Zondag 27/09/2020

Lokale politiek

De truc met het geluk

Beeld wouter van vooren

De burgemeester en schepenen van Bonheiden hebben sinds 1 januari geluk als bijkomende bevoegdheid gekregen. Wollig, denkt u misschien, maar het kan wel werken. "Toch als het meer inhoudt dan ballonnen en brochures."

De nieuwjaarsboodschap van burgemeester Guido Vaganée (N-VA) is op zijn minst ambitieus te noemen. De gelukkigste gemeente wil hij van Bonheiden-Rijmenam maken. Niet dat zijn gemeente in het bijzonder gebukt gaat onder negativiteit. "Wel omdat het begin van het jaar een goed moment is om stil te staan bij de opmerkingen die in 2015 zijn gemaakt."

De man heeft het niet alleen over de 'soms schaamtevolle' reacties op de terreurdreiging of de vluchtelingencrisis. In een nieuwjaarsfilmpje legt hij uit hoe het evengoed lastig kan zijn om 's ochtends goedgemutst op het werk aan te komen en na een opmerking van een collega meteen de moed in de schoenen te zien zakken. Of hoe vervelend het is om een nieuw initiatief op Facebook meteen onderuitgehaald te zien worden. "Op die manier verdwijnt de gedrevenheid en de passie", zegt de burgervader.

Bedoeling is dat ieder in zijn domein, gaande van mobiliteit tot jeugdbeleid, erop toeziet dat zijn of haar maatregelen de 'gelukkigheidstoets' doorstaan. "We zullen nagaan of ze burgers gelukkiger maken. En als dat niet zo lijkt te zijn, leggen we uit waarom we ze willen doorvoeren."

Schouderklopjes

Vaganée zegt bij de communicatie zo helder en zo positief mogelijk te werk te willen gaan. "Dat kan inhouden: niet focussen op de overlast bij werkzaamheden, maar waarom die nieuwe bomen zo belangrijk zijn voor ons allemaal." Hij denkt ook aan kleinere dingen, zoals meer schouderklopjes voor het personeel, bedankmails aan aannemers en bezoekjes bij inwoners.

Zullen zulke dingen echt het verschil maken? "Als die positiviteit zich alleen uiterlijk toont niet", zegt Leo Bormans, auteur van The World Book of Happiness. Alles zomaar een positieve draai geven, werkt niet. Na een tijdje is die communicatie niet meer geloofwaardig. Dan lijkt ze op die van een verkoper die al zijn producten met de glimlach aanprijst.

Bormans zegt dat je niet een paar dingen moet veranderen, maar een heel beleid. Je moet nadenken over hoe er beter met het gemeentepersoneel kan worden omgesprongen, maar evengoed hoe belastinggeld niet langer een probleempunt wordt. "In Denemarken zijn ze over dat geld uitermate transparant. Iedereen weet waar welk geld waarom naartoe gaat. Denen betalen daardoor liever belastingen."

Over de grens blijkt al een gemeente te zijn die langer 'het kleine geluk' nastreeft. Bormans verwijst naar Roerdalen, in Nederlands-Limburg. Daar hebben ze het vijfletterwoord in de begroting vooropgesteld. Gelukscoördinator Laurens Bijls legt uit hoe ze er de regelgeving in dat licht willen aanpassen. "We willen meer vertrouwen op het verantwoordelijkheidsgevoel van de burgers in plaats van hen allerlei zaken op te leggen." Roerdalen kijkt of het kan met minder regels voor evenementen en bouwwerken bijvoorbeeld. Ook de ambtenaren worden bijgestuurd. "In plaats van aanvragen met 'ja' of 'nee' te beantwoorden, willen we hen met de burger mee naar oplossingen laten zoeken."

Toen ze vorig jaar in Roerdalen hun plannen aankondigden, klonk ook de kritiek dat het 'luchtfietserij' en 'flauwekul' was, zegt Bijl nog. "Maar vandaag zien we dat veel mensen zich net willen engageren."

Wat Bormans nog benadrukt, is dat het belangrijk is dat burgers zelf kunnen bijdragen. "Plekken waar mensen veel vrijheid hebben, zijn de gelukkigste plekken." Autonomie zou met andere woorden een belangrijke parameter moeten zijn in Bonheidens 'gelukkigheidstoets'. Dat beaamt sociaal psycholoog Patrick Luyten (KUL). "Kijk naar hoe heftig er gereageerd werd op het euthanasiedebat. Dat toont ook aan hoe graag mensen zelf willen beslissen."

Complex

Luyten benadrukt dat geluk complex is. "Het is niet zomaar een paar trucs. Economie, milieu, gezondheid: al die elementen spelen een rol. In dat licht is het positief dat er niet één geluksschepen is aangesteld in Bonheiden, maar dat iedereen ermee bezig is." Bormans bevestigt dat en zegt ook dat het makkelijker is voor een gemeente dan voor een land. "Zij staan toch net iets dichter bij de mens."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234