Zondag 08/12/2019

Mensensmokkel

De tip van de mensensmokkelaar: loop de autosnelweg over

Een 40-jarige Ethiopiër werd in de nacht van maandag op dinsdag overreden op de E40 in Jabbeke toen hij op de vlucht sloeg voor de politie. Beeld Mathias Mariën

Een 40-jarige Ethiopiër liet gisteren het leven bij een politiecontrole in Jabbeke terwijl hij de E40 te voet probeerde over te steken. Of hij daarbij bevelen opvolgde van een mensensmokkelaar, is niet duidelijk. Zeker is wel dat zij de levensgevaarlijke acties als een beproefde tactiek zien om migranten uit handen van de politie te houden.

De nacht van maandag op dinsdag, de snelwegparking aan de E40 in Jabbeke, richting Frankrijk. De federale politie voert er samen met de lokale politie een actie tegen mensensmokkel. Enkele kilometers verder, in Westkerke, gebeurt hetzelfde. Daar worden zeven Irakezen opgepakt. In Jabbeke onderschept de politie vier Ethiopiërs, die volgens hun eigen verklaringen maandag nog vanuit Brussel-Noord met de trein naar Brugge gereisd zijn. Van daaruit zijn ze met de bus naar Jabbeke gekomen, vermoedelijk met het plan om richting Frankrijk en vervolgens naar Groot-Brittannië te trekken. 

Maar op de parking waren nog minstens twee andere vluchtelingen aanwezig. Opgeschrikt door de politiecontrole staken zij de nachtelijke E40 over. Een van hen kruiste de zes rijstroken en haalde de overkant. Hij is spoorloos. Een tweede werd opgeschept door een wagen en overleed ter plaatse. Het parket kon hem op basis van zijn vingerafdrukken identificeren als M. A., een Ethiopische man geboren in 1978. Dat zijn de gegevens die de man zelf verstrekte aan de politie toen hij op 9 januari gecontroleerd werd aan het station van Brugge. 

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) spreekt over een heel spijtig voorval. "De politie heeft haar werk gedaan en treft geen schuld, denk ik. Iedereen weet dat een autosnelweg overlopen niet mag en heel gevaarlijk is. Dit kan ons niet nopen om de politieacties op te schorten", aldus de minister op Radio 1.

Gedwongen door mensensmokkelaars

Toch steekt zo'n migrant niet noodzakelijk uit vrije wil over, zegt Frank De Meester van het Brugse parket. "Het is de meest zekere manier om van de politie af te zijn, maar ook het meest gevaarlijke op dat moment van de nacht met auto's die tegen 120 per uur over de weg razen, dat klopt", zegt hij. "Maar we hebben aanwijzingen dat migranten daartoe het bevel krijgen van mensensmokkelaars." 

Of dat in de nacht van maandag op dinsdag ook het geval was, is niet duidelijk. Maar zeker is wel dat mensensmokkelaars de migranten tot risico's dwingen, zegt Stef Janssens, specialist mensensmokkel van migratiecentrum Myria. Ze doen dat omdat meer dan de helft van het smokkelbedrag pas betaald wordt na bereiken van bestemming, aldus Janssens.

De getuigenissen van dwang zijn intussen legio. Eind vorig jaar bevrijdde de politie nog een Iraakse man, zijn hoogzwangere vrouw en hun dochtertje van 11 maanden oud uit een metalen kist die verstopt zat in een vrachtwagen in Adinkerke. Het gezin had dat in eerste instantie geweigerd, maar was ertoe gedwongen door mensensmokkelaars onder bedreiging van een mes. 

Maar ook over het roekeloos overlopen van een autostrade onder druk van een mensensmokkelaar zijn al gevallen bekend. Zo verklaarde een Indiër die in 2016 bij zo'n actie gewond geraakte achteraf aan de politie hoe hij in een groepje van vijftien gesmokkelden naar de snelwegparking  gebracht werd om in een vrachtwagen verstopt te worden. "Op het moment dat de politie ter plaatse kwam, stond de groep aan een vrachtwagen te wachten. De begeleider gaf hierop het bevel om de autosnelweg over te steken."

Gesloten centrum

In 2016 registreerde de federale politie 1.093 feiten van mensensmokkel. In het eerste semester van 2017 waren dat er 370. Volgens Janssens belandt echter maar een fractie van de onderschepte migranten in een gesloten centrum. De meeste krijgen een bevel om het grondgebied te verlaten en zijn dan op vrije voeten. 

Hebben zulke acties dan nog wel zin? Toch wel, volgens Janssens. "Een jacht op illegalen op treinen is zelfs contraproductief voor de strijd tegen mensensmokkel. Veel beter is om te focussen op de parkings waar smokkelaars en smokkelslachtoffers elkaar treffen en op heterdaad kunnen betrapt worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234