Woensdag 05/08/2020

De Turnhoutsebaan

Het was in de lente van 1999. Samen met twee vrienden ging ik naar American History X kijken. We waren amper twintig. Pubers nog, die van de wereld niets wisten. De film, waarin Edward Norton een skinhead vertolkt en de schedel van een zwarte op een stoeprand in twee trapt, bracht grote gevoelens los. Na afloop werd uren nagepraat, onder andere over buurten waar het aantal migranten “uit de hand gelopen was”. Nooit van zijn leven zou mijn vriend een stap zetten in Schaarbeek en Borgerhout, twee gemeenten waar achter elke hoek schorriemorrie klaarstond om je portefeuille af te nemen en je vervolgens zo hard af te rammelen dat je nooit nog kinders kunt krijgen. Ik zei dat ik dat zever vond, maar het mocht niet baten. In de ogen van de andere twee was ik naïef. Ik antwoordde dat er geen buurt in België is waarin ik niet zou durven wandelen. Tien jaar later ben ik nog altijd niet van mening veranderd.

Daarom dus dat ik geen seconde heb getwijfeld toen ik een mail kreeg van Gaël en Roeland, die me uitnodigden een week in hun huis in Borgerhout te wonen. Gaël en Roeland zijn jonge dertigers die net als ik een lange reis door Azië hebben gemaakt. Nu ze een zoontje hebben, Maurice, verbouwen ze een prachtig pand. Roeland heeft zopas zijn eigen online wijnhandel opgericht (roelandfort.be) en werkt in de wijnzaak van zijn schoonouders in het centrum van Antwerpen. Gaël groeide op in Zurenborg, de mooiste buurt van de metropool. Maar Zurenborg staat vol herenhuizen die onbetaalbaar zijn geworden. Volgens Gaël zou hun hoek van Borgerhout wel eens het nieuwe Zurenborg kunnen worden. De huizen stralen evenveel charme en nostalgie uit, maar ze zijn wel nog betaalbaar voor dertigers met kindjes die de handen uit de mouwen willen steken. De mensen zijn er vriendelijk en doen niets anders dan leuke dingen organiseren. De kerk om de hoek is het Kievitsnest geworden, waar je naar concertjes kunt. Elk jaar vindt in de wijk de ludieke wielerwedstrijd ‘Den Dreihoek Koers’ plaats, waar liefhebbers van het betere bochtenwerk rondjes rond de drie straten kunnen draaien. En overal in deze wijk zie je kinderen. Ze rijden met steps door de straten, zitten in de bakfietsen van hun mama’s of voetballen in het Krugerpark, aan de andere kant van de Turnhoutsebaan, waar jongens met roots uit de hele wereld en shirtjes van de Spaanse nationale ploeg wedstrijdjes uitvechten.

“Er is hier de voorbije vijf jaar veel veranderd”, zegt David, die samen met zijn zus Anita op de Turnhoutsebaan The Local Store uitbaat, een hippe kruidenierswinkel met verse producten en achteraan ruimte om te ontbijten in zetels uit de fifties. “De migranten zijn niet meer die van vroeger, en de mix tussen autochtonen en allochtonen is veel groter geworden.” Volgens David komt dat door de vele lofts in de zijstraten van de Turnhoutsebaan. “Dat trekt loftsocialisten aan”, lacht hij. “Mensen met het hart op de juiste plaats, maar ook met een grote portefeuille. En veel acteurs. Half acterend Vlaanderen woont hier.” Peter Van den Begin en Nathalie Meskens zijn twee acteurs die te voet naar de Roma kunnen. De oude cinemazaal stond te verkrotten, maar acht jaar geleden, grotendeels met vrijwilligers, werd hij nieuw leven ingeblazen.

Maandagmiddag reed ik voor het eerst op de fiets van Roeland door de Turnhoutsebaan. Hoe graag ik ook verliefd was geworden op die brede baan vol tapijtenwinkels, theehuizen, groentenwinkels en Marokkaanse bakkerijen, het lukte niet. Te vuil, te eentonig, te ongezellig. Ik stak door, over de ring, waar nog een gigantisch groot stuk van Borgerhout ligt dat niemand kent en waar de woningprijzen hoger zijn en de migranten met minder. Het is de wijk rond het Te Boelaarpark. Maar er hing geen ziel rond, ook al is het park een joggingparadijs. Ik reed terug, langs de achterkant van het vernieuwde Centraal Station, over het Kievitplein, dat knap heraangelegd is en waar je heerlijk kunt ontbijten in Le Pain Quotidien, terwijl je kunt kiezen tussen De Morgen of de Wall Street Journal (goede smaak hebben ze daar). Als je verder fietst, passeer je het De Coninckplein, met de moderne bibliotheek Permeke. Om de hoek, tussen Afrikaanse stoffenwinkels, ligt designcenter De Winkelhaak, waarboven onder andere de redactie van het trendy magazine Vice kantoor houdt, met een winkel van het meubelmerk Kartell en het gezellige restaurant L’Enfant Terrible voor de deur.

Vijf minuten later stond ik aan Park Spoor Noord, een splinternieuw en gigantisch stadspark met fonteinen waar de kinderen in dansen, een bar met een terras waar je in strandstoelen kunt chillen, sportvelden en een skatepark. Op een zomerse avond zit er veel volk en dus krijg je er leuke initiatieven, zoals eetcafé Caravan, in een oude apotheek.

Nadien heb ik nog een keer of vijf door de Turnhoutsebaan geslenterd. Telkens viel mijn oog op weer een leuke fietsenwinkel, instrumentenwinkel, bloemenzaak of kaashuisje. De Turnhoutsebaan lijkt wel Kid A van Radiohead. Je favoriete plaat zal het nooit worden, maar hoe meer aandacht je eraan schenkt, hoe meer je ze weet te appreciëren.

“Het is hier een beetje dezelfde sfeer als in Berlijn”, vindt David van The Local Store. “Zeer relaxed allemaal.” Ik begrijp dat hij zijn buurt graag ziet, maar de vergelijking is overdreven. Berlijn is in no time uitgegroeid tot een van de leukste steden ter wereld. Dat komt door wijken als Kreuzberg en Prenzlauerberg, en om daarmee vergeleken te worden heeft de Turnhoutsebaan en vooral zijn zijstraten nog veel leuke koffiebars, mode-ateliers en kunstgalerijtjes nodig.

Maar Borgerhout is onmiskenbaar leefbaar geworden. Ik weet niet of het ooit geweest is zoals wij dachten dat het was nadat we American History X hadden gezien, maar vandaag is het een mengelmoes van hier en daar wat grauwe, maar evenzeer ook veel charmante straten. Dat komt door initiatieven van buurtbewoners, zoals Den Dreihoek Koers, door een centrum als de Roma, door mensen als David en zijn winkel, of Gaël en Roeland, die mooie huizen opknappen. Maar ook door het Antwerpse gemeentebestuur. De renovatie van het Centraal Station, de aanleg van Park Spoor Noord, een bibliotheek als Permeke en overal mooie tramlijnen en brede fietspaden, daar kun je in Brussel alleen maar van dromen.

Ik moet dringend een keer mijn vrienden rondleiden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234