Maandag 06/12/2021

De tijd is rijp voor koning Ubu

Froe Froe maakt poppentheaterversie van Jarry's farce

Alfred Jarry's (1873-1907) bekende theaterstuk Ubu roi werd voor het eerst opgevoerd in een poppentheater, in 1888. Hoewel het pas enkele jaren later bekendheid kreeg na opvoeringen in een 'gewoon' theater, is Ubu roi inderdaad een heel geschikt stuk om te worden geënsceneerd door poppenspelers. Het is bijvoorbeeld hoegenaamd geen stuk waarin acteurs diep in zichzelf moeten graven om hun personage gestalte te geven. Integendeel, het karikaturale is juist zeer belangrijk. Moet ook Marc Maillard van het Antwerpse poppentheater Froe Froe zijn opgevallen toen hij besloot Ubu roi op het repertoire te nemen van zijn gezelschap.

Hij is niet de enige in ons land die dit of het vorige seizoen de figuur van Ubu, een personage dat zich laat leiden door hebzucht, lafheid, heerszucht en wreedheid, centraal heeft gesteld. Toeval? Froe Froe formuleert het zo: "Als België op straat moet komen voor er zelfs maar aan gedacht wordt een moord of bendedossier eindelijk onder handen te nemen en ons land, tot dan toe enkel gekend van zoete chocolade, nu in twee jaar tijd meer corrupte politiekers en gerechtelijke schandalen tentoonspreidt dan Italië in tien jaar deed, dan is het moment rijp voor figuren als Koning Ubu."

De plot van Koning Ubu lijkt erg op die van Shakespeares MacBeth. Ubu, een vertrouweling van de koning van Polen, wordt door zijn vrouw opgestookt om zich meester te maken van de troon. Eens Ubu op de troon terechtgekomen is gedraagt hij er zich als een platte opportunist, een ongenadige heerser, een varken kortom. Tot het leger onder leiding van de zoon van de overleden koning tegen Ubu in opstand komt en hij moet vluchten. Gaan MacBeth en zijn vrouw ten onder aan schuldgevoelens, Ma en Pa Ubu kennen zulke gevoelens niet, ze zijn compleet gewetenloos. Ze blinken uit in boertigheid en grof taalgebruik. Hoewel Jarry er op zijn manier toch een zeer poëtische taal van maakte, met onder meer nieuwe maar zinloze woorden er in verwerkt.

Froe Froe maakte van Koning Ubu een voorstelling met acteurs en poppenspelers, 'voor alle

volwassenen vanaf 10 jaar'. De nadruk ligt bij Froe Froe minder op het taalspel dan op de vormgeving. Maillard zorgde bijvoorbeeld voor een zeer aantrekkelijk scènebeeld. De acteurs spelen op een eilandje in een waterplas, waar de toeschouwers rondzitten. Eén attribuut op het eilandje: een drol waar Ubu meteen aan gaat ruiken. Door met de belichting te spelen, kan Maillard een zeer dreigend landschap suggereren. De minder belangrijke personages, zoals de koning, Ubu's handlanger Excrement of de prins, worden door grappige poppen gestalte gegeven. Maillard schuwt het spectaculaire niet met zijn poppen, bijvoorbeeld wanneer een rij gestaltes plots opduikt om koning Ubu toe te juichen -de mens verworden tot marionet van de macht- en dat tot grote hilariteit van de toeschouwertjes.

Marc De Corte is geknipt in de rol van de boosaardige maar laffe Ubu. Katrien Vandendries komt net iets te vriendelijk over om Ma Ubu echt overtuigend te spelen. Als je van deze versie van Koning Ubu iets zou kunnen zeggen, is het misschien dat het nog heviger had gekund, nog karikaturaler, nog ritmischer. Hoewel bij zo'n doorgedreven aanpak dan misschien de verstaanbaarheid voor een jong publiek in het gedrang zou zijn gekomen.

(AB)

Tot 7 juni op do, vrij en zat om 20u, zo om 15u in de Vrije Val, Namenstraat 7B te 2000 Antwerpen. Reserveren via Het Paleis, 03/202.83.60.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234