Maandag 10/05/2021

De tien slachtoffers van Michel Fourniret

Advocaat Gérad Chamla:

Proces-Fourniret van start onder massale belangstelling

Met de samenstelling van de volksjury begint vandaag voor het assisenhof in het Franse Charleville-Mézières dag 1 van het proces tegen Michel Fourniret en zijn echtgenote Monique Olivier.

De burgerlijke partijen en hun advocaten kwamen gisteren al aan in wat nog tot eind mei de hoofdstad van het Europese gerechtelijke toneel zal zijn, waar een leger journalisten hen overrompelde.

Het waren geen al te fraaie taferelen, gisterennamiddag bij de ingang van het justitiepaleis in Charleville-Mézières. Elke auto die kwam aangereden werd onmiddellijk bestormd door een ondoordringbaar kluwen van microfoons, televisiecamera's en lichamen die zich in alle mogelijke bochten wrongen om toch maar een glimp te kunnen opvangen van de passagiers. De politieagenten van de CRS hadden alle moeite om de auto's doorgang te verlenen. Misschien ook niet zo'n al te best idee om slachtofferonthaal net daar te laten postvatten.

"Bonjour, bent u van de burgerlijke partij?" En de journalisten wisten waar ze wezen moesten. De Franse justitie heeft zo'n vierhonderd perslui geaccrediteerd voor het proces-Fourniret, van wie 350 journalisten uit 8 verschillende landen. De media-aandacht lijkt haast recht evenredig te zijn met de gruwel die de komende twee maanden aan bod zal komen in de speciaal voor deze gelegenheid gerenoveerde assisenzaal. Michel Fourniret moet zich samen met zijn echtgenote Monique Olivier verantwoorden voor twee moorden en vijf doodslagen op zeven jonge meisjes. Olivier staat mee terecht voor de vijf doodslagen. Fourniret is ook nog beschuldigd van de ontvoering en poging tot verkrachting van drie Belgische meisjes.

Alles in Charleville-Mézières leek gisteren in het teken te staan van de langverwachte komst van l'ogre des Ardennes, het monster van de Ardennen. De omgeving rond het justitiepaleis was afgezet met hekken, waardoor de troosteloze woonblokken rond het justitiepaleis een nog desolatere aanblik kregen. Voor het justitiepaleis is een containerdorp opgezet, waar de verse geur van een pas aangelegde hardhouten vloer de 'nieuwigheid' extra in de verf zette. Achter het containerdorp is een tent opgetrokken die dienst doet als derde en meteen grootste zittingszaal, goed voor 200 toeschouwers. De eerste en tweede zittingszaal bevinden zich in het gerechtsgebouw, waar, zo stipte substituut Christophe Aubertin aan op een druk bijgewoonde persconferentie, de gerechtelijke activiteiten de komende weken op een lager pitje zullen komen te staan.

Voor de nog levende slachtoffers en hun families is een afgesloten ruimte vrijgehouden waar constant psychologen aanwezig zullen zijn. Hoewel voor hen een aparte ingang is voorzien, dook in het persdorp gisteren plots Francis Brichet op, de vader van de in 1989 vermoorde Elisabeth. Hij is de enige burgerlijke partij die niet in hotel van de slachtoffers verblijft en leek zich van ingang te hebben vergist. Meteen werd hij door camera's omringd. "Ik ben dit niet gewoon", stamelde hij, om daarna meteen duidelijk te maken dat hij weinig verwachtingen koestert over de loop van het proces. "We zullen wel zien of er antwoorden komen." Brichet heeft een tekst voorbereid die hij wil voorlezen wanneer de ontvoering, de verkrachting en de moord op zijn dochter half april ter sprake zullen komen.

Of Brichet ooit zal weten precies met zijn dochtertje gebeurde, valt te betwijfelen. Vanuit de gevangenis van Charleville-Mézières, waar voor de duur van het proces speciaal voor hem en zijn vrouw een vleugel werd vrijgemaakt, liet Michel Fourniret dinsdag verstaan dat hij alleen van plan is de eerste dag van zijn proces bij te wonen. Hij wil een verklaring voorlezen en het daarna voor bekeken houden. Wellicht zal Monique Olivier als enige beschuldigde het hele proces uitzitten.

"Fourniret wilde liever dat het proces achter gesloten deuren zou worden gevoerd", stelt Philippe Jumelin, een van Fournirets Franse advocaten. "Hij wil gerust de waarheid vertellen, maar niet waar iedereen bij is. Bovendien had het gerecht hem beloofd dat zijn huis in Sart-Custinne na de graafwerken in zijn oorspronkelijke staat zou worden hersteld, maar dat is nog altijd niet gebeurd."

Zo gaat dat bij Fourniret: oog om oog, tand om tand. Hij wil de touwtjes in handen blijven houden en terechtstaan wanneer hij daar zin in heeft. Gérad Chamla, de advocaat die optreedt voor het ontvoerde Belgische meisje Joëlle Parfondry en voor de nabestaanden van de vermoorde Franse meisjes Fabienne Leroy en Mananya Thumpong, heeft de families alvast duidelijk gemaakt dat ze niets van het proces moeten verwachten. "Als Fourniret niet wil komen, dan is dat zijn probleem. Wij zijn hier om recht te laten geschieden, niet om deel te nemen aan een of ander jeu de scène. Ik heb mijn cliënten gezegd dat ze niet moeten rekenen op spijt. Voor Fourniret hebben zijn slachtoffers nooit iets menselijks gehad. Ze waren dingen voor hem. Ik zie niet in waarom hij daar nu anders over zou denken."

