Donderdag 04/03/2021

'De tijden van het domme stoempen zijn voorbij'

Nick Nuyens won vorig jaar de Ronde van Vlaanderen, maar door een scheurtje in zijn heup kan hij zijn titel zondag niet verdedigen. De intellectueel van het peloton weet dat er belangrijker zaken zijn, maar toch. Nuyens: 'De Ronde is mijn wedstrijd.'

Een scheurtje in de heup houdt Nick Nuyens uit de Ronde van Vlaanderen. De winnaar van vorig jaar loopt op krukken. Na zijn val in Parijs-Nice wist hij meteen dat zijn voorjaar voorbij was. "Ik ben huilend in de volgwagen gekropen, en dat waren geen tranen van pijn. Ik wist toen nog niet dat ik een breuk had, maar opgeven in Parijs-Nice betekent sowieso conditionele achterstand. Toen ik later hoorde dat het voorjaar om zeep was, duizelde het in mijn hoofd. Je weet: dat magische rugnummer 1 ligt op jou te wachten, en dan ben je er niet bij. Ik sta behoorlijk realistisch in het (wieler)leven, maar hier heb ik het verschrikkelijk moeilijk mee gehad. Gelukkig heeft het lichaam de beslissing genomen, want zelf zou ik op minder dan halve kracht ook zijn gestart. De Ronde van Vlaanderen is geen kermiskoers, hé."

Zijn vrouw Evy, zelf oud-wielrenner, die ook aan tafel zit, zegt dat ze de afgelopen weken diep in haar troostpakket is moeten gaan. "Nick is 31 en dan heb je geen tijd te verliezen om een mooi palmares bij elkaar te fietsen."

In een spurt met drie klopte Nuyens vorig jaar de Fransman Sylvain Chavanel en de Zwitser Fabian Cancellara. Uitpuffend van een formidabele inspanning zei hij voor de camera dat zijn carrière nu pas echt was geslaagd.

"Het klinkt wat overdreven, maar zo is het wel. De winnaar van de Ronde van Vlaanderen verdwijnt nooit meer uit de geschiedenisboeken. Als je de Ronde hebt gewonnen, verandert je leven. Ik heb het nu veel drukker. De avond van de wedstrijd kwam ik thuis en ineens was mijn straat veranderd: eenrichtingsverkeer. Mensen joelden en dansten. Iedereen vloog me om de nek. Ook mensen die mij een dag eerder nog konden afschieten, wilden me fêteren.

"Sportief gesproken heeft de Ronde mijn erelijst veranderd. Alles komt in een ander daglicht te staan. Deuren gaan open. In het peloton word je meteen voor voller aangezien. Je voelt respect. Het gaat maar om 20 centimeter in de spurt, maar in die onnozele afstand ligt de hemel. Ik ben altijd een renner van het voorjaar geweest, was in 2008 al eens tweede in de Ronde. Maar winnen zet je leven op zijn kop. Ik ben gelukkig van het nuchtere slag, ben in mijn hoofd niet gaan hemelfietsen, maar voor de winnaar van de Ronde is er altijd plaats in het restaurant, ook als het vol is. Niet dat ik dat wil, maar zo gaat het. Er kleeft iets koninklijks aan deze wedstrijd. Daarom sta ik nu niet te zweven hoor: geef mij de natuur, en ik ben gelukkig."

Slimme renner

Een veelwinnaar is hij niet. Maar in de grotere koersen staat hij er altijd. Nuyens brak door in september 2004 toen hij in een tijdspanne van acht dagen zowel Parijs-Brussel, de Grote Prijs van Wallonië als GP di Prato wist te winnen. Eerder dat jaar triomfeerde hij bij de Ster Elektrotoer. In 2005 won hij de Omloop Het Volk, een jaar later Kuurne-Brussel-Kuurne. 2011 werd zijn topjaar: winnaar in Dwars door Vlaanderen en in de Ronde.

