Zondag 04/12/2022

De toekomst is een modderstroom

Tillemans regisseert Albee bij RaamTeater

Antwerpen

Van onze medewerker

Peter Anthonissen

Eén ding kan het door de Beoordelingscommissie voor Nederlandstalige Dramatische Kunst op de korrel genomen Nieuw Ensemble RaamTeater moeilijk aangewreven worden: dat het geen oog zou hebben voor kwaliteitsvolle teksten. Tien jaar na de première in Wenen is Edward Albee's Three Tall Women ook in Vlaanderen te zien.

Op zijn tweeënzeventigste blijft de Amerikaan Edward Albee een begeerd theaterauteur. Tot op het einde van het seizoen toert het Mechels Miniatuur Teater met Khaldoun Elmecky's krachtige enscenering van Who's Afraid of Virginia Woolf. Hoewel dat stuk in 1962 in première ging, blijft het onverwoestbaar. De strijd die de echtelieden Martha en George uitvechten, is nog steeds even actueel. Three Tall Women toont een andere, hedendaagsere Albee: even raak, maar minder realistisch, al wekt het begin de tegengestelde indruk.

Het stuk opent met een huiskamertafereeltje. Een hoogbejaarde vrouw haalt herinneringen op. Ze is in het gezelschap van een dame de compagnie van middelbare leeftijd en een jonge juriste, afgevaardigd door het advocatenkantoor dat haar belangen behartigt. De sfeer wordt geleidelijk minder gemoedelijk. De oude vrouw eist de aandacht op, wat gezien haar leeftijd niet echt verwonderlijk is. Irritant echter is de manier waarop ze over zichzelf opsnijdt. "Ik was groot en sterk", zegt ze. "Iemand moest het zijn." Een toonbeeld van tolerantie is ze al evenmin. De vrouw van middelbare leeftijd kent deze litanie en neemt ze met een korreltje zout, de jongste zet de tegenaanval in. Zonder resultaat.

In het tweede deel is de oudste gestorven, maar staan de drie vrouwen toch springlevend op het toneel. Blijkt dat ze allen afsplitsingen zijn van een en dezelfde vrouw op respectievelijk 26-, 52- en 92-jarige leeftijd. De jongste krijgt te horen wat haar in de toekomst allemaal te wachten staat. Ze krijgt geen koude douche, maar een heuse modderstroom over zich heen. Al haar dromen en verwachtingen blijken ijdel. Haar lot is onontkoombaar.

Het gelukkigste moment is, aldus de oudste, "aan het einde komen".

Het is onmogelijk en ook onnodig dit stuk volledig te duiden. Albee leunt in zekere zin bij de magisch-realistische traditie aan. Regisseurs stelt hij voor een dilemma: het mysterie van de tekst moet behouden blijven, maar anderzijds mag het stuk niet zo ongrijpbaar worden dat het langs het publiek heen glijdt. De vragen blijven dus. Kijkt de oudste terug of blikt de jongste vooruit? Wat is het effect van het tweede deel op de twintiger? Hoe houdt ze zich recht wanneer ze verstrikt raakt in dat kluwen van pikzwarte gedachten? In zijn enscenering gaat Tillemans die uitdaging uit de weg. De reproductie van drie Nymphéas van Claude Monet (een ontwerp van Jan Vanriet) plaatst de voorstelling in een wat dromerige sfeer. Tillemans slaat de veiligste weg in, die van het realisme, terwijl het stuk veel verder gaat dan dat. Noch de mise-en-scène noch het spel slagen erin dit te doorbreken. Julienne De Bruyn, Anneleen Cooreman en Mieke Laureys kiezen vrij vroeg voor een welomschreven benadering van hun personage en houden daar op het einde nog aan vast. Alsof hun ontmoeting - denkbeeldig of niet - hen op generlei wijze heeft geraakt. Drie grote vrouwen is een vlakke enscenering van een sterk stuk.

TITEL: Drie grote vrouwen

DOOR: Nieuw Ensemble RaamTeater

AUTEUR: Edward Albee (vertaling: Walter Tillemans)

REGIE: Walter Tillemans

ACTEURS: Julienne De Bruyn, Anneleen Cooreman, Mieke Laureys

WAAR EN WANNEER: tot 21 oktober, telkens van woensdag tot zaterdag om 20.00 uur in het RaamTeater op 't Zuid, De Vrièrestraat 36, 2000 Antwerpen (tel. 03/233.91.48).

ONS OORDEEL: "Drie grote vrouwen is een vlakke enscenering van een sterk stuk."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234