Maandag 27/09/2021

InterviewAllergoloog Marc Piessens

‘De tsunami van stuifmeel die we nu meemaken, leidt tot zwaardere hooikoorts’

Marc Piessens. Beeld RV
Marc Piessens.Beeld RV

Na een trage start van het pollenseizoen klom de hoeveelheid stuifmeel in de lucht vorige week pijlsnel naar ongeziene hoogten. Slecht nieuws voor mensen met hooikoorts. Dr. Marc Piessens, allergoloog in het Medisch Centrum in Genk, legt uit waarom én weet raad.

Wat zeggen de cijfers?

“Het meetcentrum in Genk tekende een nieuwe record op voor hazelaar- en elsstuifmeel: meer dan 4.500 pollenkorrels per kubieke meter lucht, 500 meer dan in 2019, het vorige recordjaar. Het is een tsunami van stuifmeel. Om dat in perspectief te zetten: 80 korrels per kubieke meter is al genoeg om onbehandelde hooikoortspatiënten klachten te geven.

“In Genk waren het er trouwens 6.500 voor de berk, weer een record. De stuifmeelcijfers van berk, hazelaar en els van de laatste veertig jaar vormen een curve in stijgende lijn. Er hangen wel degelijk veel meer stuifmeelkorrels in de lucht.

“Maar het lijkt erop dat dit niet enkel een Limburgs fenomeen is. In Brussel telde men ongeveer 1.500 korrels per kubieke meter. Dat is nog altijd ontzaglijk veel. Aan de zee in De Haan wordt quasi nooit iets gemeten. Daar is nu een piek genoteerd van 600 korrels, met ‘dank’ aan de zuidenwind.”

Records sneuvelen bij de vleet. Heeft de klimaatverandering er iets mee te maken?

“De oorzaak van dit specifieke record? Moeilijk te zeggen. Mijn indruk: het stuifmeel van de hazelaar hangt al een paar weken klaar, maar de weersomstandigheden lieten bestuiving niet toe. De vliegtemperatuur van bestuivers zoals bijen was bijvoorbeeld nog niet bereikt. Toen het kwik midden februari abrupt steeg van een nachtelijke min 15 graden naar plus 17 graden overdag kregen bomen het ‘signaal’ om stuifmeel los te laten, massaal en allemaal tegelijk.

“Klimaatverandering en slechtere luchtkwaliteit spelen wel een rol. Het verhoogt niet alleen de productie van stuifmeel, het lijkt ook het allergenenvermogen ervan te verhogen. Het lokt allergische reacties makkelijker uit.”

Wat doet dat met de gezondheid?

“Als allergische mensen zoveel stuifmeel te verwerken krijgen, wordt het afweersysteem zo op de proef gesteld dat slechts een kleine kwantiteit nadien een sterker effect heeft op de slijmvliezen. In het jargon heet dat ‘priming’.

“Bij zulke hoge concentraties krijgen mensen met hooikoorts niet alleen last van typische symptomen zoals tranende ogen, een verstopte neus en niesbuien, meer en meer mensen gaan ook astmatische symptomen vertonen. Dat is een verontrustende evolutie.

“De kans om allergisch te worden aan hazelaar- of berkstuifmeel neemt ook toe als je in een regio woont met een zeer hoge concentratie van korrels.”

Hoe kunnen we dit verhelpen?

“Als het inderdaad samenhangt met het wereldwijde probleem van klimaatverandering, kunnen we hier in België ons uiterste best doen, maar als de rest van de planeet niet op de kar springt, zal dat weinig uithalen.

“Het is bijna onmogelijk om stuifmeel te vermijden. Maar er is gelukkig wel aangepaste medicatie om comfort te bieden, op voorwaarde dat ze volgens de regels van de kunst wordt genomen. Als dat niet toereikend is, is er nog een therapie die – hou je vast – al sinds 1911 wordt toegepast: desensibilisatie. Dat is een manier om patiënten immuun te maken door het allergeen zelf toe te dienen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234