Van Nick Nuyens wordt gezegd dat hij een slimme renner is. "Ik heb mezelf die naam niet gegeven. Ik volg natuurlijk een zekere logica in de koers. Noem het speldoorzicht van een nummer 10 in het voetbal. Je ziet dingen in een flits gebeuren. Ik maak onbewust een analyse van de kopgroep waarin ik zit. Pas dan besluit ik om vol mee te rijden of niet.

"Het is een kwestie van kijken en logisch denken. Met hoeveel renners fietsen we voorop? Welke ploegen zijn in de kopgroep vertegenwoordigd? Is de voorsprong groot genoeg of gaat het peloton jagen? Ik taxeer lichamen. Hoe zitten de anderen op de fiets, wat zijn hun omwentelingen, rijden ze op souplesse, zit er een sleper bij?

"Evy zegt dat ze aan mij ziet wanneer ik goede benen heb. Ik weet het zelf nooit zo goed. Ik hoor wel dat andere renners bang zijn als ze met mij in een kopgroep zitten. Kennelijk heb ik ook een grimas in mijn gezicht als ik goed draai. Zegt men. Ik wil het niet overdrijven, maar koersen is voor een deel ook wetenschap. En feeling natuurlijk." Evy: "Aan hoe hij op zijn fiets zit en uit zijn ogen kijkt, zie ik of hij die dag goed is."

Heroïek op strontwegen

Nuyens is niet van het lyrische soort. Niet in het juichen, niet in het praten. Zijn commentaren zijn meestal zakelijk. Maar als het over de Ronde gaat, wordt de klankkleur toch iets breder. "De Ronde is voor iedere renner het summum. Je hoeft niet eens Belg te zijn om dat aan te voelen. Het is een combinatie van historie en heroïek, van strontwegen, kasseien en hellingen. Dat heb je nergens anders, dat is uniek. En daarbij komt dat de hellingen ook nog eens kort na elkaar komen.

"Toen ik nog in de jeugdcategorieën fietste, wist ik: de Ronde is mijn wedstrijd. Het op- en afgaan, het bochtenwerk, de natuur... Het is een soort afvalkoers. De survival of the fittest . Je ziet de groep almaar kleiner en kleiner worden - alleen de sterksten blijven over. Daar bij kunnen horen, geeft je een ongelooflijke kick."

De Ronde is ook Vlaamse ambiance. Bier, friet, viptenten. Anderhalf miljoen mensen langs de weg, op hun paasbest gekleed. De vrouwen in bloemetjesjurken. De live-uitzending op televisie is ook goed voor een kleine twee miljoen kijkers. En de premier zal het niet wagen weg te blijven van de Ronde van Vlaanderen. Aan het podium staan ze wel met zijn tienen te drummen, ministers uit de federale en Vlaamse regering. Vervelend voor de organisatoren die smoesjes moeten bedenken waarom de ene excellentie wel en de andere niet een bekertje mag uitreiken. De Ronde van Vlaanderen is gansch het volk.

Met het voortschrijden van de jaren is hij banger geworden. Nuyens denkt nog vaak aan Wouter Weylandt, de renner die vorig jaar in de Giro dodelijk neersmakte. "Ik rem nu liever dan bij te trappen in een risicosituatie. In de Ronde is positionering belangrijk, dat weet ik ook. Maar ik ga er niet invliegen als een kip zonder kop. Het gaat er in de koers soms zot aan toe. En er zijn de slechte wegen en de rotondes, de versmallingen en de paaltjes. Alles wordt gedaan om het verkeer te vertragen, maar van renners wordt verwacht dat ze in volle snelheid over rotondes, gaten en bulten fietsen. Als je op 80 kilometer per uur zit, mag je eigenlijk niet meer nadenken.

"Het probleem zijn vaak renners zonder ervaring. Zij kwakken er lustig op, hebben niet de intuïtie om te oordelen of een gat groot genoeg is om er in te springen. Zij overdrijven, omdat ze willen laten zien dat ze niet bang zijn voor grote namen. Bravoure zonder kunde."

