Dinsdag 01/12/2020

De Terugkeer

'Ik bleef maar huilen', zegt Fawzi al-Kafarneh terwijl we door de ruïnes van zijn bouwbedrijf in Gaza wandelen. 'Alles wat ik gedurende twintig jaar heb opgebouwd is in één klap weggeblazen.' Na de Israëlische terugtrekking uit Gaza afgelopen maandag hadden de meeste Palestijnen zich hun terugkeer wel anders voorgesteld. Waar ooit hun vruchtbare landerijen lagen, is er nu alleen nog verschroeide aarde.

Gaza / Beit Hanoun

The Independent

Sa'id Ghazali

Fawzi al-Kafarneh (58) praatte gisteren onafgebroken tegen zichzelf met een zachte stem, hevig zwetend onder zijn losse, bruine hemd. De slooptroepen van het Israëlische leger hebben zijn bedrijf vernield, net als de sinaasappelplantages, woningen en andere bedrijven die langs de hoofdweg naar Beit Hanoun lagen, ten noorden van Gaza.

Maar eindelijk, na maanden uitgaansverbod, waardoor arbeiders niet konden gaan werken, landbouwers niet naar hun velden konden en kinderen niet naar school, is de opluchting groot. Na duizend dagen gevechten en bezetting schudden Israëlische en Palestijnse gezagvoerders elkaar de hand. Bulldozers ontmantelen de controleposten waardoor het Palestijnse verkeer zich opnieuw kan hervatten in de Gazastrook. De terugtrekking, eerst in Gaza, later deze week in Bethlehem en andere steden aan de Westelijke Jordaanoever, maakt deel uit van het Amerikaanse stappenplan, dat in een stroomversnelling kwam sinds de Irak-oorlog.

De Israëlische premier Ariel Sharon en zijn Palestijnse collega Abu Mazen zagen elkaar gisteren om verdere stappen te bespreken die meer vertrouwen moeten brengen. Maar voor de meeste Palestijnen blijven ze een bittere terugkeer naar het normale leven. Precies negen maanden voor het begin van de laatste opstand, investeerde al-Kafarneh 300.000 dollar (262.000 euro) om zijn bedrijf op te bouwen. Nu lijdt hij aan diabetes en hoge bloeddruk. Hij ziet geen mogelijkheid om zijn leven en dat van zijn vier zonen die bij hem werkten opnieuw op te bouwen.

"Mijn familie van 37 mensen moet nu op water en brood leven. Wij hebben geen bestaansmiddelen", zegt hij. Het bedrijf, twee huizen en andere boerderijen grenzen aan de Salah Eddin-weg, die al sinds 15 mei bezet wordt door Israëlische tanks en legervoertuigen. De troepen vielen geregeld binnen om strijders ervan te weerhouden met zelfgemaakte raketten de Israëlische stad Sderot te bestoken, minder dan twee kilometer ver.

Zodra de Israëli's het gebied verlieten, kwam de Palestijnse politie in een konvooi van blauwe Landcruisers binnen. Ze moesten plots halt houden aan de buitenwijken. Ze konden niet verder de stad binnentrekken omdat de Israëlische troepen de hoofdwegen en drie viaducten hadden vernield, waardoor de stad was afgesloten van de rest van Gaza.

"Jullie zijn te laat", vertelt Mohammed Shabat, 65 jaar, aan de politie die de Israëlische posities overneemt. "Maar als God het wil zullen we deze stad heropbouwen." Er werd een bulldozer ingezet om een weg te banen naar een nabijgelegen industriezone zodat de Palestijnen na twee maanden opnieuw aan het werk kunnen. De schade van zeven militaire invallen in 33 maanden laat een breed spoor na aan elke kant van de snelweg. Volgens Israël was dat nodig om de schuilplaatsen te verwijderen van de strijders die raketten afvuurden. Maar hun actie druist in tegen het Verdrag van Genève, waarin staat dat het 'verboden is om landbouwgebieden te vernielen die gebruikt worden voor de productie van voedingsmiddelen, gewassen, vee, drinkwater voor de burgerbevolking'.

Ali Zaaneen, 35, staat op de omgeploegde velden waar hij en zijn zeven broers komkommers, tomaten en okra's kweekten. Zijn landbouwbedrijf van twee hectaren werd met de grond gelijkgemaakt en er blijft niets over van de serres. "Ik kan nu elke dag naar mijn boerderij gaan", zegt hij, "maar ik zal er niets vinden om te oogsten, of om te verkopen op de markt. Wie zegt dat ze zich niet bedenken en terugkeren?", vraagt hij zich af over de vertrekkende Israëli's. "Ze zijn niet ver weg."

Behalve de landbouwgebieden vernielden de troepen tientallen gebouwen, duizenden bomen en een stuk weg van vijf kilometer lang die Beit Hanoun met Gaza-stad verbindt. Sufian Hammad, woordvoerder van het bestuur van Beit Hanoun, zegt dat er vele duizenden sinaasappelbomen ontworteld werden.

Zodra de laatste tanks de stad uitrijden, lopen twee jongens uit een huis en planten een Palestijnse vlag in het zand. "Ik hoop dat dit de laatste keer is dat we ze als indringers moeten beschouwen", zegt Rafet Jamal, 45, die samen met zijn twaalfjarige zoon vanaf zijn balkon naar buiten kijkt. "Het wordt tijd dat we ons land, onze maatschappij heropbouwen en de wortels van de vrede planten." Ook zijn boerderij werd platgewalst door Israëlische troepen.

De Palestijnse politie, gewapend met kalasjnikov-geweren, zwerft nu rond in de stad of zit in groene tenten naast het puin van hun vernielde hoofdkwartier en tussen de vernietigde boomgaarden. Zo ver het oog reikt in deze stad van in elkaar geflanste woningen, zijn de velden leeg. Palestijnse voertuigen rijden vrij rond op de Salaheddin-weg en werpen grote stofwolken op.

In het noorden, waar de tanks zich teruggetrokken hebben, vertelt kolonel Asef Abu Ayman van Force 17 over zijn plan om jacht te maken op de strijders die hun Qassam-raketten op de nabijgelegen Israëlische stad hebben afgevuurd. Zijn troepen vonden een oude raket op een berg die uitkijkt op de stad en hebben ze tot ontploffing gebracht. "We zullen er alles aan doen om de strijders die Israël hebben beschoten te arresteren."

Volgens Peter Hansen, een hoge VN-functionaris, zijn 1.134 huizen vernield in de Gazastrook. "De slachtoffers zijn gewone mensen die op het verkeerde moment op de verkeerde plaats wonen."

'Het wordt tijd dat we ons land, onze maatschappij heropbouwen en de wortels van de vrede planten'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234