Donderdag 28/10/2021

De toekomst bestaat niet meer

'De wereld bevindt zich in een postapocalyptisch stadium, waarbij de macht overgenomen werd door een AI, genaamd Matrix'

'The Matrix' van de gebroeders Andy en Larry Wachowski

'Een tornado van speciale effecten, bestemd voor een generatie die grootgebracht werd met stripverhalen en computers', zo omschrijft filmcritica Janet Maslin van de New York Times de futuristische actiethriller The Matrix, waarmee de gebroeders Andy en Larry Wachowski enige tijd geleden de Amerikaanse bioscoopkassa's duchtig deden daveren.

Zelf omschrijven de Wachowski's hun dure hightechfilm liever als een 'intellectual action movie'. Feit is dat The Matrix van de kijker enig creatief voorstellingsvermogen verwacht. In de sciencefictionklassieker 2001: A Space Odyssey van Stanley Kubrick uit '68 konden we al getuige zijn van een hardnekkig duel tussen mens en computer. Hier blijkt dat de mens dit gevecht reeds fataal verloren heeft; alleen, hij weet het nog niet...

Keanu Reeves speelt het hoofdpersonage Thomas Anderson, alias Neo, een computerprogrammeur en (in zijn vrije uurtjes) hacker die op zijn scherm plots vreemde boodschappen ontvangt. Daaruit moet blijken dat van hem een soort reddingsoperatie verwacht wordt. De wereld bevindt zich namelijk in een postapocalyptisch stadium, waarbij de macht overgenomen werd door een AI (artificiële intelligentie), genaamd Matrix. Wat er van de mensensoort nog overblijft, werd zo geprogrammeerd dat het lijkt alsof er in feite niets veranderd is en we ons nog steeds in pakweg 1999 bevinden. Met andere woorden: dit is The Truman Show, waarbij dit keer iedereen voor het lapje wordt gehouden. De werkelijkheid waarin de mensen denken te leven, bestaat dus alleen virtueel; het is allemaal pure verbeelding. En zo komt het dat Neo door een (in dergelijke sciencefictionverhalen blijkbaar onvermijdelijke) geheime verzetsbeweging, aangevoerd door rebel Morpheus (rol van Laurence Fishburne), beschouwd wordt als een soort Messias, die de wereldbevolking moet duidelijk maken dat ze eigenlijk voor de gek wordt gehouden.

Tot zover dus het 'intellectuele' gedeelte van deze actiefilm, die inderdaad met veel visueel bravoure een tornado van speciale effecten, gaande van morphing over flow-mo, over de verblufte kijker uitstort. Die effecten worden onder meer gebruikt om de vele martial arts-sequenties, gechoreografeerd door grootmeester Yuen Wo Ping uit Hongkong, nóg verbluffender en zwaartekracht trotserender te maken dan gewoonlijk. Een leuke scenariovondst in dit verband is ook dat de nodige kungfuexpertise niet eens door Neo bij elkaar hoeft getraind te worden. Even het toepasselijke programma rechtstreeks in zijn hersenen downloaden en hij kan - letterlijk - aan de slag. Wapens nodig? Een ander stukje software en het schieten kan beginnen.

Doorheen het verhaal vraagt Thomas/Neo zich geregeld af wie of wat de Matrix nu eigenlijk is. Van zijn mentor Orpheus krijgt hij, naargelang de omstandigheden, verschillende antwoorden. Eén daarvan is: "Open your mind." Dat verwijst dus naar dat creatieve voorstellingsvermogen dat ook van de kijker verwacht wordt. Een en ander lijkt zo uit de pen van een reclamejongen afkomstig: "You have to see it for yourself."

TITEL: The Matrix. REGIE en SCENARIO: Andy en Larry Wachowski. FOTOGRAFIE: Bill Pope. MUZIEK: Don Davis. PRODUCTIE: Joel Silver. VERTOLKING: Keanu Reeves, Laurence Fishburne, Carrie-Anne Moss, Hugo Weaving, Joe Pantoliano, en anderen. VS, 1999, kleur, 135 minuten. Gedistribueerd door Warner Bros.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234