Nuyens is de intellectueel van het peloton. Hij heeft aan de universiteit in Leuven communicatiewetenschappen gestudeerd. Hij leest een boek. Zijn studententijd is belangrijk geweest voor zijn vorming, zegt hij. "Ik moest er een stalinistische discipline op na houden: studeren, trainen, fietsen. Toch heb ik met volle teugen van het studentenleven geprofiteerd. Ik zat niet de hele tijd op een zolderkamertje. Ik ben blij dat ik heb geïnvesteerd in mijn toekomst. Als leerling op de middelbare school koos ik de Grieks-Latijnse richting. Het vormt je denken. Of Aristoteles helpt in de koers? Er blijft in het onderbewuste altijd iets van hangen.

"Ik ben altijd gefascineerd geweest door de media, door marketing en videomontages. Het studentenleven heeft mij volwassener gemaakt. Ik praat graag met managers van wielerploegen. Overigens, ik ben niet de enige wielrenner die heeft gestudeerd. Veel jongens fietsen rond met een diploma op zak. Het peloton is geïntellectualiseerd. Het cliché van vroeger dat renners opgroeiden met varkens achter het huis is al lang gepasseerd.

"Altijd hoor je dat renners maar twee gespreksonderwerpen hebben: vrouwen en auto's. Dat is ook wel zo, maar in mijn ploeg zitten jonge vaders. Wij praten nu vooral over kinderen. De tijd van het domme stoempen is voorbij. De geest fietst nu ook mee. Soms verwijt ik me zelfs dat ik te veel nadenk. Anderzijds helpt het me het verloop van de wedstrijd aan te voelen. Ik durf nu af te wachten, mijn moment te kiezen, al kan ik ook wel echt hard fietsen. Doodgaan? Wie niet kapot kan gaan, zal nooit de finale van de Ronde rijden."

Twee jaar maakte hij deel uit van de Rabobankploeg. Een tegenvaller. Grote prijzen bleven achterwege. Hij wil niet natrappen, maar toch: "Er ging veel mis in die ploeg. Het wederzijdse vertrouwen ging er algauw aan. Ik heb altijd van de Nederlandse mentaliteit gehouden: rechttoe, rechtaan. De structuur van Rabo is perfect, maar er wordt te weinig mee gedaan. Als ik aangeef dat er iets niet klopt en het wordt meteen als een zinsverbijstering van tafel geveegd, dan houdt het op. Ik voelde me bij Rabo niet altijd serieus genomen.

"Het klikte gewoon niet. Ik voelde dat ik me als buitenlander drie keer meer moest bewijzen. Ik had ook veel pech met valpartijen, maar juist dan hoop je dat de ploeg achter je blijft staan. Dat was niet het geval. De manier waarop Oscar Freire is weggegaan, is ook zo treurig. Een kampioen van zijn allure treed je niet tegemoet als een kruidenier. Uiteindelijk was ik gefrustreerd en was de ploegleiding gefrustreerd. Ik kan best kritiek hebben, maar zeg het mij dan onder vier ogen. Zo ging het niet bij Rabo: ze kwebbelden achter je rug. Rabobank gaat met vier kopmannen naar een klassieker - dan lukt het natuurlijk nooit.

"Met Erik Dekker kon ik goed opschieten en ik vind ploegleider Nico Verhoeven een absolute aanwinst voor het wielrennen. Als ik met hem naar de koers ging, voelde ik me opeens weer junior. De gretigheid, de sfeer van vroeger kwam terug."

Hij heeft een gezond zelfbewustzijn. Nuyens heeft zich vaak opgeofferd voor zijn gewezen ploegmaats Tom Boonen en Sylvain Chavanel, maar nooit onder dwang. "Ik vertik het om iemand zijn kont af te vegen. Mijn overstap naar Saxo Bank van Bjarne Riis voelde als een verademing. Er ontstond iets van intellectuele samenspraak. Knechten in de koers, als het moet, graag, maar niet in je hoofd. Dat vertik ik.

