Dinsdag 22/10/2019

De toekomst van de auto is groen

Omdat de olieprijs record op record breekt en de bezorgdheid om het klimaat toeneemt, zoeken alle grote autoconstructeurs koortsachtig naar groene alternatieven voor benzine en diesel. Peugeot en General Motors gaan voor de elektrische auto, Honda mikt op waterstof en Toyota zet zwaar in op de hybridewagen. De race is begonnen, maar zelfs de slimste specialist weet niet welk alternatief het over tien jaar zal halen. Door Emmanuel Vanbrussel

Alternatief 1:

elektriciteit

De elektrische auto is dé hype van het moment in autoland. Het Franse PSA Peugeot Citroën en het Japanse Mitsubishi kondigden afgelopen week aan samen een elektrische stadsauto te zullen ontwikkelen.

Dat initiatief volgt op de recente aankondiging van General Motors om de Chevrolet Volt, een auto die 100 procent elektrisch aangedreven is, in 2010 op de markt te brengen. "Wij geloven dat dit de belangrijkste stap is die ooit werd genomen in de bevrijding van onze industrie van onze historische en vrijwel totale afhankelijkheid van olie", zei GM-baas Rick Wagoner. De Chevy Volt wordt met een stekker in het stopcontact opgeladen. Er is ook een benzinemotor ingebouwd, maar die is alleen nodig als de batterij is opgebruikt.

Zelfs Volkswagenbaas Martin Winterkorn verkondigde deze week zijn geloof in elektrische wagens. "De komende jaren gaan we het nog moeten stellen met diesel- en benzinewagens, maar de toekomst is weggelegd voor de elektrische wagen", verklaarde hij in het Duitse blad Bild.

Volgens het Nederlandse energiebedrijf Essent staat elektrisch autorijden op het punt van doorbreken en rijden in 2025 zo'n 1,8 miljoen auto's in Nederland op stroom. Voor snelladen van de batterij komen er oplaadstations langs de Nederlandse snelwegen, waarmee een geheel lege accu in tien minuten weer vol stroom zit.

Het grote voordeel van elektrische auto's is dat ze geen schadelijke stoffen uitstoten, zegt Essent. Maar toponderzoeker Kazuhiko Miyadera van Toyota wijst erop dat de elektriciteit vaak opgewekt wordt uit fossiele brandstoffen die wel schadelijk zijn. "Hoe zullen we die elektrische energie opwekken? Via steenkool, water, nucleaire energie of iets anders? Laat ons die vraag zeker niet vergeten", verklaarde hij eerder in deze krant. Martin Winterkorn in Bild: "We zullen elke uitstap uit kernenergie moeten herbekijken."

Alternatief 2: hybride à la Prius

Toyota, de numero uno van de auto-industrie, zet volop in op zijn hybridewagen Prius, die rijdt op elektriciteit en benzine. Sinds 1997 heeft Toyota wereldwijd al meer dan 1,5 miljoen Priuswagens verkocht. In België is de Priusverkoop in de eerste vijf maanden van dit jaar verdubbeld tegenover een jaar eerder (708 wagens tegenover 308). De Japanse autogigant wil dat over drie jaar 10 procent van zijn wereldwijde omzet van de Prius komt.

Volgens Vlatko Vlatkovic, topspecialist bij General Electric, zullen hybridewagens als de Prius over vijf jaar ruim aanwezig zijn in de auto-industrie. Maar Paul Nieuwenhuis, auto-onderzoeker bij Cardiff University, verwacht de Prius overbodig wordt zodra elektrische wagens met een stopcontact, zoals de Chevy Volt, doorbreken. De Volt kan 60 kilometer rijden op elektriciteit alleen, in tegenstelling tot de Prius.

Een belangrijke element in de nakende strijd tussen Prius en Volt, een duel tussen de twee grootste autoconstructeurs ter wereld, wordt het prijskaartje. De Volt krijgt van GM 40.000 dollar als voorlopige Amerikaanse richtprijs mee, dubbel zoveel als de Prius van Toyota. Het verschil in prijs wordt verklaard door de peperdure onderzoekskosten. Toyota heeft die al jaren achter de rug, terwijl GM nog volop bezig is om de lithium-ionbatterij van de Volt op orde te krijgen. Lithium-ionbatterijen zijn fors krachtiger dan de huidige nikkelbatterij, maar zijn moeilijker te maken in grote hoeveelheden. Gsm's maakten eerder al de overgang van nikkel naar lithium-ion.

Alternatief 3: waterstof

Toyota's landgenoot Honda gooit het over een heel andere

boeg. De autoconstructeur is afgelopen week begonnen met

de productie van de FCX Clarity. Die milieuvriendelijke wagen rijdt

op elektriciteit die gegenereerd wordt door de combinatie van waterstof en zuurstof. De ambities zijn wel beperkt. Het gaat eigenlijk om niet meer dan een schuchtere commerciële test. Honda plant een productie van 200 wagens over de komende drie jaar die alleen voor de VS en Japan bestemd zijn. Een van de eerste klanten is de Amerikaanse actrice Jamie Lee Curtis. De FCX Clarity wordt ook niet verkocht, maar voor drie jaar verhuurd aan 300 dollar per maand.

