Dinsdag 21/09/2021

De Tobintaks: voor alle duidelijkheid, er is geen reden tot paniek

De argumenten tegen de taks zijn stuk voor stuk te weerleggen

Het is zover. De tegenstanders van de financiële transactietaks (FTT) - in de volksmond bekend als de Tobintaks - beseffen dat de beslissing om de taks in te voeren en toe te passen nadert. Ze halen plots alles uit de kast om de invoering tegen te houden. Gisteren dreigde de voorzitter van Belfius nog met ontslag. De man werkt voor de overheid, nota bene. En ook hij struikelt over zijn eigen argumenten.

Laten we eerst één ding duidelijk maken. De FTT is voor ons, en zeker in de versie die nu op de EU-tafel ligt, geen revolutionair voorstel. Het gaat om een beperkte vorm van controle en belasting op kapitaal, die hypersnelle speculatie kan afremmen, mee kan helpen om financiële crisissen te voorkomen, en die bovendien een respectabele som geld kan opbrengen om nuttige dingen te doen voor sociaal beleid, ontwikkeling en strijd tegen de klimaatopwarming.

Tegen deze al bij al beperkte maatregel wordt nu 'alle hens aan dek' gereageerd vanuit de financiële sector. Sommige reacties hebben zelfs een hoog drama queen-gehalte. Eén constante echter. De argumenten zijn stuk voor stuk te weerleggen.

Argument 1 Het grote geld zal wegtrekken - FOUT

Maanden geleden dreigden de coördinatiecentra in België weg te trekken als er een FTT zou komen. De commissie heeft haar werk echter goed gedaan, en heeft een afscherming opgebouwd die twee elementen combineert: de nationaliteit van de eigenaar van het financieel product en de plaats waar het product is 'gemaakt' of uitgegeven. In de praktijk betekent dit dat een financieel product dat uitgegeven is in een van de elf landen die nu meedoen met de FTT belast zal worden, ook als het elders (bijvoorbeeld in de Londense City) wordt verhandeld. Een simpele aanpak, met wonderlijk effect in het discours van de tegenstanders. Zij die tot voor kort riepen dat het geld zou ontsnappen aan de controle, klagen nu dat de kring te goed gesloten is.

Argument 2 De taks zal een groot gat slaan in de budgetten van overheid en burger - FOUT

De berichten die nu worden verspreid zijn halve waarheden en hele leugens. De overheid zou getroffen worden omdat ook overheidsobligaties worden belast. Dat wordt door de Commissie formeel ontkend. Ook de stemmingmakerij over uw en mijn spaarvarken is overdreven: 95 procent van de Europese gezinnen haalt minder dan 1,6 procent van zijn inkomen uit roerend goed.

Argument 3 Met de FTT smelt de winst als sneeuw voor de zon - FOUT

Men stelt dat een groot deel van de sector met erg kleine winstmarges per transactie zit, en door de extra kost van de FTT onrendabel zou worden. Men verwijst daarbij vaak naar de ontelbare verzekeringsoperaties die nodig zijn om transacties in de sector te verzekeren. In het commissievoorstel wordt de heffing alleen toegepast op de oorspronkelijke verkoper en de uiteindelijke koper van het financieel product, niet op de tussenhandel als die gewoon als doorgeefluik dient.

De Nationale Bank en Febelfin stellen dat de vier grootste Belgische banken 8,4 miljard euro verliezen door de FTT. 8,4 miljard door de invoering van een taksje van hooguit 0,1 procent? Dat betekent concreet dat er een omzet van 8.400 miljard euro belast wordt. Dat is 21 keer ons bnp. Als dat getal klopt, dan is dat schandalig veel om gewoon risico's in te dekken en zouden daar best eens vraagtekens bij gesteld worden. Hoeveel blijft er netto over van die 8,4 miljard euro als men heen-en-weertransacties wegcijfert? Volgens sommigen gaat het dan over 1,5 miljard. Dat is al een pak minder en in lijn met de verwachtingen van de Commissie.

Het allereerste voorstel voor een taks op financiële producten dateert ondertussen van 1971. Sindsdien werden alle technische argumenten gehoord en in een hele reeks impactstudies weerlegd. Het commissievoorstel ligt intussen alweer enkele maanden op tafel. Waarom duurt het zo lang voor men de maatregel ook toepast? Er is een verschil tussen voorzichtigheid en blokkeringsmanoeuvres. Na meer danveertig jaar wordt het tijd om een goed idee om te zetten in praktijk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234