wanneer je over zulk een lange periode aan de plaat knutselt komen de songs je toch al de strot uit voor de tournee begint?

Hopkins: "Neen, dat staan we onszelf niet toe."

McKeegan: "Het klopt natuurlijk wél dat we die songs al erg vaak gespeeld hebben voor de eigenlijke opamen, maar net daardoor worden ze alsmaar beknopter. Gebalder ook. Enkel de essentie blijft over. Wanneer je in zeven haasten een elpee maakt merk je halverwege de daaropvolgende toernee gegarandeerd dat er van alles aan schort. Met Therapy? spelen we enkel de songs die we zelf willen horen. Sommige nummers doorstaan haast elke avond de selectie, terwijl andere nauwelijks één keer per tournee worden opgevist. Dat moet zo, vind ik, want anders is de lol er ook voor ons snel af. Zeker nu Graham en Martin de groep vervoegd hebben, klinken veel oude Therapy?-songs weer als nieuw. Ze hebben er een ander licht op geworpen, de nummers een verfrissende opknapbeurt gegeven."

Cairns: "Door hun komst is Therapy? weer een hechte groep geworden. Toen we Infernal Love opnamen, kwam Fyfe even zijn partijen inspelen en verdween hij weer voor een paar weken. Ook Michaels bijdragen stonden na enkele dagen al op de tape. Ik had niet alleen alle songs voor die plaat geschreven, maar moest nadien ook nog weken in de studio nablijven om de klus verder af te werken."

Eigenlijk was 'Infernal love' dus een verholen soloplaat?

Cairns: (heftig) Neen. Maar doordat ik alle gitaarpartijen voor mijn rekening nam en ook nog moest zingen had ik gewoon veel meer werk dan de anderen. Meteen nadat de plaat klaar was, vertrokken we op toernee naar Australië, waar we alleen nog maar materiaal van de vorige elpees zouden spelen. Ik voelde heel erg de behoefte even stoom af te blazen. Het gekke is: ik herinner me haast niets meer van die optredens. Het lijkt of ik alles in een roes heb meegemaakt."

Volgens mij bestaat er nu veel meer dialoog tussen de groepsleden onderling. Dit is mijn vijfde Therapy?-interview, maar het eerste dat met de hele groep verloopt.

Cairns: "Ja, enkel Martin ontbreekt, omdat hij in bed ligt met een voedselvergiftiging. Maar wat je zegt klopt. Voordien waren we eigenlijk voortdurend op toernee. Meestal werkte ik alleen aan de teksten, terwijl Michael en Fyfe in één of andere uithoek van de wereld interviews zaten weg te geven. Dit keer is er veel meer overleg geweest, mocht iedereen zijn mening kwijt over wat ik op papier had gezet."

Hopkins: "Ik heb zelf ooit wel eens teksten proberen te schrijven, maar het resultaat was zonder meer beschamend. Ik heb de neiging alle denkbare clichés op een hoopje stapelen, maar dat doet Andy niet. Hij weet gewoon veel beter met woorden om te gaan. Ik heb hem vaak gevraagd waar de nieuwe nummers over handelen, omdat ik vind dat je zoiets als groepslid hoort te weten. Hij stelt ook wel eens voor een ander ritme uit te proberen. Daar staat tegenover dat ik kanttekeningen mag plaatsen bij sommige van zijn teksten. Daar houdt Andy dan eveneens rekening mee."

Cairns: "Ik twijfel zelf vaak aan mijn teksten, en dan ga ik te rade bij de anderen om uit te vissen wat zij ervan vinden. Alle knopen worden gezamelijk doorgehakt. Een andere mogelijkheid bestaat erin twee verschillende versies van hetzelfde nummer op te nemen, zoals we met 'Church Of Noise' hebben gedaan. Die song was al kant en klaar toen ik plots op het idee kwam er een radicaal andere tekst voor te schrijven. Zelf was ik er totaal van in de wolken, maar al de anderen gaven de voorkeur aan de originele versie. Toen we ze vervolgens alletwee na elkaar draaiden, bleek dat ze gelijk hadden. En 'Stay Happy' heette oorspronkelijk ook anders, maar het klonk te simpel, alsof het een cover van Eddie & The Hot Rods was. Daar heb ik nadien ook een alternatieve tekst voor geschreven en die heeft het wél gehaald. Het loont dus toch de moeite te blijven proberen."

In 'Safe' ontpop je jezelf als een een stiekemerd die andere mensen bespiedt vanuit zijn kamertje. Ben je echt zo nieuwsgierig?

Cairns: "Absoluut, en ik voel me daar niet eens ongemakkelijk mij. Meer zelfs: ik hou ervan andere mensen te observeren. Vanuit mijn kamer kon ik tien flats in 't oog houden, en dat was een erg amusant tijdverdrijf. 't Is niet dat ik als een gek zat te masturberen telkens er een vrouw voor één van de ramen passeerde, maar aan de hand van de kleren die ze droegen en de schilderijen die er aan de muur hingen, probeerde ik me wél een beeld te vormen van het soort leven dat die mensen erop nahielden. Bovendien sluit niets uit dat zij mij ook in de gaten hielden. Nieuwsgierigheid is gewoon eigen aan de mens. Zit jij nooit naar je overburen te kijken?"

Alleen als ze er nadrukkelijk om vragen. Iets anders dan maar. De muziek op een aantal nieuwe nummers is overduidelijk geïnspireerd door MC5 en The Stooges. Beschouw je hen als groepen die model hebben gestaan voor Therapy?

Cairns: "Zeer zeker. 'Born Too Soon' is ontstaan in een periode dat ik haast onafgebroken naar MC5's 'High Time' luisterde, en ook 'Don't Expect Roses' is opgebouwd rondom zeer primaire rock'n'roll-riffs. We luisteren naar allerlei soorten muziek, maar als je echt razend bent en je draait 'Funhouse' van The Stooges of 'Kick Out The Jams' van MC5, dan kikker je daar meteen weer van op. Of ik dat met onze eigen muziek ook wil bereiken? Goeie vraag. Weet je: volgens mij zijn we veel te gevoelig om helemaal mee te draaien in het rock'n'roll-circus. Anders zou het een harde, snelle en éénvormige plaat zijn geworden. Dat hebben we bewust willen vermijden."

(BS)

"Therapy? heeft dan wel bij een heleboel tijdschriften op de cover gestaan, maar ik weet zeker dat ons succes vooral via mond-aan-mond reclame is gegroeid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234