Waterstof kampt als autobrandstof met het dilemma van de kip of het ei. Zonder auto's op waterstof bieden energiemaatschappijen de brandstof niet aan en zonder aanbod bij tankstations koopt niemand een auto die op waterstof rijdt. Ook zijn wetenschappers het niet eens over de milieuvriendelijkheid en de energie-efficiëntie van de waterstofwagen. Waterstof is geen energiebron, maar louter een energiedrager die vooral gewonnen wordt uit aardgas en olie. Sceptici van de waterstofwagen wijzen erop dat een puur elektrische wagen zuiniger omgaat met energie.

Alternatief 4: aardgas

Aardgas kan mogelijk een tussenstap zijn naar waterstof. Net als waterstof kampt aardgas met het 'kip of het ei'-dilemma. Het Nederlandse gasbedrijf CNG-Net en Fuwell, een joint venture van Texaco, gaan de komende drie jaar voor 95 miljoen euro 315 tankpunten voor aardgas bouwen. Een liter aardgas kost aan de pomp ongeveer 65 eurocent.

Verzendingsbedrijf DHL gelooft alvast in de technologie. Het bedrijf zet in september Ivecobusjes op aardgas op de weg. Volgens Albert Jourdan, directeur duurzaam ondernemen bij DHL Benelux, bespaart zijn bedrijf in acht jaar tijd 3.000 euro per nieuw busje op aardgas ten opzichte van diesel.

Aardgas is milieuvriendelijker dan brandstoffen die op olie gebaseerd zijn. De brandstof stoot 70 procent minder fijn stof en 20 procent minder koolmonoxide uit ten opzichte van benzine. Maar aardgas is qua verbruikersprijs pas bij veel kilometers concurrerend met bijvoorbeeld diesel.

"Aardgas is een voorloper van biogas en later waterstof", zegt Erik Kemink, directeur van het Nederlandse CNG Net. De vulpunten die de bedrijven aanleggen voor aardgas kunnen technisch ook worden gebruikt voor het tanken van biogas en waterstof. De auto's die op aardgas rijden, kunnen volgens de betrokkenen ook met eenvoudige aanpassingen op biogas en waterstof rijden.

Alternatief 5: biobrandstoffen

In Brazilië maakt op suiker gebaseerde biobrandstof opgang ten nadele van de duurdere benzine. Sinds de jaren zeventig al laat de overheid er auto's op ethanol uit suikerriet rijden. Bijna 90 procent van de nieuwe auto's in Brazilië heeft flexibele motoren die elke combinatie van ethanol en benzine aankunnen.

Toch aarzelen de meeste autoconstructeurs om een biobrandstof als ethanol tot een wereldwijde standaard te ontwikkelen. Dat heeft vooral met de grote politieke onzekerheid te maken. Al maanden woedt het debat over de ecologische nadelen van massaproductie, die de ecologische voordelen teniet zouden doen. En dan is er nog de mogelijke impact op de inflatie.Een Brits regeringsrapport toonde deze week aan dat het enthousiasme over biobrandstof wel degelijk "een aanzienlijke" rol speelt in de prijsstijgingen van voedsel. Biobrandstoffen lijken als alternatieve brandstof alleen een kans te maken als het om tweede generatie biobrandstof gaat, zoals boom- of plantenafval, dat niet meer voor menselijke voeding geschikt is.

In Brazilië maakt op suiker gebaseerde biobrandstof opgang ten nadele van de duurdere benzine. Sinds de jaren zeventig al laat de overheid er auto's op ethanol uit suikerriet rijden. Bijna 90 procent van de nieuwe auto's in Brazilië heeft flexibele motoren die elke combinatie van ethanol en benzine aankunnen.

Toch aarzelen de meeste autoconstructeurs om een biobrandstof als ethanol tot een wereldwijde standaard te ontwikkelen. Dat heeft vooral met de grote politieke onzekerheid te maken. Al maanden woedt het debat over de ecologische nadelen van massaproductie, die de ecologische voordelen teniet zouden doen. En dan is er nog de mogelijke impact op de inflatie.Een Brits regeringsrapport toonde deze week aan dat het enthousiasme over biobrandstof wel degelijk "een aanzienlijke" rol speelt in de prijsstijgingen van voedsel. Biobrandstoffen lijken als alternatieve brandstof alleen een kans te maken als het om tweede generatie biobrandstof gaat, zoals boom- of plantenafval, dat niet meer voor menselijke voeding geschikt is.

Alternatief 6: meerdere standaarden

Volgens experts zal het vijf tot tien jaar duren vooraleer het potentieel van de alternatieven voor op olie gebaseerde brandstoffen echt duidelijk wordt.Volgens Toyota-onderzoeker Miyadera moeten we er ernstig rekening mee houden dat de standaardbrandstof van de toekomst wel eens per continent zou kunnen verschillen. In de ene regio zou de ene biobrandstof bijvoorbeeld makkelijker te telen zijn dan in de andere.

Als de standaardbrandstof per regio verschilt, zullen de autoconstructeurs de motoren en versnellingsbakken ook per regio moeten aanpassen. Dat zou een radicale omslag betekenen in het businessmodel van de auto-industrie, die nu uitgaat van wereldwijd identieke automodellen. Een andere optie is om op grote schaal auto's te bouwen die zowel een universele, wereldwijde brandstof als een regionale brandstof kunnen slikken. Het Braziliaanse voorbeeld toont dat zoiets kan werken.

"We weten op dit moment niet of elektriciteitstechnologie die op een batterij gebaseerd is dan wel duurzame biobrandstof succesvol zal zijn", verklaarde James Smith, voorzitter van energiereus Shell UK, op een recente klimaatconferentie. "De strategische kwesties waar we voor staan, zijn enorm."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234