Woensdag 05/08/2020

'De toverberg beklimmen, wat een genot'

Nu hij even geen nieuwe feiten moet zoeken voor Radio 1, geniet Lieven Vandenhaute des te meer van zijn culturele zomer. Het liefst leest hij languit in de hangmat in zijn tuin, festivals hoeven voor hem niet meer. 'My plastic beker days are over.'

Welke boeken liggen klaar om deze zomer gelezen te worden?

Lieven Vandenhaute: "All That Is van James Salter. Dat boek is mij al zo vaak aangeraden dat ik er bijna niet aan durf beginnen. Salter is de vergeten held van de Amerikaanse literatuur. Hij is nu bijna 90 en All That Is verscheen vorig jaar pas. Alle goeie schrijvers maken hun beste werk na hun vijftigste. Maar wat heb je nog niet verteld op je 87ste? Ik ben benieuwd.

"Verder wil ik graag De toverberg van Thomas Mann voor de tweede keer beklimmen. Ik weet het, het is zo'n typisch Moeilijk Cultureel Boek. Negenhonderd dichtbedrukte pagina's, vol eindeloze, meanderende zinnen. Maar ik heb zo intens genoten van de eerste beklimming."

Waar zult u deze boeken bij voorkeur lezen?

"In de trein met oordoppen in. De zachte cadans, het voorbijschuivende landschap, heerlijk. Ik zou ervoor de trein nemen. Ook goed: de hangmat in mijn tuin. Terwijl de neerdalende zon het slotakkoord van de dag speelt."

Wat is de mooiste zin die u laatst hebt gehoord, gelezen, geschreven?

"Gehoord in Les invisibles, een documentaire film over oudere homomensen, mannen en vrouwen, geboren in de jaren 30-40 op het Franse platteland. Ze blikken terug op hun leven en hun strijd, zonder een spoor van verbittering. Eén van de vrouwen, Monique, keert terug naar het dorp waar haar vader stationschef was. Ze kijkt naar de gevel en barst los in een hartverscheurende monoloog. Over wat die muren allemaal gezien hebben, allemaal nog weten. Ze citeert uit het hoofd een gedicht van Alphonse de Lamartine: 'Objects inanimés, avez-vous donc une âme qui s'attache à notre âme et la force d'aimer?' Muren weten. Muren praten. Ik ben onlangs voor een laatste keer naar mijn ouderlijk huis geweest, dat nu verkocht is. Ik weet precies wat Monique bedoelt."

Wetenschapsfilosoof Jean-Paul Van Bendegem schreef: 'Ik kan de beklijvende reiservaringen op de vingers van mijn twee handen tellen en, als ik een beetje streng ben, zelfs één. Neen, dan reis ik liever in mijn kop want ik ben bovendien ook lui.' Herkent u zich in zijn woorden?

"Hij heeft helemaal gelijk. We zouden beter allemaal thuisblijven en een bordje karnemelkse pap eten. Veel ellende zou ons bespaard blijven. Ik hoef ook niet op lamatrektocht in Peru. Of naar de Grand Canyon. De documentaire was beter.

"Maar ik kijk toch anders naar nieuws over Congo sinds ik er geweest ben. Of Amerika: L.A., New York: die steden spelen zo'n grote rol in ons leven. In films, muziek, literatuur. Hetzelfde geldt voor Scandinavië. Ik ben verslaafd aan al die krimi's. Den Fördömde, The Killing. Zo helder en zo donker tegelijk. Wat zit daar in de grond? Dat wil ik dan weten. Ik wil naar plaatsen die mijn verbeelding al geprikkeld hebben. Laat Van Bendegem maar innerlijk reizen. Ik zal wel zeilen in de Stockholmse Skärgården."

Hebt u de komende maanden culturele reizen gepland?

"Ik ga lezen."

In welke cultuurstad dwaalt u het liefste rond? En wat bezoekt u daar?

"De beste musea zijn in Madrid. Niets boven het Prado. Daar heb je alle kleppers bij elkaar: Velázquez, Zurbarán, Goya, Rubens, Rembrandt, Caravaggio. En er is een goeie cafetaria en een uitstekend restaurant. Pas op, dat is belangrijk. Ik snap niet hoe mensen urenlang van zaal naar zaal kunnen sjokken. Dan zie je toch niets meer. Ik wil koffie na Las Meninas. In een museum zit ik altijd langer in het café dan in de zalen."

Welke expo's hebt u aangekruist?

"Ik ga naar de tentoonstelling over Virginia Woolf kijken in de National Portrait Gallery. Ik moet toch in Londen zijn. Ik heb een tijdje een Bloomsburyfixatie gehad. Het moet toch wat geweest zijn, die bende hypergetalenteerde nozems in de jaren 20."

Wie zou uw zomer mogen schilderen?

"Dat heeft Permeke al gedaan, in zijn Latemse periode. Heerlijk heiige Leielandschappen. De zinderende lucht. De geur van versgemaaid hooi."

Naar welke concerten kijkt u het meeste uit?

"Naar die van Collegium Vocale. Altijd. De zangers die de melodieën door elkaar laten dwarrelen. Dat voelt altijd als thuiskomen. Philippe Herreweghe heeft Bach zeer goed begrepen."

Françoise Hardy zong over 'Le temps de l'amour, des copains et de l'aventure'. Welk lied wekt bij u steevast het zomergevoel op?

"'Nue au soleil' van Brigitte Bardot. Het vraagt een zeker karakter om dan je kleren aan te houden."

Wat is de ideale soundtrack voor de rit naar het Zuiden?

"Ik heb daarvoor op mijn iPod een afspeellijst gemaakt. Ze heet 'Edelkitsch'. Een uitgelezen selectie gezegende brol. Boney M, Dalida, Ann Christy, Abba, maar ook Charles Trenet en Gainsbourg. Mijn medereizigers krijsen als het hen te veel wordt."

Waar vindt u de stilte?

"Helaas alleen nog tussen mijn oordoppen. Ik ben stilaan zo'n grumpy old man die zich stoort aan nodeloos lawaai. Ik word al zot van het geksssksssksss uit de oortjes van mensen op de trein of in de wachtzaal bij de dokter."

Belandt u weleens te midden van een grote massa, staand en plastic bekertje in de hand?

"Pukkelpop 2004 moet de laatste keer geweest zijn. Hebben The White Stripes toen niet opgetreden? Indrukwekkend, hoor, maar my plastic beker days are over."

Met welke culturele verschijning zou u graag eens de nacht doorbrengen?

"Met Sofia Helin. De actrice die Saga Norén speelt in The Bridge. Ze moet niet veel zeggen. Ik wil alleen maar kijken. Naar dat trieste engelengezicht. Naar die goddelijke ogen. Er zou ook niet veel gebeuren. Ik wil alleen maar aan haar haar zitten. En met die mosterdkleurige vintage Porsche 911 rijden, natuurlijk."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234