Woensdag 08/04/2020

De Tijd puzzelt op het toneel met stukjes Paul Auster

Twee acteurs van De Tijd, Jurgen Delnaet en Rosa Vandervost, hebben samen een theatervoorstelling gemaakt gebaseerd op fragmenten uit romans van de Amerikaanse schrijver Paul Auster. Auster/It Don't Mean a Thing if It Ain't Got That Swing beleeft vanavond zijn première in CC Berchem.

Door Dirk Steenhaut

"Austers werk gaat over herkenning", zegt Jurgen Delnaet, die de stukken ook vertaalde en bewerkte. "Ik herken mij in zijn werk, zijn levensvisie, de manier waarop hij met de schrijfkunst omgaat. Paul Auster schrijft over het schrijven, over het leven als iets wat je overkomt. Pas helemaal op het einde zie je het hele verhaal, krijg je een caleidoscopisch beeld gepresenteerd. Austers romans vormen een handleiding die ook op mijn eigen ambacht van toepassing is."

'It Don't Mean a Thing if It Ain't Got That Swing' is oorspronkelijk een jazz standard van Duke Ellington. Delnaet: "Rosa hoorde dat nummer op de radio in de versie van Ella Fitzgerald en een kwartier later las ze erover in een van Austers boeken, waarin het lot en het toeval overigens vaak centraal staan. Maar de 'swing' uit de titel heeft ook met 's mans taal én zijn narrengedrag te maken. Al schrijvend legt hij je in de luren en hij maakt er niet eens een geheim van dat hij dat doet."

Delnaet en Vandervost hebben twee jaar lang alles van Paul Auster gelezen waar ze de hand op konden leggen en er vervolgens intuïtief, emotioneel passages uit geselecteerd. Delnaet: "We hebben er een grote puzzel mee gemaakt en hanteerden daarbij de cut and paste- of sampling-techniek, we hebben dus niet geprobeerd de fragmenten op een logische manier aan elkaar te lassen. Ons uitgangspunt was: wat wil ik absoluut vertellen met dit stuk of deze dialoog? Aangezien die keuzes op onszelf betrekking hadden, presenteerden de volgorde en de logica zich op den duur vanzelf en bleek er achteraf toch een verhaal met een rode draad in te zitten.

"Het thema van de voorstelling is dat van het lot, het toeval. In het leven heb je de dingen niet onder controle, maar Auster probeert al scheppend wel de illusie van controle op te wekken. Dat is iets wat iedere kunstenaar of acteur tracht te doen. Andere vaak terugkerende preoccupaties zijn geld, iets wat bij Paul Auster altijd uit de lucht komt vallen, en de vraag of we de ander ooit echt zullen kunnen begrijpen, of een harmonie tussen individuen of volkeren überhaupt mogelijk is."

Heeft Delnaet na zijn intensieve lectuur van Austers oeuvre het gevoel dat hij de auteur beter heeft leren kennen? "Zeker, en wat ik nu weet, volstaat voor mij. Ik heb het punt bereikt waarop ook zijn zwakheden als schrijver mij beginnen op te vallen. Mijn favoriete roman? Het best geschikt voor een eerste kennismaking is wellicht Moon Palace. Maar wanneer Auster binnenkort naar Brussel komt om er samen met zijn vrouw een literaire avond zal verzorgen, heb ik slechts één vraag voor hem: 'Hoe kan ik in 's hemelsnaam ophouden met je werk te lezen?'"

Vanavond in CC Berchem, Driekoningenstraat 126, 2600 Berchem (Antwerpen). Ook te zien op 31 mei en van 5 tot en met 7 juni.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234