Zaterdag 06/03/2021

De toekomst van de Loire

Met al de verrassingen die deze dagen uit het Franse zuiden en de Nieuwe Wereld in onze glazen stromen, geraakt de Loire-wijn wel eens in de verdrukking. Daarom: een proeverij.

Saumur, Touraine, Bourgeuil: het zijn appellations die niet meteen een enthousiast lichtje doen branden bij amateurs. Dat heeft te maken met twee fenomenen, eigen aan de Loire. Enerzijds is er de enorme uitgestrektheid van deze rivier, die zo'n dikke duizend kilometer door Frankrijk kronkelt en daarbij een patchwork aan AOC's kruist. Anderzijds is er ook het specifieke druivenduo dat deze regio domineert: de cabernet franc (in rood) en chenin blanc (in wit) zijn niet meteen de gemakkelijkste variëteiten. Een jonge, droog gevinifieerde chenin bijvoorbeeld kan een pak amateurs afstoten door zijn specifiek geurenpakket en een cabernet franc wordt in weinig andere regio's solo uitgespeeld, maar draait meestal mee met cabernet sauvignon en merlot, zoals in Bordeaux.

Toch grijpt er ook in het Loire-stroombekken een stille revolutie plaats en lopen er (meestal jonge) wijnbouwers rond met visie en talent. Eén ding hebben ze vaak gemeen: ze kiezen resoluut voor de biodynamische wijncultuur of op zijn minst voor la lutte raisonnée, wat betekent: het gebruik van pesticiden, kunstmest en chemische poespas (zoals sulfiet) wordt maximaal beperkt, tenzij het niet anders kan, en de rendementen worden doelbewust laag gehouden.

Uit deze generatie nieuwe wijnbouwers kozen we een trio dat in België geïmporteerd wordt door wijnhandel Trocadero, een nog relatief jonge wijnhandel die zich specialiseert in de minder evidente producten en namen van de toekomst. En daarbij geen risico schuwt, zoals blijkt uit onze degustatie. Een moeilijke proeverij, omdat in mijn ogen Loire-wijnen haast per definitie maaltijdwijnen zijn: een cabernet franc drink je bijvoorbeeld zelden 'uit plezier', maar als gastropartner. Dan pas komt hij echt tot zijn recht.

Laten we beginnen met de tegenvallende rapportcijfers. Dan hebben we die pil tenminste al doorgeslikt. Het proefteam had namelijk veel moeite met de nerveuze, animale wijnen van Pierre en Cathérine Breton uit Restigné, AOC Bourgeuil. Breton wordt wel eens de 'gek van Bourgeuil' genoemd, omdat hij de grenzen van zijn appellation verkent en daarbij tot het uiterste gaat. Hij is niet alleen een fervente voorvechter van de biologische teelt, maar ook een 'mister terroir': "Er zijn hier dertien terroirs, dus maak ik dertien verschillende wijnen waarin elk terroir kan spreken", is ongeveer zijn credo. Zijn Les Galichets 1996 (348 frank) draagt nog wel een jonge, frisrode kleur en geurt naar rood pitfruit en mineralen, maar bezit ook een animale toets en impressies van schelpen en slib. Nog stevig, klein rood fruit (vooral aalbessen) maar een enorm geprononceerde zuurtegraad, die voor veel proevers over the edge was. De wijn neigt zelfs naar het frizzante. De Nuits d'Ivresse 1997 (500 frank) is helemaal een geval apart. Hier nam Pierre grote risico's, want het gaat om een houtgelagerde maar geheel sulfietvrije cuvée. Een wijn zonder restsuikers waarvan aangeraden wordt hem beneden de 14 graden Celsius te stockeren, omdat hij anders instabiel kan worden. Maar ons hart kan hij niet stelen: de kleur oogt mooi fonkelend rood, maar dan volgt een boeket waarin de wildgeuren (mest, geiten) de viooltjes en kersen naar de achtergrond drukken. Wel veel sap en opnieuw klein rood fruit in de aanzet, het hout zit goed ingewerkt, maar al snel wordt de smaak ingepalmd door zware, animale accenten. Een heel nerveuze fraîcheur. Maar opnieuw: niet aan ons team besteed.

