Zaterdag 26/11/2022

De trein is altijd een beetje sterven

la bête humaine

Regie Jean Renoir (Frankrijk, 1938)

Jacques Lantier (Jean Gabin) is een treinmachinist die ervan overtuigd is dat hij erfelijk belast is door de drankzucht van zijn voorouders. Daardoor komt hij soms in de greep van een pikdonkere weltschmerz of krijgt hij onbeheerste woede-uitvallen als vrouwen hem opwinden. Om begrijpelijke redenen lukt het niet al te best op het liefdesvlak. Dat geeft niet, want zijn locomotief, Lison, is zijn minnares. Tot hij het pad kruist van onderstationschef Roubaud en diens veel jongere, beeldschone vrouw Séverine, die een zwaar geheim met zich meedragen.

La bête humaine is de verfilming van een boek van Emile Zola uit de Rougon-Macquart-cyclus door Jean Renoir, een van Frankrijks belangrijkste regisseurs, vooral bekend om La grande illusion (1937) en La règle du jeu (1939). Aan het eind van de jaren '30 beleefde hij een creatieve piek, want tussen die twee films in draaide hij dus ook La bête humaine. De handeling is verplaatst van het einde van de negentiende eeuw naar (uiteraard toenmalige) huidige tijd. Het documentaire karakter van het boek is bijna volledig verdwenen, behalve dan in de scènes in en rond de locomotief. Maar in de studioscènes is Simone Simon uitgelicht als een star en Renoir kiest soms voor opvallend sterke muzikale accenten. Het plan voor deze verfilming komt van producent Raymond Hakim, die Gabin zijn zin gaf en Renoir als regisseur aantrok. Die plooide het project naar zijn hand, sneed vooral in de spoorweggedeelten en focuste op de driehoeksverhouding Lantier-Séverine-Roubaud. En dan nog vooral op het noodlot dat mensen in zijn greep houdt, een thema waarop Renoir in zijn vooroorlogse films geregeld heeft gevarieerd. Maar het onderwerp van de sociale voorbestemdheid, dat nochtans sterk aanwezig is in Zola's roman en dat Renoir voordien ook al had behandeld, is zo goed als uit deze verfilming geschrapt. Daardoor ligt de klemtoon dus des te sterker op het noodlot, dat in La bête humaine ontploft als een splinterbom.

Christophe Verbiest

La bête humaine op woensdag 20 maart om 20.15 uur in het Filmmuseum, Baron Hortastraat 9, Brussel. Kaartjes: 1/2 euro. Info: 02/507.83.70. Op woensdag 27 maart, ook om 20.15 uur, vertoont het Filmmuseum Human Desire (1954), Fritz Langs verfilming van La bête humaine.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234