Toch leeft bij de burgerlijke partijen de hoop op de waarheid en op een antwoord op de vraag hoe de politie en het gerecht Michel Fourniret en Monique Olivier al die jaren hebben kunnen laten begaan. Fourniret werd in 1984 gearresteerd wegens een reeks van acht verkrachtingen en zedenfeiten in de regio rond Parijs. Het hof van assisen in Evry veroordeelde hem in juni 1987 tot zeven jaar cel, waarvan twee jaar met uitstel. Omdat hij het gerecht een lijst had gegeven met de namen van zijn slachtoffers en wat hij precies met hen had gedaan, had Fourniret strafvermindering gekregen. Wegens goed gedrag kwam hij in oktober, amper vier maanden na zijn proces, vrij wegens goed gedrag.

In de gevangenis van Fleury-Mérogis was Fourniret ondertussen een correspondentie begonnen met Monique Olivier. Hij was een eenzame gevangene op zoek naar warmte, zij een mishandelde en geslagen vrouw op zoek naar begrip. Een zoekertje in het katholieke blaadje Le Pélerin was het begin van wat de openbare aanklager straks in de akte van beschuldiging zal omschrijven als een 'monsterverbond' tussen Fourniret en Olivier. Hij stelt zich in de brieven als Sher Khan, naar de boosaardige tijger in het Jungleboek. Door Fournirets obsessie met Dostojevski laat zij zich gewillig 'lieve Natouchka' noemen, en stemt ze ermee in dat Fourniret, zodra hij terug vrij is, zich zal wreken op haar vroegere echtgenoten. Fourniret is jaloers op de naaktportretten die haar eerste echtgenoot nog van Olivier heeft en veracht haar tweede man, een Amerikaan die met haar trouwde om papieren te krijgen. Amper een paar maanden na hun eerste briefwisseling heeft Fourniret het al over zijn 'maagdenjacht' en maakt hij Olivier duidelijk dat hij over een jonge vrouw wil 'beschikken'. Hij zet ook zijn plannen uiteen voor de toekomst. "Wapens. Valse papieren. Een domein restaureren, een middeleeuwse ruïne."

Na zijn vrijlating verzaakt Fourniret aan zijn meldingsplicht als seksueel delinquent. Maar geen haan die daarnaar kraait: op een onbegrijpelijke manier is zijn dossier verloren gegaan in de gerechtelijke molen. Fourniret maakt opnieuw aanspraak op een maagdelijk strafblad en verdwijnt uit de annalen van politie en gerecht. Dat weet hij en daar gaat hij misbruik van maken.

Amper twee maanden na zijn vrijlating uit Fleury-Mérogis ontvoert Fourniret samen met Olivier de zeventienjarige Isabelle Laville. Olivier speelt de argeloze autobestuurster die de weg is kwijtgeraakt en die de hulp inroept van een voorbijgangster. Even verderop staat Fourniret met zijn duim omhoog te liften. Deze keer wil Fourniret geen fouten meer maken en slachtoffers in leven laten die later tegen hem kunnen getuigen. Isabelle wordt verdoofd met geneesmiddelen, verkracht en daarna gewurgd.

Acht andere ontvoeringen en pogingen daartoe volgen, al dan niet met een dodelijke afloop. Tot de dertienjarige Marie in 2003 na een ontvoering in het centrum van Ciney uit de bestelwagen van Fourniret weet te ontsnappen. Zij zal volgende week als eerste slachtoffer het woord nemen op het proces. Of ze haar ontvoerder in de ogen zal kunnen kijken, lijkt weinig waarschijnlijk.

l 11 december 1987: Isabelle Laville (17), verdwenen in Auxerre, in 2006 teruggevonden in Bussy-en-Othe

l 3 augustus 1988: Fabienne Leroy (20), verdwenen in Châlons-en-Champagne, een dag later teruggevonden in Mourmelon-le-Grand

l 18 maart 1989: Jeanne-Marie Desramault (22), verdwenen in Charleville-Mézières, in 2004 teruggevonden in Sautou

l 20 december 1989: Elisabeth Brichet (12), verdwenen in Namen, in 2004 teruggevonden in Sautou

l 21 november 1990: Natacha Danais(13), verdwenen in Rezé, drie dagen later teruggevonden in Brem-sur-Mer

l 19 januari 1995: Joëlle Parfondry (20), poging tot verkrachting in Jambes

l 12 februari 2000: Sandra Noirot (14), poging tot ontvoering in Gedinne

l 16 mei 2000: Céline Saison (18), verdwenen in Charleville-Mézières, in 2000 teruggevonden in Sugny (B)

l 5 mei 2001: Mananya Thumpong (13), verdwenen in Sedan, in 2002 teruggevonden in Nollevaux (B)

l 26 juni 2003: Marie (13), ontvoerd in Ciney

Als Fourniret niet wil komen, dan is dat zijn probleem. Wij zijn hier om recht te laten geschieden, niet om deel te nemen aan een spel. Ik heb mijn cliënten gezegd dat ze niet moeten rekenen op spijt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234