Zondag 29/01/2023

ReportageOverlijden Queen Elizabeth

De tranen van een rouwende natie: ‘Niemand kan haar vervangen’

Rond Buckingham Palace in Londen verzamelden zich donderdagavond na het bekend worden van het overlijden van de Britse vorstin duizenden mensen om hun medeleven te tonen. Beeld AFP
Rond Buckingham Palace in Londen verzamelden zich donderdagavond na het bekend worden van het overlijden van de Britse vorstin duizenden mensen om hun medeleven te tonen.Beeld AFP

Hoewel de overleden Britse vorstin Elizabeth al 96 was, raakt haar dood haar onderdanen diep. Ze was als een soort oma en moeder voor de Britten. ‘Ze was er altijd voor de mensen, in goede en slechte tijden.’

Patrick van IJzendoorn

Een uur nadat het overlijden van koningin Elizabeth bekend is gemaakt, probeert een man de Britse vlag halfstok te hangen aan de gevel van station London Bridge. ‘Het touw is te kort’, roept hij in lichte paniek naar een collega die de ladder vasthoudt. Vanaf een afstand kijkt Judith Evans toe. ‘Het is echt gebeurd’, zegt de gepensioneerde onderwijzeres bedroefd, ‘ze is dood. Ik wilde het eerst niet geloven. Iedereen is met samen met haar opgegroeid. Ons land zal nooit meer hetzelfde zijn.’

London Bridge is gevallen, luidde de codenaam bij het overlijden van de vorstin. De brug zelf staat echter nog, verlicht in roze op de avond waar de regen voelt als de tranen van een rouwende natie. Nabij het galjoen The Golden Hinde staart Trevor Parsons naar de brug. Hij wilde naar Southwark Cathedral om een kaarsje aan te steken, maar de deuren waren dicht. ‘We hebben niet alleen een goed persoon verloren’, zegt de 67-jarige computertechnicus, ‘maar ook een deel van onszelf.’

Tussen de bloemen en kaarsen bij het koninklijk paleis in Londen ligt ook een tekening van de vorstin. Beeld AP
Tussen de bloemen en kaarsen bij het koninklijk paleis in Londen ligt ook een tekening van de vorstin.Beeld AP

Moeder en oma van de Britten

Voor de Britten is het de grootste schok sinds het plotselinge overlijden van prinses Diana, een kwart eeuw geleden. Dat veroorzaakte een enorme uiting van rauwe emoties, omdat het zo onverwacht kwam. Boosheid ook. Met het overlijden van de 96-jarige Elizabeth was al tijden rekening gehouden, zeker nadat ze haar echtgenoot had verloren, maar het verdriet is anders. Dieper. Diana had de status van een rockster, Elizabeth was eerder de moeder en de oma van de Britten.

Duizenden onderdanen trotseren donderdagavond de regen, om samen te scholen bij Buckingham Palace, waar de koningin drie maanden geleden nog stond te genieten van een fly-over bij de viering van haar jubileum. Schuilend onder een boom tuurt de 39-jarige Gemma Rooney met haar dochter Lourdes naar het paleis. ‘Toen ik hoorde dat ze ziek was, deed ik de televisie aan. Ik schrok toen ik de zwarte stropdassen zag. Toen het nieuws kwam dat ze was overleden, hebben we allebei staan huilen.’

Lees ook

Wat mogen we van koning Charles verwachten?‘Zijn uitgesproken meningen worden gevreesd’

‘De koningin was er altijd voor de mensen’, zegt de voltijds moeder, ‘in goede en slechte tijden. Niemand kan haar vervangen. We kunnen nog niet geloven dat ze er nooit meer zal zijn, nooit meer die vriendelijke lach.’ Het ongeloof bij de paleispoorten zorgt voor een wat carnavaleske sfeer. Er wordt gelachen, er wordt gedronken en er worden selfies gemaakt. Een man, Steve, begin witte kaarsen uit te delen, compleet met plastic bekers met een gat waar ze in kunnen worden gestoken.

Rouwende Britten komen samen bij Buckingham Palace. Beeld AP
Rouwende Britten komen samen bij Buckingham Palace.Beeld AP

Vanaf een afstandje kijkt Jacqueline Belkin stilletjes toe, een shaggie draaiend. ‘Ik was in een pub in Islington toen het nieuws bekend werd gemaakt’, zegt de 19-jarige New Yorkse die in Londen studeert, ‘het was meteen doodstil. Toen ik naar buiten liep, zag ik een man op zijn knieën zitten. In tranen. Een volwassen man.’ Volgens haar vertegenwoordigde Elizabeth ‘kindness’. ‘Ze was de koningin voor de mensen, iemand die iets goeds wilde doen, anders dan veel politieke leiders van nu.’

‘Koningin van de hele wereld’

Geschokt zijn ook twee jonge Françaises die in Londen wonen. ‘We wilden net eten bestellen in een restaurant’, zegt Ebora Odie, een 24-jarige docente uit Bretagne, ‘maar toen we het verschrikkelijke nieuws hoorden, hadden we meteen geen trek meer en zijn we hierheen gelopen. Wat mij betreft was ze niet alleen de koningin van Engeland, maar van de hele wereld. Iedereen kende haar, iedereen had bewondering voor haar, of je nu in een monarchie woonde of een republiek.’

Haar één jaar oudere vriendin Fatou N’Diaye, een Parisienne die marketing studeert, denkt dat de klap nog moet komen, zeker voor de Britten. ‘Ik denk dat niemand nu echt beseft wat er vandaag gebeurd is. Het kan nog weken, maanden duren voordat het echt gaat bezinken, het gemis merkbaar zal zijn. Nu leven mensen in een soort roes, dat is vaak na een sterfgeval. We staan nog hele gekke en historische dagen te wachten. Ik heb geen idee wat er gaat gebeuren.’

Buckingham Palace donderdagavond Beeld AP
Buckingham Palace donderdagavondBeeld AP

Iets verderop staat de 26-jarige advocaat Thomas Davies in gedachten verzonken. ‘Ik stond hier begin deze zomer tijdens de jubileumviering, toen iedereen lachte en blij was, toen de zon scheen. Nu is alles anders. Bij dat jubileum droeg de dichter des vaderlands Simon Armitage een prachtig gedicht voor, dat eindigde met de woorden For generations we will not know such majesty. Heel treffend. Dat is precies wat er nu door me heen gaat.’

Bij het monument voor Victoria, die andere grote vorstin naar wie een tijdperk is vernoemd, wordt rond tienen spontaan het volkslied ingezet, begeleid door enkele trompettisten. God save the Queen, klinkt het uit talloze kelen. Voor God save the King is de tijd nog lang niet rijp.

Kaarsen, bloemen, kaarten en brieven donderdagavond bij de hekken van Buckingham Palace. Beeld AP
Kaarsen, bloemen, kaarten en brieven donderdagavond bij de hekken van Buckingham Palace.Beeld AP

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234