"Bjarne Riis geeft me de tijd om na dit malheur sterker terug te komen. Ik word niet onder druk gezet. Ik snak naar de zomer, naar de Olympische Spelen, naar het WK. Toen ik bij Saxo Bank kwam, kreeg ik meteen het vertrouwen van de ploegmanager. Als een man als Bjarne Riis tegen je zegt dat hij graag met je wil werken, dan krijg je vleugels. Je gewild voelen, is de beste motivatie."

Na tien jaar professioneel cyclisme kan hij nog altijd bijleren, zegt hij. 'Riis is iemand van weinig woorden. "Yes, no." Tijdens een trainingskamp kwam hij naast mij rijden. Hij is een man van teambuilding. We zijn als ploeg toch met een man of zeventig: renners, mecaniciens, verzorgers, artsen. Als hij ons in het begin van het seizoen toespreekt, is het muisstil. Dat had ik niet eerder meegemaakt, niet bij QuickStep of Cofidis, niet bij Rabo.

"De dag dat hij naast me kwam rijden, zei Riis: 'Je zit verkeerd op de fiets. Je rijdt met een trapstel van 172,5. De lengte van de staaf van de trappers moet worden teruggebracht naar 170." En hij had gelijk. Voor buitenstaanders is dat een detail, maar niet als je in weer en wind 280 kilometer op de fiets zit, kan ik u zeggen.'

Nuyens staat bekend als een cleane renner. Dopingvrij. Juist daarom kwetst het hem zo dat de whereabouts, het moeten doorgeven waar je bent, zo'n asociaal systeem zijn. "Dopingcontroles zijn prima, maar het moet wel menselijk blijven. Ik wil nu met jou en Evy nog wel rustig een hapje kunnen eten. Nee, er is geen solidariteit onder de renners. Iedereen wil in de WorldTour rijden, ook kleinere ploegen. Opstandigheid wordt afgestraft. Op de avond van mijn huwelijk werd ik nog achtervolgd door de whereabouts . Die willekeur vind je nergens in de maatschappij.

Klasbak Contador

"De schorsing van Alberto Contador was een harde klap voor de ploeg. Alberto heeft nog steeds mijn vertrouwen als renner. Ik weet zeker dat hij drie keer sterker terugkomt. Wat ik van hem op training heb gezien, deed mijn ogen knipperen. Hij stoomde op een tijdritfiets drie groepjes voorbij. Andere renners zouden dan een hoofd als rode kool hebben, op het gezicht van Contador zag je niet eens een zweetdruppel. Nooit zo'n klasbak gezien. Iedereen was ervan overtuigd dat hij zou worden vrijgesproken. Ik huiver voor voedingssupplementen."

Natuurlijk zal hij naar de Ronde kijken. Met pijn in het hart, diepe pijn. "Het is mijn wedstrijd van het jaar. Ik heb vier maanden naar deze periode toegewerkt om top te zijn. Vier maanden afzien, alleen in Spanje, zonder familie. Urenlang trainen, elke dag. Terwijl ik de knuffel van mijn drie zoontjes natuurlijk ook miste. Ik ben zelfs met de ploeg nog naar Israël gegaan voor een extra training. En dan is er die domme val in Parijs-Nice.

"Ik mag zeggen dat ik geen kleinzerige jongen ben. Ik heb ooit de Vuelta uitgereden met een gebroken pols. Maar een breuk in het bot van je heup is onherroepelijk. Als ik dan zondag de renners over de Kwaremont zie vliegen, zal er weemoed zijn. Ja, dat mag je verdriet noemen. Ook al weet ik dat er belangrijker dingen in het leven zijn. Ik zag op televisie de herdenking van de slachtoffers van de busramp in Zwitserland. Al die witte kistjes naast elkaar. Dan mag je niet klagen over een scheurtje in de heup."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234