Snel overgestapt naar de AOC Saumur - u weet wel, van het Disneyworld-kasteel op een heuvel langs de stroom - en Château La Tour Grise, een van oorsprong vijftiende-eeuwse manoir in het heuvelachtige dorpje Puy Notre Dame, waar Philippe en Françoise Gourdon aan de slag zijn. Zij cultiveren er 23 hectare wingerd (14 hectare cabernet franc, 9 hectare chenin) en zijn sedert 1990 geleidelijk overgeschakeld op de integrale biodynamische wijnbouw. Ook zij willen namelijk l'effet terroir, hier vooral tufsteenbodems, maximaal uitspelen. Philippe en Françoise zijn zeker geen nieuwlichters, want zo houden ze niet van het geklooi met nieuwe barriques of overextractie. Wat betekent dit in ons glas? We proeven achtereenvolgens een chenin en een cabernet franc en ons verdict is verdeeld. De charmante Les Vigneaux 1999 (320 frank) is duidelijk een product van oude stokken en lage rendementen: felrode kleur, briljant, met aangenaam boeket van witte peper, bosfruit en kersen, naast impressies van groene paprika. Lekker rood pitfruit, sappig en elegant, opnieuw met impressies van paprika, voorzien van een goede fraîcheur en een kruidig, peperig staartje. Een cabernet voor liefhebbers met reeds enige ervaring.

De witte Moulin des Quints 1999 (320 frank) bevalt ons slechts in de eerste helft: stralend lichtgeel, intens, met een fraai boeket van conférenceperen, een vleugje bijenwas en mineralen. Heel getypeerd. Maar in de mond té mineralig, hypernerveus en vooral ook te uitgesproken zuur, minder charme dan de neus suggereerde. Kan dit nog keren?

Tot slot schuiven we op richting de Touraine. In Mosnes, dichtbij Amboise, situeert zich het Domaine Xavier Frissant. Xavier is een 35-jarige wijnbouwer wiens credo bestaat uit finesse, fraîcheur en elegantie. "Ik ben de eeuwige malcontente", beweert hij van zichzelf. "Je moet jezelf voortdurend in vraag stellen." Hij exploiteert vooral mooi gelegen wijngaarden op de premières côtes van de Loire (linkeroever), waar hij ook een pak oude stokken heeft staan. Zijn gamma is zo breed als de Loire: van frisse crémant tot een gecorseerde rode wijnen. We proeven er vier. De Touraine Sauvignon 1999 (232 frank) blijkt in alle opzichten sec. Groengeel qua kleur, intens, met een strak mineralige geur waarin vooral veel peren (conférence en poire williams). Wit fruit daarna in de mond: veel peer opnieuw, maar ook groene appel, werkelijk enorm droog, met een lichte, kruidige, warme toets in de finale en kruisbes. Loepzuiver. Ver van alle zoetheidsmanie.

De Les Roses du Clos 1999 (380 frank) is eveneens een witte touraine, maar gemaakt van de fiet gris. Deze druif wordt ook wel eens de sauvignon rose genoemd en is dus een druivenras uit de oude doos. Maar de smaak is modern: na de mediumgele, heldere kleur volgt de geur van rijpe peren, cox-appelen en bloemen. Mooi rijp geel en groen fruit in de mond, vooral appel en peer, lichtjes grassig maar vooral suave en genereus rijp. Toont inderdaad verwantschap met de sauvignon blanc, maar is minder toegespitst op zeste en nervositeit. Veel body.

In rood volgt dan de L'Orée des Fresnes 1997, AOC Touraine Amboise (303 frank). 1997 was niet meteen een fors gestructureerd jaar voor deze AOC, maar toch is dit een aangenaam glas wijn, op basis van 50 procent côt, 40 procent cabernet franc en 10 procent cabernet sauvignon, die twaalf maanden op barriques verbleven. Vooral een elegant product: transparante, lichtrode kleur met boeket van rijpe kersen met lichte konfijttoets, groen peperig en met wat bourgogneallure. Soepel en rond in de mond, met impressies van aardbeien, kersen maar vooral griotte-krieken. Zeer fris, mediumvlezig. Een zachtaardige wijn die zijn eik goed verwerkt heeft. Geen langloper? Onze chouchou is echter de Côt 1999 (252 frank). Côt is de lokale malbec-variant. Frissant noemt deze druif graag la syrah de la Loire en heeft tot op zekere hoogte gelijk: de kleur oogt energiek, jeugdig robijnrood. Fantastische fruitneus met rode en zwarte kers, peperig, maar zeer aangenaam. Lekker soepel in de mond, kruidig en peperig, met veel rood bosfruit en vooral sappige kersen, vief en voorzien van een mooie fraîcheur. Echt primair fruit in optima forma. Zoals bij de meeste rode Loire-wijnen relatief koel serveren (14, maximaal 15 graden). Een ideale instapwijn voor wie de code van rode Loire-wijnen wil kraken.

Info: Trocadero, Ter Reigerie 16, 8800 Roeselare,

tel: 051 / 25.20.44, fax: 051 / 25.25.35

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234